Η Μέρκελ ζεσταίνει τη σχέση με τον Ερντογάν

Υπό άλλες, κανονικές συνθήκες η 10η επίσκεψη της γερμανίδας καγκελαρίου στην Τουρκία θα έπρεπε να είναι επίσκεψη ρουτίνας. Αλλά οι σημερινές συνθήκες κάθε άλλο παρά κανονικές είναι. Η συνάντηση της Ανγκελα Μέρκελ με τον τούρκο πρόεδρο έσπασε τον πάγο, στον οποίο είχαν μπει οι σχέσεις Βερολίνου και Αγκυρας τα τελευταία χρόνια μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα το καλοκαίρι του 2016. Το παιχνίδι της Μέρκελ με το καθρεφτάκι που της χάρισε ο Ερντογάν ήταν δείγμα της πορείας απόψυξης στις σχέσεις των δύο ηγετών, όπως και οι επιτηδευμένα φιλικές προσφωνήσεις του τούρκου προέδρου στη γερμανίδα καγκελάριο. Ωστόσο, η ατζέντα ήταν βαριά και περιλάμβανε όλες τις κρίσεις που προκλήσεις που έχουν να αντιμετωπίσουν η Ευρώπη και η Γερμανία, στις οποίες εμπλέκεται ενεργά ο Ερντογάν: Συρία, Λιβύη, προσφυγική κρίση.

ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ. Πρωτίστως το Προσφυγικό είναι θέμα ζωτικής σημασίας για την Ανγκελα Μέρκελ. Βασικός στόχος της μονοήμερης επίσκεψής της στην Κωνσταντινούπολη ήταν να διασώσει το ντιλ ΕΕ – Τουρκίας, το οποίο με δική της πρωτοβουλία και προσωπική επένδυση συμφωνήθηκε το 2016. Στο Βερολίνο παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή το ελεγχόμενο άνοιγμα της στρόφιγγας των προσφυγικών ροών από τα τουρκικά παράλια προς τις ακτές των ελληνικών νησιών στο ανατολικό Αιγαίο τους τελευταίους μήνες. Και ανησυχούν. Μία νέα έξαρση του Προσφυγικού θα ήταν καταστροφή για την Ανγκελα Μέρκελ, η οποία βρίσκεται λίγο πριν από τη λήξη της τελευταίας θητείας της στην καγκελαρία. Με τίποτα δεν θα ήθελε να σφραγίσει το τέλος της πολιτικής της καριέρας με μία επανάληψη του 2015, που γιγάντωσε την ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD).

Για να το αποφύγει, η Μέρκελ υποσχέθηκε στον Ερντογάν και περισσότερα χρήματα και ενίσχυση της τουρκικής ακτοφυλακής, από τους ελέγχους της οποίας εξαρτώνται αποκλειστικά οι αυξομειώσεις των ροών προς τα ελληνικά νησιά. Η γερμανική προεδρεία στην ΕΕ το δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους θα είναι η ευκαιρία για την Ανγκελα Μέρκελ και τον υπουργό Εσωτερικών Χορστ Ζεεχόφερ να δώσουν νέα πνοή στο σύμφωνο για το Προσφυγικό, ταυτόχρονα με την αναθεώρηση του ντε φάκτο νεκρού συστήματος του Δουβλίνου και την προώθηση ενός ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου. Για αυτά χρειάζεται τον Ερντογάν που δεν χάνει την ευκαιρία να εκβιάζει με τους πρόσφυγες τη Γερμανία και την Ευρώπη.

Η ΛΙΒΥΗ. Η επίσκεψη Μέρκελ στην Τουρκία έγινε πέντε ημέρες μετά τη διάσκεψη του Βερολίνου για τη Λιβύη, που είναι το δεύτερο μεγάλο πολιτικό στοίχημα της γερμανίδας καγκελαρίου. Η ανοιχτή κόντρα Μέρκελ και Ερντογάν μπροστά στις κάμερες για τον ρόλο του στρατηγού Χαφτάρ, ενός από τα δύο εμπόλεμα μέρη στον εμφύλιο της Λιβύης, δείχνει πόσο εύθραυστη, έως ανούσια, είναι η συμφωνία των χωρών που συμμετείχαν σ΄ αυτήν, όσο λείπει η βασική προϋπόθεση, μία εκεχειρία μεταξύ των εμπολέμων. Αλλά η Μέρκελ και η γερμανική κυβέρνηση δεν έχουν άλλη επιλογή από τη διπλωματική μεσολάβηση για να αποτρέψουν τη μετατροπή της Λιβύης σε δεύτερη Συρία.

Στην προσπάθεια αυτήν δεν προσκλήθηκε η Ελλάδα, η οποία δεν είναι άμεσα εμπλεκόμενο μέρος στον πόλεμο της Λιβύης. Υφίσταται όμως τις συνέπειές του εξαιτίας του Ερντογάν. Το παράθυρο συμμετοχής της Ελλάδας σε μεταγενέστερη φάση αποτελεί αναγνώριση των ελληνικών συμφερόντων. Η ΑΟΖ δεν ήταν θέμα της διάσκεψης, επαναλαμβάνει μονότονα η γερμανική κυβέρνηση. Αλλά θα ήταν λάθος της Μέρκελ και του Βερολίνου να υποβαθμίσουν τους κινδύνους από τα παιχνίδια του Ερντογάν με την ΑΟΖ στη Μεσόγειο.

ΜΕ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ ΤΟΝ ΜΑΡΤΙΟ.  Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα βρει ευήκοον ους από τον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν μεθαύριο στο Παρίσι. Θα πρέπει να εξηγήσει τους κινδύνους και στην καγκελάριο Μέρκελ όταν θα συναντηθούν στις αρχές Μαρτίου για το ελληνο-γερμανικό επενδυτικό φόρουμ στο Βερολίνο.