Σακάκια, παντελόνια και αυτοκίνητα

Εγραφα στο προηγούμενο Γλωσσίδι για το πότε θέλουν τόνο και πότε όχι το μια και το δυο. Ισως πιο ορθόδοξο θα ήταν να είχε προηγηθεί κάτι πιο βασικό: κατά κανόνα, σχεδόν εννέα στις δέκα φορές θα τολμούσα να πω, το αόριστο άρθρο (ένας, μία, ένα) είναι περιττό στη νεοελληνική κοινή. Για να το πω και λίγο πιο βιωματικά, στα χρόνια που ασκώ το επάγγελμα του επιμελητή κειμένων θα πρέπει να έχω αφαιρέσει μερικές εκατοντάδες αόριστα άρθρα.

«Ο Χ φορούσε ένα μπλε σακάκι και ένα γκρι παντελόνι», «Η χώρα έχει μπει σε μια τροχιά ανάπτυξης», «Τα δωμάτια χωρίζονται με μια μεσοτοιχία» κ.λπ., κ.λπ. Τι κοινό έχουν μεταξύ τους αυτές οι φράσεις, αλιευμένες από βιβλία που κυκλοφορούν ή από δημοσιευμένα κείμενα; Μα, ότι είναι «φορτωμένες» με εντελώς περιττά αόριστα άρθρα. «Ο Χ φορούσε μπλε σακάκι και γκρι παντελόνι» φτάνει και περισσεύει. Υπήρχε, δηλαδή, περίπτωση να φορούσε περισσότερα από ένα μπλε σακάκια ή γκρι παντελόνια;

Υπάρχουν, μάλιστα, και περιπτώσεις που η προσθήκη του (περιττού) αόριστου άρθρου δεν είναι απλώς γλωσσικά άγαρμπη και ακαλαίσθητη, αλλά ενδέχεται και να δίνει λαβή για συγχύσεις. Ετσι, η φράση «οι Παπαδόπουλοι έχουν ένα αυτοκίνητο» είναι πολύ πιθανόν να σημαίνει όχι ότι απλώς έχουν αυτοκίνητο, αλλά ότι έχουν ένα μόνο αυτοκίνητο, να έχει δηλαδή την αριθμητική / ποσοτική χροιά για την οποία έγραφα στο προηγούμενο Γλωσσίδι. Στο κάτω κάτω, δεν είναι και τόσο σπάνιο στις μέρες μας μια οικογένεια να έχει περισσότερα από ένα αυτοκίνητα.