«Τα μιούζικαλ δεν είναι απαραίτητα φαντεζί»

Η Κοκκινοσκουφίτσα, η Σταχτοπούτα, ο Τζακ και η φασολιά του, η Ραπουνζέλ χάνονται βαθιά στο δάσος των επιθυμιών, των ευχών και των συνεπειών των επιλογών τους. Μπλέκονται σε μια σκοτεινή, σπονδυλωτή ιστορία που ανατρέπει τις γνωστές διαδρομές τους και εξελίσσεται απρόβλεπτα. Καταβαραθρώνουν τα ριζωμένα happily ever after στερεότυπα και χτίζουν ένα αντιπαραμύθι: το «Into the woods». Το βραβευμένο μιούζικαλ του Στίβεν Σόντχαϊμ και του Τζέιμς Λαπάιν παρουσιάζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα, σε μια μεγάλη παραγωγή της Εναλλακτικής Σκηνής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Ο Δημήτρης Μπογδάνος μεταφράζει και σκηνοθετεί μια σκοτεινή περιπέτεια ενηλικίωσης, σε μια εκδοχή για πιάνο και κρουστά. Ο ίδιος μιλάει τώρα στο «Νσυν».

Πώς μεταφέρατε ένα τόσο γνωστό μιούζικαλ στην Εναλλακτική;

Ο τρόπος με τον οποίο θέλαμε να κάνουμε το «Into the woods» είναι λίγο παράδοξος για τα ελληνικά δεδομένα σε πολλαπλά επίπεδα. Είχα τη διάθεση να πάρουμε ένα Βroadway classic και να επανασυστήσουμε όχι μόνο το ίδιο το μιούζικαλ, αλλά ως είδος στην Ελλάδα. Επειδή έχω αγαπήσει πολύ το είδος, ήθελα να προσπαθήσουμε να το επανασυστήσουμε. Δεν είχαμε την ανάγκη να κάνουμε ένα εμπορικό καστ ίσα ίσα για να γεμίσουμε την αίθουσα. Η Εναλλακτική είναι ένας χώρος ο οποίος μας επέτρεπε να κάνουμε το όραμά μας πραγματικότητα. Και γι’ αυτό είμαι πολύ ευγνώμων. Γιατί μπορέσαμε να πάρουμε τους ταλαντούχους ανθρώπους που ξέρουμε ότι υπάρχουν στη χώρα, που μπορούν και να παίξουν και να τραγουδήσουν, και να ζωντανέψουμε αυτή την ιστορία όπως της αξίζει και όχι με συμβιβασμούς. Αυτό το οποίο πειράξαμε είναι νομίζω τη συνθήκη. Κάναμε μια πιο DIY παράσταση. Είναι χειροποίητη. Είναι 12 άνθρωποι επί σκηνής που αποφασίζουν να πουν μια ιστορία με ό,τι μέσα έχουν. Συγκεκριμένα στην περίπτωσή μας έχουμε τη συνθήκη της σοφίτας. Ο,τι μπορεί να βρεθεί μέσα σε μια σοφίτα, ό,τι ρούχο μπορεί να υπάρξει μέσα στο μπαούλο της γιαγιάς, τα υλικά αυτά και τίποτα παραπάνω. Νομίζω πως αυτή η διαδικασία μας έκανε πιο δημιουργικούς και μας ενέπνευσε περισσότερο. Δηλαδή έγινε πιο οργανικό το παιχνίδι.

Στη χώρα μας το μιούζικαλ θεωρείται ελαφρύ είδος. Εσύ το βλέπεις έτσι;

Το μιούζικαλ δυστυχώς στην Ελλάδα έχει συνδυαστεί με φτηνές απομιμήσεις των παραστάσεων του εξωτερικού. Με ανθρώπους που δεν μπορούν να παίξουν και να τραγουδήσουν ταυτόχρονα. Στο Λονδίνο και στην Αμερική οι άνθρωποι που παίζουν μιούζικαλ δεν παίζουν σε έργα πρόζας, δεν είναι και τραγουδιστές ταυτόχρονα. Εδώ μπαίνουν στο ίδιο τσουβάλι. Κατά κύριο λόγο, βλέπεις ότι η πρόθεση είναι να κάνουν μια συλλογή εμπορικών ονομάτων ούτως ώστε να μπορέσουν να καλύψουν την παραγωγή ενός μιούζικαλ. To μιούζικαλ στην Ελλάδα επίσης για κάποιο λόγο πρέπει να είναι φανταχτερό. Σπάνια έχει μια ατμόσφαιρα, μια εσωτερικότητα, κι έτσι έχει καταλήξει να είναι λίγο φτηνιάρικο. Δεν σε νοιάζει να είναι πραγματικό αλλά φαντεζί. Εν τω μεταξύ στο εξωτερικό μπορεί σε μιούζικαλ να ανέβει οτιδήποτε. Και το υπηρετεί, δεν το προδίδει. Εμένα ειδικά όλα τα τζαζ μιούζικαλ είναι μεγάλη μου αγάπη. Δεν έχουμε εμείς την κουλτούρα εδώ, αλλά ανεξαρτήτως αυτού, μ’ αρέσει εμένα πάρα πολύ. Δεν ξέρω αν είναι δίκαιο ν’ ανεβάζεις ένα τέτοιο μιούζικαλ και να περιμένεις να έχεις ανταπόκριση. Αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση του «Into the woods», αν ο άλλος δεν έρθει εναντιωμένος με το είδος, δεν υπάρχει περίπτωση να μη βρει ένα σημείο ταύτισης μέσα στην ιστορία.

Πώς οι κλασικοί ήρωες των παραμυθιών γίνονται πιο σκοτεινοί τώρα;

Ο Σόντχαϊμ έχει καταφέρει να πάρει όλους αυτούς τους ήρωες στην πρώτη πράξη, να τους αφήσει μέσα στο δάσος να κυνηγήσουν τις ευχές τους, να τις πραγματοποιήσουν και στο δεύτερο μέρος να καταλάβουν «και τώρα που τις πέτυχες, τι; Αυτό είναι που ήθελες; Πόσο κοινωνικά είναι επιβεβλημένες κάποιες επιθυμίες; Πόσο μέσα σου τσεκάρεις αν αυτό είναι που πραγματικά θέλεις;». Και στη δεύτερη πράξη όλοι αυτοί γίνονται αντιήρωες πια. Προσγειώνονται απότομα. Χάνουν οτιδήποτε. Δεν σε νοιάζει πια η υπερβατική τους διάσταση. Η όποια μαγεία μπορεί να προέρχεται από το βασικό βιογραφικό τους. Το ξεχνάς και γίνονται απλοί άνθρωποι. Με πολλές συμφορές, με σκοτεινό τρόπο, με σκληρότητα πια όπως είναι η ζωή. Και νομίζω ότι γι’ αυτό κιόλας το συγκεκριμένο έργο είναι ένα σχόλιο και πάνω στην κουλτούρα της Disney και το αμερικανικό όνειρο. Ολο αυτό το πακέτο το πιάνει ως ένα και σου λέει «κάτσε, εσύ μεγάλωσες με την ψευδαίσθηση ότι πρέπει να έχεις ένα happy end, ότι πρέπει όλα να είναι ροζ. Κι αν δεν είναι; Πώς το διαχειρίζεσαι;».

Εσάς σας αρέσουν τα παραμύθια;

Βέβαια! Με ιντριγκάρουν πολύ τα ρεαλιστικά παραμύθια. Οταν θες να δώσεις ένα νόημα πιο βαρύ, πιο σκληρό και το κάνεις είτε μέσω του χιούμορ, είτε της μουσικής, βρίσκεις άλλες διόδους για να εισχωρήσεις μέσα στην ψυχοσύνθεση του θεατή, αυτό είναι κάτι το οποίο μάλλον με αγγίζει, είναι και οι ιστορίες που μ’ αρέσει να καταπιάνομαι. Και το «Into the woods» είναι μια τέτοια περίπτωση. Σου ρίχνει ένα χαστουκάκι αλλά κλείνοντάς σου και το μάτι.

info

«Ιnto the woods» στις 12, 13, 14, 15, 16 Φεβρουαρίου και 13,14,15, 16, 17 Μαΐου στην Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής (Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, Λεωφόρος Συγγρού 364, Καλλιθέα, τηλ. 213-0885.700, είσοδος 10-20 ευρώ).