Θα δώσουν τον Ασάνζ στους Αμερικανούς;

Η ακροαματική διαδικασία για την έκδοση στις ΗΠΑ του ιδρυτή του ιστοτόπου WikiLeaks Τζούλιαν Ασάνζ ξεκίνησε χθες στο Λονδίνο, με την Ουάσιγκτον που θέλει να δικάσει τον 48χρονο για σωρεία κατηγοριών να τον κατηγορεί ότι έθεσε σε κίνδυνο ζωές συνεργατών της και τον δικηγόρο του να υποστηρίζει πως εάν εκδοθεί δεν θα έχει μια δίκαιη δίκη και υπάρχει κίνδυνος να αυτοκτονήσει. Εάν ο Ασάνζ εκδοθεί και κριθεί ένοχος από αμερικανικό δικαστήριο και για τις 18 κατηγορίες που του έχουν απαγγελθεί, αντιμετωπίζει ποινή κάθειρξης που φθάνει τα 175 χρόνια.

Σχεδόν μια δεκαετία αφότου ο ιστότοπος WikiLeaks εξόργισε την Ουάσιγκτον αφήνοντας να διαρρεύσουν απόρρητα αμερικανικά έγγραφα – που, σύμφωνα με τους οπαδούς του, αποκάλυπταν περιπτώσεις κατάχρησης εξουσίας -, ο Ασάνζ καταζητείται από τις ΗΠΑ για συνολικά 18 ποινικές κατηγορίες, μεταξύ άλλων για συνωμοσία και πειρατεία (χάκινγκ) κυβερνητικών ηλεκτρονικών υπολογιστών και για παραβίαση νόμων περί κατασκοπείας.

Η εμφάνιση του Ασάνζ στο δικαστήριο του Γούλγουιτς είναι το τελευταίο επεισόδιο μιας ιστορίας που ξεκίνησε το 2010, όταν άρχισε να δημοσιοποιεί απόρρητα αμερικανικά στρατιωτικά και διπλωματικά έγγραφα, τα οποία του είχε δώσει η πρώην αναλύτρια του στρατού Τσέλσι Μάνινγκ, η οποία καταδικάστηκε από στρατοδικείο το 2013 για τη διαρροή των εγγράφων αυτών. Τώρα, περίπου δέκα μήνες αφότου σύρθηκε από την αστυνομία διά της βίας έξω από την πρεσβεία του Ισημερινού στο Λονδίνο, όπου είχε καταφύγει επί επτά χρόνια, η δικαστής άρχισε να ακούει επιχειρήματα των δύο πλευρών υπέρ και κατά της έκδοσής του στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Φορώντας ένα γκριζογάλανο κοστούμι και καλοξυρισμένος, ο Ασάνζ επιβεβαίωσε στο δικαστήριο το όνομα και την ηλικία του. Η δικαστής προειδοποίησε το ακροατήριο πως όποιος διαταράξει τη συνεδρίαση θα αποβληθεί από την αίθουσα. Η Τζένιφερ Ρόμπινσον, μια από τους συνηγόρους του Ασάνζ, δήλωσε ότι η υπόθεση του πελάτη της μπορεί να οδηγήσει στην ποινικοποίηση δραστηριοτήτων που έχουν κρίσιμη σημασία για τους ερευνητές δημοσιογράφους και ότι η δουλειά του έριξε για πρώτη φορά φως στον τρόπο με τον οποίο οι ΗΠΑ διεξάγουν τους πολέμους τους στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. «Μιλάμε για παράπλευρους φόνους, για στοιχεία περί εγκλημάτων πολέμου» δήλωσε η Ρόμπινσον. «Είναι μια αξιόλογη πηγή γι’ όσους από εμάς επιδιώκουν να κάνουν τις κυβερνήσεις να λογοδοτούν για καταχρήσεις».

Ο Τζέιμς Λιούις, δικηγόρος που εκπροσωπεί τις ΗΠΑ στην ακροαματική διαδικασία για την έκδοση του Ασάνζ, υποστήριξε από την πλευρά του στο δικαστήριο πως ο Ασάνζ καταζητείται για εγκλήματα που έθεσαν σε κίνδυνο τη ζωή ανθρώπων που είχαν βοηθήσει τη Δύση και πως η δημοσιογραφία δεν αποτελεί δικαιολογία για τη διάπραξη εγκλημάτων. Ανέφερε πως το υλικό που δημοσιοποιήθηκε από τον Ασάνζ και τη Μάνινγκ περιείχε ονόματα πληροφοριοδοτών, δημοσιογράφων, διαφωνούντων και άλλων στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, οι οποίοι είχαν βοηθήσει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους και ότι μετά τη δημοσιοποίηση κάποιοι εξ αυτών εξαφανίστηκαν. Η Μάνινγκ καταδικάστηκε σε 35 χρόνια κάθειρξη για τη διαρροή αυτή, όμως αφέθηκε ελεύθερη έπειτα από επτά χρόνια, το 2017, αφού της απένειμε χάρη ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα. Ωστόσο τον Μάρτιο του 2019 φυλακίστηκε ξανά επειδή αρνήθηκε να καταθέσει σε υπόθεση που αφορούσε τον Ασάνζ και το WikiLeaks και παραμένει στη φυλακή με την κατηγορία της περιφρόνησης του δικαστηρίου.

Δεκάδες υποστηρικτές του Τζούλιαν Ασάνζ είχαν συγκεντρωθεί από νωρίς έξω από το δικαστήριο, καταγγέλλοντας ότι η δίωξή του έχει πολιτικά κίνητρα. Η Ντούνια Μιγιάτοβις, επίτροπος για τα ανθρώπινα δικαιώματα του Συμβουλίου της Ευρώπης, κάλεσε τη Βρετανία να μην επιτρέψει την έκδοση του Ασάνζ στις ΗΠΑ, τονίζοντας ότι η υπόθεσή του προκαλεί μεγάλη ανησυχία για την ελευθερία του Τύπου και την προστασία των δικαιωμάτων των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος. Ο Νιλς Μέλτζερ, ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ για τα βασανιστήρια, εκτίμησε ότι ο Ασάνζ «παρουσιάζει όλα τα συμπτώματα που παρατηρούνται από την παρατεταμένη έκθεση σε ψυχολογικά βασανιστήρια», αφού τον επισκέφθηκε στη φυλακή του Μπέλμαρς τον Μάιο. Εχοντας πολλούς υποστηρικτές, ανάμεσά τους οργανώσεις όπως η Διεθνής Αμνηστία και οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα (RSF), ο Ασάνζ θέλει να ζητήσει πολιτικό άσυλο στη Γαλλία.