Η εκδίκηση του Ερντογάν

Οι πανηγυρισμοί για την αθώωση εννιά ατόμων που πρωτοστάτησαν στις διαδηλώσεις για το πάρκο Γκεζί το 2013 στην Κωνσταντινούπολη κράτησαν πολύ λίγο. Λίγες ώρες αργότερα, χθες, ο επικεφαλής της εισαγγελίας της πόλης εξέδωσε ένταλμα σύλληψης εις βάρος του τούρκου επιχειρηματία Οσμάν Καβαλά, ο οποίος έτσι παρέμεινε στη φυλακή, στο πλαίσιο έρευνας για το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016. Την ίδια ώρα ξαναφουντώνουν σενάρια πραξικοπήματος στην Τουρκία, τα οποία η κυβέρνηση Ερντογάν χρησιμοποιεί για να προβεί σε εκατοντάδες συλλήψεις διαφωνούντων.

Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που είχαν ξεσπάσει πριν από επτά χρόνια στην Κωνσταντινούπολη, με αφορμή τα σχέδια Ερντογάν για μετατροπή του πάρκου σε εμπορικό κέντρο, είχαν αποτελέσει σοβαρή πρόκληση για την εξουσία του τότε πρωθυπουργού. Η απαλλαγή των εννιά κατηγορουμένων αποτέλεσε ευχάριστη έκπληξη η οποία όμως δεν διήρκεσε πολύ. Οι τρεις δικαστές του 30ου Κακουργοδικείου της Κωνσταντινούπολης που τους αθώωσαν ομόφωνα, αντιμετωπίζουν τώρα διώξεις για την απόφασή τους αυτή.

O 63χρονος Καβαλά διαθέτει και ένα μεγάλο φιλανθρωπικό ίδρυμα το οποίο στηρίζει τις υπανάπτυκτες περιοχές της Τουρκίας και προωθεί την πολιτιστική συνεργασία με χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Εχει ταχθεί υπέρ της αναγνώρισης της Γενοκτονίας των Αρμενίων και στηρίζει επίσης το έργο της Διεθνούς Αμνηστίας. Συνελήφθη το 2017 και έκτοτε βρίσκεται στη φυλακή του Σιλιβρί, κατηγορούμενος ότι αποπειράθηκε να ανατρέψει την κυβέρνηση το 2013, οργανώνοντας και χρηματοδοτώντας τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις τότε.

Ο πρόεδρος Ερντογάν αναφέρθηκε χθες στον τούρκο επιχειρηματία, μιλώντας σε βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος. «Τα γεγονότα του Γκεζί», είπε, «ήταν μια αποτρόπαιη επίθεση με στόχο το κράτος, όπως ακριβώς τα πραξικοπήματα». Οσον αφορά την αθώωση του Καβαλά, σημείωσε πως «προσπάθησαν να τον απαλλάξουν με μια μανούβρα», προσθέτοντας ότι «εμείς θα σεβαστούμε το νέο ένταλμα σύλληψης». Ευρωπαίοι παρατηρητές και εκπρόσωποι ανθρωπιστικών οργανώσεων χαρακτήριζαν την παραμονή του Καβαλά στη φυλακή ως «παράνομη και εκδικητική».

Εν τω μεταξύ, τις τελευταίες ημέρες ξαναφούντωσε στην Τουρκία η φήμη περί πραξικοπημάτων, μετά τη δημοσιοποίηση έκθεσης του αμερικανικού think tank RAND Corporation, όπου χαρακτηρίζεται ως πιθανό το ενδεχόμενο εκδήλωσης νέου στρατιωτικού πραξικοπήματος, επειδή οι εκκαθαρίσεις του προέδρου Ερντογάν στις ένοπλες δυνάμεις έχουν προκαλέσει αναστάτωση. Οι Αρχές δράττοντας την ευκαιρία συνέλαβαν άλλα 700 άτομα τις τελευταίες ημέρες, που κατηγορούνται ως μέλη του δικτύου του ιμάμη Γκιουλέν, τον οποίο η Αγκυρα θεωρεί υπεύθυνο για την απόπειρα πραξικοπήματος το καλοκαίρι του 2016.

Στην ήδη ταραγμένη τουρκική πολιτική σκηνή ήρθαν να προστεθούν και οι κινήσεις πρώην πολύ στενών συνεργατών του Ερντογάν εναντίον του. Μετά τη δημιουργία κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου, έρχεται τώρα η επιστροφή στο πολιτικό προσκήνιο του πρώην προέδρου της χώρας και πρώην πολύ στενού συνεργάτη του Ερντογάν, Αμπντουλάχ Γκιουλ. Σε συνέντευξή του ο Γκιουλ χαρακτήρισε λανθασμένη την επιλογή του σημερινού προέδρου να αλλάξει το σύστημα διακυβέρνησης της χώρας σε προεδρικό. «Θεωρώ το κοινοβουλευτικό σύστημα πιο σωστό για την Τουρκία. Είναι κάτι που το έλεγα και όταν ήμουν πρόεδρος. Ποτέ στο παρελθόν η Εθνοσυνέλευση δεν είχε υποβαθμιστεί σε αυτό το επίπεδο. Η Τουρκία βιώνει αυτή την έλλειψη» δήλωσε στην εφημερίδα «Καράρ» ζητώντας επιστροφή στο προηγούμενο σύστημα. Ο πρώην πρόεδρος επέκρινε τον Ερντογάν και για την προσέγγιση της Τουρκίας με τη Ρωσία. Είπε πως είναι κρίσιμο λάθος η αγορά του αντιαεροπορικού συστήματος S-400, που αποδυναμώνει τις ένοπλες δυνάμεις.

Η συνέντευξη του Αμπντουλάχ Γκιουλ σχολιάστηκε από το προεδρικό μέγαρο διά στόματος του συμβούλου του προέδρου Ερντογάν, Γιγίτ Μπουλούτ, ο οποίος υποστήριξε ότι με τη συνέντευξη Γκιουλ ολοκληρώνεται το «ιμπεριαλιστικό σχέδιο» και κατηγόρησε από τον Γκιουλ μέχρι τα κόμματα της αντιπολίτευσης ότι εξυφαίνουν σχέδια πραξικοπήματος και ότι μπορεί να αναλάβουν δράση οποιαδήποτε στιγμή.