Δύο φίλοι απ΄τα παλιά…

α φιλοξενούσατε μια οικογένεια Ρομά στο σπίτι σας; Πόσο εύκολα θα περνούσατε από τα λόγια και τη θεωρία στην πράξη; Με αυτό το ερώτημα στον πυρήνα του έργου, το συγγραφικό δίδυμο των σεναριογράφων Γκι Λοράν και Μαρκ ντε Σοβερόν (Guy Laurent & Marc de Chauveron) προσθέτει με το «Βρε καλώς τους» («A bras ouverts», 2017) άλλον έναν κρίκο στην αλυσίδα των κινηματογραφικών δημιουργιών του. Με κορυφαία την (πρώτη) κωμωδία «Θεέ μου, τι σου κάναμε» (την οποία είχε επίσης ανεβάσει ο Λάκης Λαζόπουλος) οι δύο Γάλλοι επανέρχονται στα θέματα που τους ενδιαφέρουν και απασχολούν την εποχή μας: πολυσυλλεκτικές κοινωνίες, ρατσισμός, αποδοχή ή μη του άλλου, του ξένου, φόβος.

Οι δύο γάλλοι σεναριογράφοι αντιμετωπίζουν με χιούμορ τις νέες συνθήκες, προσπαθώντας με το γέλιο να θέσουν μεν τα ζητήματα αλλά συγχρόνως να τα ξορκίσουν. Και ως τώρα φαίνεται να τα έχουν πάει καλά. Οι ταινίες τους γνωρίζουν επιτυχία εντός και εκτός της πατρίδας τους.

Ολα ξεκινούν κατά τη διάρκεια μιας τηλεοπτικής εκπομπής, όταν ένας αριστερόστροφος και εύπορος καθηγητής, ένθερμος υποστηρικτής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αδύναμων κοινωνικών ομάδων, «αναγκάζεται» να απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε όποια οικογένεια Ρομά επιθυμεί να φιλοξενηθεί σπίτι του. Αν και δεν το εννοούσε, την επομένη κιόλας μια οικογένεια καταφθάνει εκεί όπου ζει με την εικαστικό σύζυγό του και τον γιο τους.

Σχεδόν αυτονόητη η συνέχεια φέρνει σε διαρκή αντιπαράθεση τους «καθωσπρέπει» Γάλλους με τους Ρομά, μέσα από καθημερινές, ενίοτε ακραίες καταστάσεις, με στόχο να αποδειχθεί το αδύνατο ή το δυνατό μιας τέτοιας συγκατοίκησης. Πλάι στη σαφή κωμική διάσταση του έργου δεν λείπουν ούτε τα στερεότυπα ούτε τα κλισέ της εποχής μας, δοσμένα μάλιστα με μιαν απλοϊκότητα.

Ελληνικές πινελιές. Η παράσταση στη σκηνή του Βρετάνια, με την υπογραφή του Πέτρου Φιλιππίδη στη σκηνοθεσία, ακολουθεί το εύρημα των Γάλλων, δίνοντας, μέσα από τη διασκευή, μπόλικες ελληνικές πινελιές με τη σφραγίδα του Λάκη Λαζόπουλου. Μέσα στο κομμένο στα δύο σκηνικό – από τη μία το τροχόσπιτο των Ρομά και από την άλλη η βίλα – οι δύο οικογένειες μπαίνουν, βγαίνουν, φωνάζουν, τσακώνονται, προβληματίζονται, αγαπιούνται. Με μια διαρκή κινητικότητα, με μια συνεχή σκηνική φασαρία, στην οποία συμβάλλουν τα μικρόφωνα (γιατί;), η παράσταση χάνει σε μεγάλο βαθμό την (όποια) δύναμη έχει το κείμενο και μεταφέρει το ενδιαφέρον της, κυρίως, στο πρωταγωνιστικό ντουέτο.

Ηθοποιοί με αδιαμφισβήτητο κωμικό ταλέντο και οι δύο, ο Λάκης Λαζόπουλος και ο Παύλος Χαϊκάλης ωστόσο δεν παραπέμπουν στην πληθωρική θεατρική περσόνα που έχει υπάρξει ο καθένας τους στο παρελθόν. Οι δύο ηθοποιοί προσπαθούν να ζωντανέψουν τους παλιούς, καλούς, εαυτούς τους: Ο Γύφτος του Λάκη Λαζόπουλου κουράζει ενώ ο καθωσπρέπει καθηγητής του Παύλου Χαϊκάλη δεν απέχει από το «50-50». Αν κάτι τους χαρακτηρίζει είναι η τάση να θυμίσουν ότι παραμένουν κωμικοί, κάτι που κάποιες, λίγες, στιγμές το καταφέρνουν.

Χωρίς ουσιαστικά θίασο να τους υποστηρίζει, με τη Μαρία Σολωμού και τον Νίκο Πολυδερόπουλο να είναι θεατρικά απόντες, το «Βρε καλώς τους» μένει στην επιφάνεια, στα κλισέ και στις ευκολίες δύο φίλων από τα παλιά.

Τα εικοσάχρονα ενός βραβείου
Ηταν 15 Ιανουαρίου του 2001 όταν το άρτι θεσμοθετημένο Θεατρικό Βραβείο Δημήτρης Χορν απονεμήθηκε στον Δημήτρη Ημελλο. Μόλις τρία χρόνια νωρίτερα, Ιανουάριος ήταν πάλι, στις 16 του 1998, έφευγε από τη ζωή ο ηθοποιός του οποίου το όνομα δόθηκε στο βραβείο αλλά και στο θέατρο που φιλοξένησε την πρώτη εκείνη εκδήλωση και όλες αυτές που ακολούθησαν. Με τον Χορν να ανήκει σε εκείνους τους ελάχιστους αναντικατάστατους της τέχνης, το βραβείο κλείνει φέτος αισίως την πρώτη του εικοσαετία.
Αρχές του 2000 ο Σταμάτης Φασουλής αποφασίζει να μετονομάσει τη θεατρική στέγη Διονύσια σε Δημήτρης Χορν και με το ποσό που του εμπιστεύεται ο αδελφός του ηθοποιού, Γιάννης Χορν, θεσπίζει το επαμειβόμενο βραβείο για νέους άνδρες ηθοποιούς (3.000 ευρώ). Η επιτροπή, που αποτελείται από σημαντικούς ανθρώπους του θεάτρου –Κώστας Γεωργουσόπουλος, Ξένια Καλογεροπούλου, Σταμάτης Φασουλής, ο δημοσιογράφος Γιώργος Σαρηγιάννης που αντικατέστησε στη συνέχεια η συνάδελφός του Αντιγόνη Κάραλη, ενώ μετά τον θάνατο της Ελένης Χατζηαργύρη μέλος έγινε η Λυδία Κονιόρδου – βλέπει παραστάσεις, προτείνει νέα πρόσωπα και ψηφίζει.
Νομίζω ότι ουδείς από τους εμπλεκομένους, από τον εμπνευστή του βραβείου και τον συνεργάτη του Χορν, Θεοδόση Ισαακίδη, ως τους ανθρώπους του θεάτρου και τους ίδιους τους υποψήφιους-νικητές, μπορούσε να προβλέψει την πορεία αυτής της πρωτοβουλίας. Είκοσι χρόνια μετά και το βραβείο έγινε θεσμός και σημείο αναφοράς, δικαιώνοντας την ύπαρξή του μέσα από εκείνους που βραβεύτηκαν: μια αλυσίδα 19 ηθοποιών που κάθε χρόνο προσθέτει έναν ακόμα κρίκο. Μια «σκυταλοδρομία», με τον Σταυρό του Χορν να περνά από τον έναν στον άλλο, είναι η απόδειξη. Ολοι τους, στην πρώτη γραμμή του ελληνικού θεάτρου του 21ου αιώνα, συνεχίζουν να δίνουν το «παρών»: παίζουν, σκηνοθετούν, χορεύουν και τραγουδούν, οργανώνουν παραστάσεις, ξεχωρίζουν.
Φέτος τον Μάρτιο, όπως συνηθίζεται τα τελευταία χρόνια να πραγματοποιείται η ειδική εκδήλωση, ο 20ός νικητής θα συμπληρώσει αυτή την πρώτη φουρνιά: Ημελλος, Ξάφης, Λούλης, Βασαρδάνης, Καρδώνης, Γάκης, Περλέγκας, Αλευράς, Παπαδημητρίου, Οικονόμου, Τοκάκης, Λάλος, Φραγκούλης, Χρυσοστόμου, Σαράντης, Παντζαζάρας, Μπιμπής, Νιάρρος, Συριόπουλος…