Ρωσικές τρικλοποδιές στην Εκκλησία της Ουκρανίας

Εμπόδια θέτει η Ρωσική Εκκλησία σε κάθε βήμα της αυτοκέφαλης Εκκλησίας της Ουκρανίας, η οποία συμπλήρωσε έναν χρόνο ζωής την περασμένη εβδομάδα. Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για δικαστικές αγωγές που υποβάλλονται κατά τόπους, όσον αφορά τις ενορίες που περνούν από το Πατριαρχείο Μόσχας στην Ουκρανική Εκκλησία, πολλές φορές με αφορμή περιουσιακά ζητήματα.

Στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο Μητροπολίτης Κιέβου και πάσης Ουκρανίας Επιφάνιος, είπε ότι τα ζητήματα περιουσιών μπορούν να επιλυθούν, εννοώντας ότι ο πραγματικός λόγος για τις διεκδικήσεις έχει να κάνει με τη γενικότερη πολεμική του Πατριαρχείου Μόσχας κατά της νέας Εκκλησίας. «Για κάθε ενορία που περνάει, υπάρχει και μια δικαστική υπόθεση σε εκκρεμότητα» είπε ο προκαθήμενος της Ουκρανικής Εκκλησίας. Αυτός φαίνεται να είναι ο λόγος που φρέναραν οι διαδικασίες μετάβασης των ενοριών στη νέα Εκκλησία. Μέσα σε έναν χρόνο, περίπου 600 ενορίες πέρασαν από το Πατριαρχείο Μόσχας στην Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία. Παράλληλα, εκτός από τη δικαστική και την παρασκηνιακή παρέμβαση της Ρωσικής Εκκλησίας, πονοκέφαλος για τον Μητροπολίτη Επιφάνιο αποτελεί και ο «Επίτιμος Πατριάρχης Φιλάρετος», ο οποίος προσπαθεί επίμονα να επανασυστήσει το «Πατριαρχείο Κιέβου» καθώς μετά την αρχική του απόφαση να συνταχθεί με τη νέα Εκκλησία, υπό άγνωστες συνθήκες, άλλαξε ρότα και στράφηκε κατά της επίσημης, πλέον, Εκκλησίας.

«Το επόμενο έτος αναμένουμε ορισμένες ακόμη Εκκλησίες να αναγνωρίσουν την Ουκρανική Εκκλησία» εκτίμησε ο Μητροπολίτης Επιφάνιος κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου την περασμένη Δευτέρα στο Κίεβο. Κατά το πρώτο έτος, μετά το Οικουμενικό Πατριαρχείο, στην αναγνώριση της Ουκρανικής Εκκλησίας προχώρησαν η Ελλαδική Εκκλησία και το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας. Εκπρόσωποί τους παρέστησαν στις εορταστικές εκδηλώσεις στο Κίεβο συμμετέχοντας στη λειτουργία της περασμένης Κυριακής στον καθεδρικό του Αγίου Μιχαήλ στο Κίεβο. Εκ μέρους του Οικουμενικού Πατριαρχείου παρέστη ο Μητροπολίτης Γαλλίας Εμμανουήλ.

Η έννοια της «ανοιχτής εκκλησίας», την οποία προωθεί ο Μητροπολίτης Επιφάνιος, φαίνεται ότι βρίσκει ανταπόκριση σε μεγάλη μερίδα του πληθυσμού, κυρίως στους νεότερους Ουκρανούς, οι οποίοι έχουν απομακρυνθεί από την Εκκλησία – σε μεγάλο βαθμό – εξαιτίας της αλαζονικής συμπεριφοράς ιεραρχών του Πατριαρχείου Μόσχας. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα όταν, λίγα χρόνια νωρίτερα μητροπολίτης του Πατριαρχείου Μόσχας στην περιοχή Ζαπορίζιε αρνήθηκε να ψάλει ένα δίχρονο αγοράκι που είχε σκοτωθεί σε ατύχημα, καθώς εκείνο είχε βαπτιστεί στο τότε «Πατριαρχείο Κιέβου». Αυτό, και άλλα περιστατικά – όπως επίδειξη πλούτου – λάμβαναν προσοχή από τα ΜΜΕ και συνέβαλαν στο να καθιερωθεί μια αρνητικά εικόνα για την Εκκλησία στο σύνολο.

Οι μικρές «φτωχικές» εκκλησίες της Ουκρανικής Εκκλησίας και οι κληρικοί, προσβάσιμοι στον απλό λαό, έχουν τραβήξει μερίδα του πληθυσμού που ενδιαφέρονται περισσότερο για την πνευματική πλευρά της θρησκείας και όχι τόσο πολύ για την τυπολατρική.
Ενα χρόνο από την ιστορική στιγμή της παραχώρησης αυτοκεφαλίας, η Ουκρανική Εκκλησία προχωράει στη δημιουργία νέων δομών, με τις οποίες επιδιώκει να βελτιώσει σημαντικά τη δημόσια εικόνα της μέσα και έξω από την Ουκρανία. Την Κυριακή, κατά τη διάρκεια εορταστικής δεξίωσης που παρέθεσε ο Μητροπολίτης Επιφάνιος, ανακοινώθηκε η δημιουργία δύο ιδρυμάτων της Ουκρανικής Εκκλησίας. Πρόκειται για το Μητροπολιτικό Ιδρυμα Ορθόδοξης Εκκλησίας της Ουκρανίας και το Ιδρυμα Μαζέπα. Το πρώτο θα παρέχει οργανωτική και άλλη βοήθεια εντός της Εκκλησίας ενώ θα ασχολείται και με ανθρωπιστικό έργο. Το δεύτερο Ιδρυμα αφορά την επικοινωνία της Εκκλησίας με οργανώσεις πολιτών, ιδιωτικά και δημόσια ιδρύματα της Ουκρανίας και του Εξωτερικού. Ανάμεσα σε εκείνους που δήλωσαν άμεσα υποστήριξη όσον αφορά τα Ιδρύματα είναι και ο υπουργός Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, Μάικ Πομπέο, ο οποίος βρέθηκε στο Κίεβο την προηγούμενη εβδομάδα.