«Ενα σπίτι, η ιστορία όλων μας»

Μπορεί ένα σπίτι να πεθάνει; Και μάλιστα από πνευμονικό οίδημα; Οι γλωσσομαθείς βιβλιόφιλες κατσαρίδες, τα σκουλήκια που τρώνε τα έπιπλα και οι νεκροί που κατοικούν μέσα σ’ αυτό το σπίτι έχουν δικαιώματα πάνω του; Σε αυτές τις ερωτήσεις αλλά σε μια πιο συμβολική σφαίρα απαντάει η παράσταση «Ο δρόμος περνά από μέσα» που ανεβαίνει στο Θέατρο Μικρό Χορν. Ο Χρήστος Σουγάρης σκηνοθετεί το έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη κλείνοντας το μάτι στον Μπέκετ, τον Ιψεν και τον Τσέχοφ και αφηγούμενος με τρόπο αλληγορικό την ιστορία μιας οικογένειας που χρόνια τρώει η ίδια τα σωθικά της. Τα μέλη της ενσαρκώνουν επί σκηνής οι Ρούλα Πατεράκη, Πέρης Μιχαηλίδης, Πάρις Θωμόπουλος, Κωνσταντίνα Κλαψινού και Αλέξανδρος Βάρθης. Ο σκηνοθέτης της παράστασης μιλάει στο «Νσυν».

Πώς προέκυψε η ιδέα για την παράσταση;

Αποφάσισα να αντιμετωπίσω τον συγγραφέα και το έργο του σύμφωνα με τις δυνατότητες και τις προθέσεις του, και όχι σύμφωνα με τις πράξεις και τα σκηνικά του αποτελέσματα. Το θέμα για μένα είναι το οίκημα. Ως έδρα. Ως οικόπεδο. Ως τόπος. Ως μνήμη. Ενα σπίτι που μπορεί να είναι τα παιδικά μου χρόνια. Μπορεί να είναι και η ίδια μου η χώρα. Ενα σήμα. Ενα σύμβολο. Ενα ποιητικό ανάλογο. Και τα λατρεύω τόσο αυτά! Γι’ αυτό κάνω θέατρο. Για να μιλήσω με παραμύθια και παραβολές, όπως λέει ο Σεφέρης. Για να διηγηθώ ιστορίες σε αυτούς που ακούνε. Οπως αυτάρεσκα δηλώνει ο μεγάλος δάσκαλος Στρέλερ! Υποθέτω και ελπίζω, κόντρα στη μόδα του καιρού και στη βασιλεία της νεονατούρας, πως έχει ενδιαφέρον, τουλάχιστον για μένα, η απόπειρα να δούμε ένα νεοελληνικό έργο χωρίς ίχνος ηθογραφίας, νατουραλισμού και μικροαστισμού. Μια απόπειρα ανύψωσης ενός πολύ ενδιαφέροντος έργου και συγγραφέως σε επίπεδα ενός Μπέκετ, ενός Μπέρνχαρντ. Σαφέστατα και υπάρχουν στοιχεία ενός “Βυσσινόκηπου” σε αυτό το έργο, όπως πολλοί διακρίνουν. Αλλά δεν είναι μόνον αυτό. Είναι πολύ περισσότερα. Είναι η ιστορία, ως αφορμή για να μιλήσουμε για πολλά. Το σπίτι αυτό είναι η ιστορία όλων μας. Ενα ποιητικό ανάλογο της ιστορίας όλων μας και της ίδιας μας της χώρας, όπου ο δρόμος περνούσε πάντα από μέσα! Και αυτό φροντίσαμε να το κάνουμε ευανάγνωστο, καθαρό και παιχνιδιάρικο με τη συνεργάτιδά μου, την Ελένη Μανωλοπούλου, αφήνοντας στην άκρη για λίγο τους συμπαθέστατους κατά τα άλλα καναπέδες! Ο δρόμος μας είναι ένα σκοτεινό, αλληγορικό παραμύθι.

Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος λέει πως «το θέατρο του Καμπανέλλη έχει πρόθεση». Εδώ ποια πρόθεση υπάρχει στο δικό σας ανέβασμα;

Η πρόθεση της δική μας ανάγνωσης εδράζεται στην ανάγκη μας να διαβάσουμε με ένα πιο σύγχρονο και ειλικρινές βλέμμα το κείμενο αυτό. Να αναδείξουμε τα πλεονεκτήματά του και να εξαλείψουμε τα πολλά μειονεκτήματα που έχει, όπως το σύνολο της νεοελληνικής δραματουργίας. Να προσπαθήσουμε να ανοίξουμε τα μυαλά, και όχι τα αφτιά μας. Να δούμε με τον νου, και όχι με τα μάτια. Να ταξιδέψουμε, και όχι να περιηγηθούμε. Να φτιάξουμε κόσμους, και όχι να τους δείξουμε. Ο κόσμος μπορεί να βλέπει τον «κόσμο» στην τηλεόραση. Στο θέατρο νομίζω πηγαίνει για να ανακαλύψει, να ακούσει και να αισθανθεί.

Αυτή η σύγκρουση του παλιού, ένδοξου κόσμου με τον νέο, ρηχό που κυνηγάει το εύκολο χρήμα πού οδηγεί τελικά τους ανθρώπους του σπιτιού; Είναι κατά κάποιον τρόπο και η σημερινή πάλη της κοινωνίας μας;

Δεν γνωρίζω ειλικρινά αν ο παλιός κόσμος είναι ένδοξος και ο νέος ρηχός. Αυτό που μπορώ να πω με σιγουριά είναι το ότι διαβάζω για ανθρώπους οι οποίοι θέλουν να διεκδικήσουν τη ζωή τους και να τη ζήσουν όπως αυτοί ονειρεύονται. Απλώς είναι διαφορετικοί και τα «θέλω» τους συγκρούονται. Δεν υπάρχει δίκαιο και άδικο. Δεν υπάρχουν θύτες, παρά μόνο θύματα. Από αυτή τη σύγκρουση όλοι θα βγουν χαμένοι. Οπως και στις περισσότερες, αν όχι σε όλες τις συγκρούσεις.

INFO

«Ο δρόμος περνάει από μέσα». Από Τετάρτη έως Κυριακή στο Θέατρο Μικρό Χορν (Αμερικής 10, Κολωνάκι, τηλ. 211 1826479, είσοδος 5-20 ευρώ)