Η χρήση της ανοσοθεραπείας στον καρκίνο ουροδόχου κύστης

Ο καρκίνος ουροδόχου κύστης είναι μια συχνή κακοήθεια. Η πλειοψηφία των ασθενών διαγιγνώσκεται με τοπική μη διηθητική νόσο και η αντιμετώπιση αφορά την τοπική διουρηθρική εξαίρεση της νόσου. Το ποσοστό υποτροπών όμως είναι σημαντικό, ενώ επίσης αρκετοί ασθενείς θα διαγνωσθούν με διηθητική νόσο και κάποιοι από αυτούς, περίπου 5%, με εξαρχής μεταστατική νόσο. Στους ασθενείς με υποτροπή διηθητικής νόσου ή με εξαρχής μεταστατική νόσο η πρόγνωση είναι δυσμενής και μέχρι πρόσφατα οι θεραπευτικές επιλογές ήταν περιορισμένες. Αλλά και στους ασθενείς με υποτροπή μη διηθητικής νόσου η έως τώρα θεραπευτική επιλογή αφορούσε την κυστεκτομή, που επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών. Τα τελευταία χρόνια όμως η ανοσοθεραπεία έχει προσφέρει νέες δυνατότητες σε όλα αυτά τα στάδια της νόσου.

Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο μη διηθητικός καρκίνος της ουροδόχου κύστης αποτέλεσε μία από τις πρώτες εφαρμογές ανοσοθεραπείας στην ογκολογία με τη μορφή της ενδοκυστικής έγχυσης του βακίλου Calmette-Guerin (BCG) (του παράγοντα δηλαδή που χρησιμοποιείται για τον εμβολιασμό έναντι της φυματίωσης). Η σύγχρονη ανοσοθεραπεία βέβαια συνίσταται σε αντισώματα που ενισχύουν τη δράση των λεμφοκυττάρων έναντι των καρκινικών κυττάρων και ειδικά για τον καρκίνο της ουροδόχου κύστης έχει μέχρι τώρα δείξει αποτελέσματα σε δύο κατηγορίες ασθενών.

Καταρχήν σε όσους η τοπική μη διηθητική νόσος εμφανίζει υποτροπή μετά από τοπική εξαίρεση και χορήγηση BCG. Σε αυτούς τους ασθενείς η χορήγηση του αντι-PD1 αντισώματος πεμπρολιζουμάμπη οδηγεί σε σημαντικό ποσοστό σε πλήρη ύφεση της νόσου χωρίς να χρειαστεί κυστεκτομή. Με βάση τα αποτελέσματα αυτά, στις αρχές του 2020 το φάρμακο έλαβε έγκριση από τον αμερικανικό οργανισμό φαρμάκων και αναμένεται να ενταχθεί στην καθημερινή κλινική πρακτική. Η δεύτερη κατηγορία ασθενών είναι αυτοί που διαγιγνώσκονται με μεταστατική νόσο. Νεότερα δεδομένα που έχουν παρουσιαστεί τους τελευταίους μήνες δείχνουν ότι η χρήση ανοσοθεραπείας ως θεραπείας συντήρησης μετά τη χημειοθεραπεία αλλά και ο συνδυασμός ανοσοθεραπείας και χημειοθεραπείας εξαρχής μπορούν αν αυξήσουν τη συνολική επιβίωση των ασθενών. Μάλιστα, σε ασθενείς με υψηλή έκφραση PD-L1 η ανοσοθεραπεία φαίνεται να υπερέχει και της χημειοθεραπείας, που είναι η καθιερωμένη ως τώρα θεραπεία. Επί του παρόντος, η ανοσοθεραπεία αποτελεί την καθιερωμένη θεραπεία 2ης γραμμής στον μεταστατικό καρκίνο ουροδόχου κύστης.