«Η Ιστορία μιλάει από μόνη της»

Οι δύο πρώτες εκδοχές τους, αξιοποιώντας κείμενα από την Ιστορία του Θουκυδίδη, παρουσίαζαν τα βασικότερα γεγονότα από τις αρχές του Πελοποννησιακού Πολέμου γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία. Η τριλογία των «Μαθημάτων πολέμου» ολοκληρώνεται φέτος με το τέλος του πολέμου και την κατάρρευση της αθηναϊκής ηγεμονίας ανατρέχοντας (και) στα «Ελληνικά» του Ξενοφώντα. Εξ ου και ο υπότιτλος «Αθηναίων δράματα». Η δραματουργική σύνθεση του Γιάννη Λιγνάδη μετακομίζει στο Εθνικό Θέατρο και απευθυνόμενη στο εφηβικό – αλλά όχι μόνο – κοινό αφηγείται τα πλέον δραματικά συμβάντα των τελευταίων πέντε ετών του 5ου αιώνα. Ο σκηνοθέτης της παράστασης, Γιωργής Τσουρής, μιλάει στο «Νσυν» για το τελικό εγχείρημα της παρουσίασης της αρχαίας (αθηναϊκής) Ιστορίας.

Αυτή τη φορά στην παράσταση απευθύνεστε κατά βάση στο νεανικό κοινό. Τι προκλήσεις φέρνει αυτό;

Η απόβλεψή μας είναι η παράσταση να αφορά ένα ευρύτερο κοινό και να απευθύνεται σε θεατές όλων των ηλικιών. Με δεδομένο βέβαια ότι το ιστορικό έργο του Ξενοφώντα είναι στη διδακτέα ύλη στο Λύκειο, σίγουρα η παράσταση στοχεύει σε μεγάλο βαθμό στο εφηβικό κοινό. Η πρόκληση είναι μεγάλη, διότι το να απευθύνεσαι σε εφήβους και μάλιστα με ένα κείμενο όχι αμιγώς θεατρικό, είναι αντικειμενικά δύσκολο εγχείρημα. Η μέχρι τώρα αίσθησή μου είναι ότι το εφηβικό κοινό ανταποκρίνεται πολύ στην παράσταση, συνδέεται και παρακολουθεί χωρίς ιδιαίτερη περίσπαση. Βασικό συστατικό σε αυτή την ανταπόκριση είναι η ίδια η φόρμα της παράστασης, η οποία αναπαριστά στην πραγματικότητα μια σχολική τάξη, πολύ κοντά στην καθημερινή εμπειρία των μαθητών-θεατών. Δίνεται δηλαδή η ευκαιρία στο εφηβικό κοινό να ταυτιστεί με τους αφηγητές/μαθητές, ενώ η δυναμική της «τάξης» αυτής (δασκάλα, βιβλίο, μάθημα κ.λπ.) δημιουργεί και μια ρεαλιστική συνθήκη που ζωντανεύει την επί σκηνής δράση με ένταση, χιούμορ και συγκίνηση.

Πόσο εύκολο είναι να μιλήσετε για την Ιστορία δραματοποιώντας την;

Η Ιστορία μιλάει μάλλον από μόνη της! Αυτό που προσπαθήσαμε μέσα από τους θεατρικούς τρόπους και τις αφηγηματικές τεχνικές που χρησιμοποιήσαμε είναι να αποφλοιώσουμε το υλικό, να απογυμνώσουμε με έναν τρόπο το νόημά του χωρίς να το απλουστεύσουμε. Το στοίχημα σε αυτή την περίπτωση κερδίζεται στις αναγωγές: στον τρόπο δηλαδή που έχει το θέατρο να δημιουργεί εικόνες και «κλίμα» που σε συνδέει με κάτι σημερινό, ενώ αφηγείσαι κάτι που συνέβη σε μια άλλη συγχρονία. Με αυτό τον τρόπο αποκαλύπτεται και η διαχρονική διάσταση και δύναμη του ιστορικού λόγου. Αν μια ιστορία που μας αφηγείται γεγονότα δυόμισι χιλιετίες πίσω είναι για κάποιον λόγο πολύ γνώριμη και αναγνωρίσιμη στο «σήμερα», μας αφορά και για το «αύριο».

Δουλεύοντας τον λόγο του Ξενοφώντα και του Θουκυδίδη, τι παίρνετε εσείς προσωπικά;

Κατ’ αρχάς μελετώντας τους δύο αυτούς συγγραφείς παίρνω πολύ ωραίες και γόνιμες ιδέες για κάποια μεταπτυχιακή εργασία! Εύχομαι η παράστασή μας να δώσει αφορμή για περαιτέρω μελέτη τόσο για τον Θουκυδίδη και τον Ξενοφώντα – αποτελούν και οι δύο τεράστια κεφάλαια της αρχαιοελληνικής γραμματείας – όσο και για άλλες πιο ανεξερεύνητες περιοχές της αρχαιογνωσίας. Προσωπικά, το τελευταίο εξάμηνο, που λόγω της παράστασης χρειάστηκε να μελετήσω ξανά την εποχή της ακμής της αθηναϊκής ηγεμονίας, αναβαθμίστηκε πολύ το ενδιαφέρον μου για την αρχαιότητα. Με γοητεύει δε ιδιαίτερα και η αρχαιολογική πτυχή του θέματος, αφού επέλεξα να ζω στην πόλη της Αθήνας, σε μια πόλη γεμάτη από φανερούς και κρυφούς αρχαιολογικούς θησαυρούς, που σε προκαλούν να αναπλάσεις, νοερά τουλάχιστον, τη ζωή στην αρχαιότητα, και να γνωρίσεις μια ολόκληρη εποχή πολύ μακρινή αλλά και πολύ κοντινή «μέσα μας και έξω μας».

INFO

«Μαθήματα πολέμου ΙΙΙ: Αθηναίων δράματα», κάθε Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή {LF}στο Εθνικό Θέατρο (Κτίριο Rex, Σκηνή Ελένη Παπαδάκη, Πανεπιστημίου 48, Αθήνα, τηλ. 210-3305.074, είσοδος 10 ευρώ)