Το μέγεθος {LF}της περιουσίας

Ο κ. Αδ. Λιούϊσον είνε ένας εκ των πλουσιωτέρων ιδιοκτητών μεταλλείων της Αμερικής. Είνε γνωστός διά την φιλανθρωπικήν του δράσιν. Εγραφε την 14 Αυγούστου 1925 εις τους «Τάϊμς» της Ν. Υόρκης.

Ο σκοπός μου υπήρξε πάντοτε να είμαι χρήσιμος· προσπαθώ ώστε κάθε επιχείρησις, εις την οποίαν αναμιγνύομαι, να επιτυγχάνη, όχι τόσον με την ιδέαν του προσωπικού κέρδους, αλλά μάλλον χάριν της προόδου της επιχειρήσεως. Δεν προσέχω μεν πλέον όλας τας λεπτομερείας, αλλά διαρκώς τηρούμαι εις στενήν επαφήν και λαμβάνω καθ’ εκάστην έκθεσιν – οπουδήποτε και αν ευρίσκωμαι -, περί της προόδου των εργασιών των διαφόρων επιχειρήσεων διά τας οποίας ενδιαφέρομαι. Αυτό, αντί να μου δίδη βάρος, τουναντίον, μου προκαλεί ευχαρίστησιν.

H H H

Πρέπει να προσθέσωμεν ότι ο πλούσιος, ομοιάζων προς τους άλλους ανθρώπους, ευχαριστείται εις την συντροφιάν. Αι υποθέσεις τον φέρνουν καθημερινώς εις στενήν σχέσιν με τους συνεταίρους του, λυπείται δε συνήθως να παραιτήση αυτήν την συντροφιάν.

Αφετέρου, δεν πρέπει να λησμονούμεν ότι μία εταιρεία δεν παύει αυξανομένη. Αι διακλαδώσεις της είνε πολλαί· το ένα πράγμα οδηγεί πάντοτε εις το άλλο. Νέα προβλήματα εμφανίζονται καθ’ εκάστην. Ενας μεγαλοβιομήχανος μου εδήλωσε:

_ Μολονότι συχνά με κατέλαβεν ο πειρασμός ν’ αποβάλω από επάνω μου τας ευθύνας και τας φροντίδας που συνεπάγεται η επιχείρησίς μας, ποτέ δεν έφθασα εις το σημείον όπου θα ενόμιζα ότι θα ημπορούσαμεν να σταματήσωμεν και να είπωμεν: «Επροχωρήσαμεν όσον ήξιζε· ας αναπαυθώμεν». Γνωρίζω ότι μία τοιαύτη πολιτική θα κατέληγεν εις στασιμότητα της επιχειρήσεως, με πιθανάς απωλείας, και ίσως χρεωκοπίαν. Αυτό δε θα ήτο κακόν όχι μόνον δι’ εμέ, αλλά και διά την χώραν μου».

Τι πρέπει λοιπόν να συμπεράνωμεν:

Δεν υπάρχει σταμάτημα. Πολλοί άνθρωποι που θεωρούνται πλουσιότατοι, δανείζονται εις πλείστους περιστάσεις. Τα οικονομικά των δεν είνε ποτέ ωρισμένα ή στάσιμα, διότι αι εργασίαι των δεν παύουν αναπτυσσόμεναι.

H H H

Υποθέσατε ότι εκαλείσθε διά ν’ αναλάβετε την θέσιν του πατρός σας εις μίαν μεγάλην επιχείρησιν. Διά να κρατήσετε την επιχείρησιν _ εφόσον θα είχατε βεβαίως την απαιτουμένην ικανότητα _ θα έπρεπε να εργασθήτε σκληρά, θα επεκράτει κυρίως η ηθική, ούτως ειπείν, άποψις και όχι η υλική. Θα ηθέλατε να δειχθήτε αντάξιος ή και ανώτερος του πατρός σας· η δε ιδέα του μεγαλυτέρου πλουτισμού θα ήτο δευτερεύουσα.

Ας εξετάσωμεν μίαν στιγμήν την περίπτωσιν Ροκφέλλερ. Ο Τζων Ροκφέλλερ είνε τώρα 88 ετών. Δεν ενδιαφέρεται να κάμη χρήματα από εικοσιπενταετίας τουλάχιστον. Επί πολλά έτη ασχολείται με το γκολφ, την υγείαν του και τας δωρεάς του. Ούτε ο μοναχογυιός του ενδιαφέρεται να κάμη χρήματα. Αυτός και ο πατέρας του εδώρησαν πλέον των 500.000.000 δολλαρίων, ο δε υιός ασχολείται με τας λεπτομερείας της διαθέσεως των δωρεών τούτων. Το μόνον του ενδιαφέρον είνε διά την φιλανθρωπίαν και την θρησκείαν. Θέλει βεβαίως να διατηρήση την περιουσίαν του, αλλά δεν αποδύεται εις νέας επιχειρήσεις. Είνε ένας εκ των εργατικωτέρων ανδρών της Αμερικής, χωρίς εν τούτοις αι ασχολίαι του να τείνουν εις επαύξησιν της περιουσίας του. Εις άλλο άρθρον θα εκθέσωμεν λεπτομερώς τα της δράσεως των Ροκφέλλερ.

Ο σημερινός Μόργκαν δεν ζητεί τίποτε άλλο, από το να συνεχίση την καλήν φήμην του οίκου του, ως ισχυρού και χρησίμου τραπεζικού οργανισμού.

Η ισχύς των πλουσίων είνε περαστική. Αλλά τι παρατηρούμεν; Απαξ ένας άνθρωπος χαρακτηρισθή από το κοινόν ως βαθύπλουτος, ουδεμία μεταβολή συνθηκών ή περιστάσεων δύναται ν’ αλλοιώση την ριζωμένην αυτήν εντύπωσιν. Ημπορεί ο πλούσιος να χάση τα χρήματά του· ημπορεί να τα δωρήση· ημπορεί με τον θάνατόν του να κατανεμηθή η τεραστία περιουσία του. Παρ’ όλα ταύτα, το κοινόν έχει χαρακτηρίσει ως πλούσια ωρισμένα άτομα και δεν εννοεί ν’ αλλάξη ευκόλως γνώμην. Το κοινόν κρίνει πολύ από το μέγεθος της περιουσίας, και δεν κρίνει αρκετά τας ιδιότητας, το πνεύμα και την δράσιν των ανθρώπων, ο οποίος έτυχε να την αποκτήση.

Αλλά δεν σημαίνει τόσον πολύ το μέγεθος της περιουσίας, όσον η μέθοδος αποκτήσεως και ο τρόπος διαθέσεως. Δεν θα έπρεπε να σεβώμεθα έναν άνθρωπον διότι έκαμε περιουσίαν· αλλά θα έπρεπε να τον σεβώμεθα διότι ανέπτυξε μίαν χρήσιμον βιομηχανίαν, εκ της οποίας παρήχθη η περιουσία. Δεν πρέπει να επικρίνωμεν τον πλούσιον διά την μεγάλην του περιουσίαν, αλλά διά τα ταπεινά μέσα και ανάξια στρατηγήματα τα οποία ενδεχομένως ήγαγον εις τον σχηματισμόν της.