Μια νύχτα {LF}στα επείγοντα

Νοσοκομείο Γεννηματάς. Γενική εφημερία. Επείγοντα. Αριθμός προτεραιότητας 52. Γύρω στις 6 το απόγευμα. Τα ασθενοφόρα – κρατικά και ιδιωτικά – κουβαλούν ασθενείς, κυρίως ηλικιωμένους. Από τους υπόλοιπους, όσοι μπορούν έχουν έρθει μόνοι τους. Οι διάδρομοι γεμάτοι. Κάποιοι που είναι από το μεσημέρι έχουν αρχίσει να διαμαρτύρονται. Κάθε φορά που ανοίγει η πόρτα του χώρου εξέτασης όλοι τεντώνουμε τον λαιμό μας με προσμονή. Διακρίνονται ένας επιμελητής, τρεις ειδικευόμενοι και κάποιες νοσηλεύτριες. Μαζί θα περάσουμε τις επόμενες πολλές ώρες.

Σχεδόν όλοι φοράμε μάσκες. Καθένας που βήχει συγκεντρώνει τα βλέμματα. Κάποιοι εκφράζουν τη συλλογική σκέψη: «Ε ρε, ένας να έχει κορωνοϊό εδώ μέσα, τη βάψαμε». Τα φορεία πληθαίνουν. Ενας μεθυσμένος ξαφνικά σηκώνεται, αρχίζει να φωνάζει, τραβά απότομα τον ορό του, γεμίζει αίματα, κατεβάζει το παντελόνι του, οι γιαγιάδες δίπλα τον παρακαλούν να ηρεμήσει, με τα πολλά φεύγει. Κι άλλα φορεία. Τα τοποθετούν σ’ ένα δωμάτιο που γρήγορα γεμίζει ασφυκτικά, τόσο ώστε οι συνοδοί δεν μπορούν να περάσουν ανάμεσά τους. Ο παππούς στο βάθος ζητά νερό και το μπουκαλάκι πάει από χέρι σε χέρι για να φτάσει σ’ εκείνον. Η πόρτα ανοίγει. Κοιτάμε με απόγνωση πια. Μας κοιτά και ο γιατρός με μια επιφανειακή ηρεμία. Αναμονή. Ο κύριος δίπλα έχει πάθει εγκεφαλικό, μας ενημερώνει η εγγονή του. Θα περάσουν 5-6 ώρες πριν τον εξετάσει κάποιος.

Ανταλλάσσουμε άγχος και ιστορίες. Μια γιαγιά σε φορείο αρχίζει ένα μακρόσυρτο τραγούδι και ξαφνικά φυσά βουνίσιος αέρας στα επείγοντα. Μια πιτσιρίκα πονάει και αρχίζει να κοπανά την πόρτα θυμωμένη. Οι λιγοστοί γιατροί συνεχίζουν τις φιλότιμες προσπάθειες. Εξετάζουν, παίρνουν ιστορικά, γράφουν διαγνώσεις, παραπέμπουν, δίνουν φάρμακα, παίρνουν αίμα. Οι διάδρομοι έχουν τιγκάρει από φορεία και ασθενείς. Το άτομο που συνοδεύω χρειάζεται εισαγωγή. Κατορθώνει να μπει σε δωμάτιο στις 3 τα ξημερώματα. Εχουν περάσει 9 ώρες. Τους γιατρούς που μας εξυπηρέτησαν στα επείγοντα θα τους βλέπουμε και όλη την επόμενη ημέρα – ιδιαίτερα τους ειδικευόμενους. Κουρασμένους, όπως είναι φυσικό, λιγότερους απ’ όσους πρέπει, όπως μαθαίνω και διαπιστώνω, αντιμέτωπους με πολλούς ασθενείς και έναν όγκο καταγραφής συμπτωμάτων και παρατηρήσεων. Οι νοσηλεύτριες λιγοστές κι εκείνες – αν ο άνθρωπός σου δεν μπορεί ή δεν πρέπει να κινηθεί, χρειάζεται 24ωρη φροντίδα. Που σημαίνει ότι εισερχόμαστε στον κόσμο των αποκλειστικών νοσοκόμων, έναν κόσμο δαπανηρό για τον μέσο Ελληνα – αντίο, δωρεάν υγεία. Παρότι οι αλλοδαπές απαγορεύονται, εκείνες είναι που αντέχει το πορτοφόλι των περισσότερων πολιτών εν μέσω μιας κρίσης που δεν λέει να τελειώσει.

Είναι ακατανόητο πώς, μέσα σε αυτό το χάος και μ’ ένα σύστημα παράλογο, τα πράγματα λειτουργούν, έστω και δύσκολα. Αχ, το σύστημα. Που θέλει στις λίστες με τους ειδικευόμενους να παραμένουν κι εκείνοι που έφυγαν στο εξωτερικό – κι αν φτάσει η σειρά τους, η θέση δεν αδειάζει για να έρθει ο επόμενος, παρά μόνο εάν εκείνοι δεήσουν, δύο ή τρεις μήνες μετά, να ενημερώσουν πως δεν θα τη δεχτούν. Αχ, το σύστημα. Που σε όλες τις κλινικές έχει πολύ λιγότερο προσωπικό από εκείνο που χρειάζεται και που τώρα έρχεται αντιμέτωπο με μια τεράστια πρόκληση, την οποία καλούνται να αντιμετωπίσουν γιατροί και νοσηλευτές που δεν θεωρείται ότι αξίζουν να ενταχθούν στα βαρέα και ανθυγιεινά. Το χειρότερο για όποιον περάσει αυτή την περιπέτεια είναι η αίσθηση της αδιαφορίας του συστήματος για τον πολίτη. Οσο σοβαρή κι αν είναι η κατάστασή σου, θα στοιβαχτείς μαζί με δεκάδες άλλους, θα πρέπει να θυμώσεις, να φωνάξεις και στο τέλος να παραδοθείς μοιρολατρικά. Ενα σύστημα που σε ισοπεδώνει.

Ας ευχαριστήσω τουλάχιστον τη γιαγιά από την Αλεξανδρούπολη που μου έκανε την τιμή να αφήσει την τελευταία της πνοή μπροστά μου. Νοσηλευόταν με βαρύ εγκεφαλικό και οι γιατροί προσπαθούσαν κομψά να εξηγήσουν στα παιδιά της πως δεν έχει ελπίδα. Κάποια στιγμή, σήκωσε το κεφάλι της, μισάνοιξε τα μάτια και έπειτα έπεσε πίσω αφήνοντας μια βαθιά, γλυκιά ανάσα. Την τελευταία. Μια ανάσα ο θάνατος. Και η ζωή άλλη μία.