Η δευτέρα παρουσία του «θεού της ραπ»

Δεν είναι μικρός πια, αλλά δεν είναι και μεγάλος. Εχει όμως την ωριμότητα να «παράγει» μουσική και να διαμορφώνει συνειδήσεις των πολύ νεότερων ακροατών του. Κάτι που, για να είμαστε τίμιοι, συνειδητά ή ασυνείδητα το κάνει από το πρώτο του άλμπουμ. Στα 48 του χρόνια ο αμερικανός ράπερ Μάρσαλ Mάδερς ΙΙΙ συνεχίζει να κάνει αυτό που ξέρει πολύ καλά. Να γράφει μουσική και τραγούδια που στόχο έχουν να προκαλέσουν και να αρέσουν. Οπως έγινε και με το νέο του – 11 στον αριθμό – άλμπουμ «Music to be murdered by». Το LP του Εμινεμ κατά την πρώτη εβδομάδα κυκλοφορίας του έφθασε στο Νο 1 τόσο του αμερικανικού Billboard 200 όσο και στο επίσημο Albums Chart του Ηνωμένου Βασιλείου. Πρόκειται για το δέκατο συνεχόμενο άλμπουμ του που φθάνει κατευθείαν στο Νο 1 και στις δύο χώρες. Επιτυχία που δεν έχει κάνει κανείς άλλος καλλιτέχνης στην ιστορία των ΗΠΑ και της Βρετανίας. Επίσης ο Rap God κατατάσσεται επίσημα στη λίστα των καλλιτεχνών με τα περισσότερα άλμπουμ πoυ έχουν κυριαρχήσει στην κορυφή των Ηνωμένων Πολιτειών.

Μέχρι σήμερα έχει πουλήσει πάνω από 170 εκατομμύρια δίσκους παγκοσμίως και έχει τις περισσότερες πωλήσεις όλων των εποχών μεταξύ των καλλιτεχνών ραπ, αν και λευκός. Και αυτό έχει τη σημασία του για το μουσικό – κοινωνικό είδος στο οποίο κυριαρχούν οι Αφροαμερικανοί. Κατέχει επίσης, σύμφωνα με το Βιβλίο Γκίνες, το ρεκόρ σε πωλήσεις την πρώτη εβδομάδα κυκλοφορίας ενός δίσκου. Το «Marshall Mathers LP» πούλησε 1,76 εκατομμύρια αντίτυπα (ο Snoop Dogg με το «Doggystyle» είχε πουλήσει 1,5 εκατομμύριο αντίτυπα την πρώτη εβδομάδα κυκλοφορίας του). Και αν τα παραπάνω αποτελούν την αστερόσκονη που συνοδεύει τον Εμινεμ, εντούτοις δεν είναι λίγοι εκείνοι που έχουν ενοχληθεί για τους αντικρουόμενους και προσβλητικούς στίχους, άλλοι τον κατακρίνουν ως ομοφοβικό και μισογύνη, ενώ άλλοι υποστηρίζουν ότι προάγει τη βία μέσω της μουσικής του. Αξίζει να σημειωθεί πώς στο φετινό τραγούδι «Godzilla» ράπαρε συνολικά 229 λέξεις (με 339 συλλαβές) σε 30 δευτερόλεπτα. Αυτό σημαίνει ότι ράπαρε 11,3 συλλαβές το δευτερόλεπτο, και φυσικά μιλάμε για νέο παγκόσμιο ρεκόρ.

Στα Οσκαρ

Ολα αυτά ξεχάστηκαν όμως όταν ανέβηκε στη σκηνή της 92ης τελετής απονομής των βραβείων Οσκαρ στο Dolby Theatre του Λος Αντζελες. Η αποθέωση που γνώρισε από τους παρευρισκομένους ήταν ανάλογου ύφους με αυτή που γνωρίζει ο Γιάννης στους αγώνες του ΝΒΑ. Κανείς δεν έμεινε τη θέση του και όλοι χειροκρότησαν την επιστροφή στα Οσκαρ. Το 2003 είχε αρνηθεί να παραλάβει το χρυσό αγαλματίδιο για το τραγούδι «Lose yourself» (ακουγόταν στην ταινία «8ο μίλι»). Το εν λόγω κομμάτι κέρδισε το Οσκαρ Πρωτότυπου Τραγουδιού, γράφοντας ιστορία καθώς έγινε το πρώτο χιπ-χοπ κομμάτι που απέσπασε το βραβείο. Στη φετινή τελετή ερμήνευσε το παραπάνω τραγούδι έστω και με 17 χρόνια καθυστέρηση. Μιλώντας λοιπόν στο περιοδικό «Variety» ο Eμινεμ αποκάλυψε τον λόγο της τότε απουσίας του.«Ποτέ δεν πίστεψα ότι είχα έστω και μια πιθανότητα να κερδίσω το Οσκαρ. Μόλις είχαμε παρουσιάσει το τραγούδι στα βραβεία Grammy, ήταν μερικές εβδομάδες πριν από τα Οσκαρ, έτσι θεωρούσαμε ότι δεν ήταν και τόσο καλή ιδέα να το πούμε ξανά κι εκεί».

Τι είναι αυτό όμως που χαρακτηρίζει τον Εμινεμ και πολύ περισσότερο τι είναι αυτό που έχει και τον έχει κάνει τόσο επιτυχημένο; Μια ερμηνεία μπορεί να είναι ότι σπρώχτηκε από την αμερικανική μουσική βιομηχανία για να μπει έστω μια άνω τελεία στην κυριαρχία των αφροαμερικανών ράπερ. Μπορεί κάπου να έχει βάση αυτή η σκέψη, αλλά ο Μάρσαλ δεν προέκυψε και το καλύτερο παιδί της. Γεννήθηκε στο Μιζούρι (17/10/1972), μεγάλωσε στο Ντιτρόιτ και έχει καταγωγή από Σκωτία, Γερμανία, Αγγλία. Λίγο μετά τη γέννησή του ο πατέρας του εγκατέλειψε την οικογένεια, με αποτέλεσμα στα παιδικά του χρόνια η μητέρα να αντιμετωπίσει σοβαρά οικονομικά προβλήματα – ο βασικότερος λόγος για τις συνεχείς μετακινήσεις τους, κατά τις οποίες συχνά ζούσαν σε τροχόσπιτα και στηρίζονταν στη φροντίδα των συγγενών τους. Ασυνείδητα, έτσι, έχει δεχτεί τις πρώτες κοινωνικές επιρροές. Εφηβος στρέφεται στη ραπ καισ το χιπ-χοπ και πριν καλά καλά βρει τα πατήματά του τον σημαδεύει η αυτοκτονία του αγαπημένου του θείου Ρόναλντ Μακντόναλντ – Ρόνι –  Πόλκινγκχαρν. Αναφορές στον θάνατό του υπάρχουν σε πολλά μεταγενέστερα τραγούδια, όπως τα «Stan», «Cleaning out my closet», «Mockingbird», «My dad’s gone crazy». Το 1995 κυκλοφόρησε το πρώτο επίσημο έργο του, το «Fuckin’ backstabber», μαζί με τους Soul Intent. Εναν χρόνο αργότερα κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Infinite». Δεν έλαβε καθόλου καλές κριτικές, με τους περισσότερους να λένε ότι το στυλ του Εμινεμ ήταν παρόμοιο με αυτό του Nas και του AZ. Κι ενώ είναι πλέον γνωστός στην underground χιπ-χοπ κοινότητα λόγω του καρτουνίστικου ύφους του, αλλά και επειδή ήταν λευκός σε περιβάλλον όπου επικρατούσαν κατά κανόνα οι μαύροι, έρχεται η παγκόσμια αναγνώριση.

Και κάπου εκεί έρχεται η επιτυχία, αλλά μέσω ενός δυσάρεστου προσωπικού συμβάντος. Οταν ο Εμινεμ χώρισε, η πρώην γυναίκα του έκανε μια αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας παίρνοντας ναρκωτικά. Τότε, σύμφωνα με το «Billboard Magazine», «κατάλαβε ότι οι μουσικές του φιλοδοξίες ήταν ο μόνος τρόπος για να ξεφύγει από τη δυστυχία». Το 1999 κυκλοφόρησε σε συνεργασία με τον Dr Dre το «The slim shady LP». Το άλμπουμ χαρακτηρίστηκε «βάναυσο» και «έτη φωτός μπροστά από ό,τι είχε προηγουμένως κάνει». Ο Rap God ήταν έτοιμος πλέον να κατακτήσει τα πλήθη, όπως έκανε άλλωστε στη συνέχεια.

Η δημοτικότητα όμως έφερε και αμφισβήτηση. Στο «97 Bonnie και Clyde» περιγράφει ένα ταξίδι μαζί με τη μικρή κόρη του, αφού πρώτα θα έχουν ξεφορτωθεί το πτώμα της γυναίκας του. Στο «Guilty conscience» καταλήγει ενθαρρύνοντας έναν άνδρα να δολοφονήσει τη σύζυγό του και τον εραστή της, ενώ στο «Kim» βρίζει και δολοφονεί την πρώην γυναίκα του. Η αμφισβήτηση ή, αν θέλετε, οι επικρίσεις προς το πρόσωπό του δεν σταμάτησαν ποτέ. Δικαίως ή αδίκως, η αλήθεια είναι ότι βάζει κι εκείνος το χεράκι του. Σε τραγούδια όπως τα «Drug ballad», «These drugs» (με τους D12) και «Under the influence» δεν κρύβει την ιδιαίτερη αδυναμία που έχει προς το αλκοόλ και τα ναρκωτικά. Σε άλλα τραγούδια, όπως το «Just don’t give a fuck», υπαινίσσεται χρήση κοκαΐνης.  Δεν έχει όμως νόημα να απαριθμήσουμε τι έχει πει και τι έχει κάνει ο Εμινεμ από την αρχή της διαδρομής του έως σήμερα. Αλλωστε είναι τόσο πολλά που θα χρειαστεί μια ειδική έκδοση. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οφείλουμε να εστιάσουμε στο δέντρο.

Πρέπει να δούμε το δέντρο (Εμινεμ) και να αφήσουμε το δάσος (σκάνδαλα, προσωπική ζωή κ.ο.κ.) στην ησυχία του. Είναι ο άνθρωπος, πέρα από κάθε αμφιβολία, που συνέβαλε τα μέγιστα στη σημερινή, παγκόσμια κυριαρχία του χιπ-χοπ ως του δημοφιλέστερου μουσικού είδους των νέων. Ο Μάρσαλ Μπρους Μάδερς III είναι εμβληματική φιγούρα. Εχει διχάσει την παγκόσμια κοινή γνώμη με το έργο του, έχει πετύχει αδιανόητα εμπορικά ρεκόρ και είναι ένα από τα τελευταία πραγματικά είδωλα που έχει γεννήσει η μουσική βιομηχανία. Περισσότερο απ’ όλα, όμως, είναι ένας λευκός ράπερ, παιδί μιας διαλυμένης οικογένειας, που κατάφερε να κάνει το χιπ-χοπ cool για μια ολόκληρη γενιά ανεξαρτήτως φυλής και προέλευσης και να γίνει τελικά ένας σούπερ σταρ και αναπόσπαστο μέλος της σύγχρονης πoπ.

Προσωπική δισκογραφία Εμινεμ

• Infinite (1996)
• The Slim Shady LP (1999)
• The Marshall Mathers LP(2000)
• The Eminem Show (2002)
• Encore (2004)
• Relapse (2009)
• Recovery (2010)
• The Marshall Mathers LP 2 (2013)
• Revival (2017)
• Kamikaze (2018)
• Music to Be Murdered By (2020)

«Music to be murdered by»
Το 11o άλμπουμ του Εμινεμ μπορεί να μην είναι ό,τι καλύτερο έχει γράψει και τραγουδήσει ποτέ ο αμερικανός ράπερ, αλλά μπορεί να υπερηφανεύεται για το τεχνικό του μέρος, όσο και για κάποιες ιδέες που καταθέτει. Εχει το γνωστό ύφος περιφρόνησης του ενίοτε μεγαλομανούς Rap God, καθώς και την ιδιόμορφη ακεραιότητά του όσον αφορά τη θεματολογία του, αλλά δεν είναι κορυφαίο. Σημασία ιδιαίτερη δεν έχει αυτό. Σημασία έχει ότι ο ράπερ είναι εδώ και μοιάζει να ετοιμάζει κάτι αληθινά μεγάλο και ουσιώδες στη δεκαετία. Η προσαρμοστικότητά του στον νέο ήχο αυτό δείχνει. Και επειδή ο μύθος που τον συνοδεύει πρέπει να μείνει μύθος, το τραγούδι «Darkness», τουλάχιστον στις ΗΠΑ, δημιούργησε θέμα. Αναφέρεται στο μακελειό του 2017 στο Λος Αντζελες από τον Στέφεν Πάντοκ (58 νεκροί από τους πυροβολισμούς). Μόνο που καταγράφει το γεγονός από την πλευρά του εκτελεστή-δολοφόνου. Τέλος, ο τίτλος και το εξώφυλλο του άλμπουμ βασίζονται στο ομότιτλο άλμπουμ του σερ Αλφρεντ Χίτσκοκ «Alfred Hitchcock presents music to be murdered by», το πρώτο και μοναδικό που ηχογράφησε ποτέ. Ο Αμερικανός «χρησιμοποιεί» τη φωνή του μεγάλου βρετανού συνθέτη στα «Alfred», «Little engine», «Alfred outro».