Με έμπνευση από τον Στέφαν Τσβάιχ

Βιέννη, τέλη του 19ου αιώνα. Στο αρχοντικό ενός βαρόνου, μια φιλάργυρη γεροντοκόρη υπηρέτρια ζει τον ανεκπλήρωτο έρωτα για το αφεντικό της, υποκύπτοντας στις ανήθικες επιθυμίες του. Οι συνέπειες των πράξεών της θα είναι καταστροφικές. Και θα τη φέρουν τελικά στη σκηνή να τις διηγηθεί με άριες. Είναι η «Λεπορέλλα», η πρωταγωνίστρια της νέας όπερας του Γιώργου Κουρουπού με την οποία ξεκινάει από τις 11 Ιανουαρίου τις παραστάσεις της η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής για το 2020. Πρόκειται για παραγγελία στον συνθέτη, ο οποίος με τη συνδρομή της Ιουλίτας Ηλιοπούλου στο λιμπρέτο έφτιαξε ένα υποβλητικό δραματικό θρίλερ, βασισμένο στην ομώνυμη νουβέλα του κορυφαίου Στέφαν Τσβάιχ. Η σκηνοθεσία αλλά και τα σκηνικά και τα κοστούμια είναι του Πάρη Μέξη, ενώ τη μουσική διεύθυνση έχει ο Νίκος Βασιλείου.

«Η όπερα προέκυψε τυχαία, όταν κάποια στιγμή έπεσα πάνω σε καινούργιες εκδόσεις με νουβέλες του Τσβάιχ» αναφέρει ο Γιώργος Κουρουπός στο «Νσυν». «Οταν έφτασα στη “Λεπορέλλα” έπαθα δημιουργικό σοκ. Πίστεψα ότι αυτό είναι εξαιρετικά εκμεταλλεύσιμο για θεατρική παραγωγή, για ένα είδος όπερας. Εχει μία σκηνικότητα που εμφανίζεται σε πολλές στιγμές τις οποίες περιγράφει ο Τσβάιχ. Το κείμενό του κυλάει σαν κινηματογραφική ταινία. Βλέπεις διάφορα γεγονότα που συνδέονται με σκέψεις χωρίς να προσπαθεί να ερμηνεύσει τη συναισθηματική κατάσταση των ηρώων. Αυτή προκύπτει από τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφέρονται. Επιπλέον, είχε μια συγγένεια με την αρχαία τραγωδία. Στο αρχαίο θέατρο υπάρχει μια αρχή, ένα αξίωμα: ότι τελικά οι ήρωες εμφανίζονται να υποστηρίζουν ακριβώς τα αντίθετα και να φαίνεται ότι ο καθένας τους έχει δίκιο. Υπάρχει αυτή η διαλεκτική εδώ: τίποτε μονοσήμαντο στην ερμηνεία του. Το κάθε γεγονός έχει πολλές δυνατές ερμηνείες ώστε να τη βλέπει ο καθένας από τη μεριά του».

Οπερα δωματίου. Δουλεύοντας για αρκετούς μήνες πάνω στη σύνθεση, με τη συνδρομή της Ηλιοπούλου, κατέληξαν σ’ ένα έργο που ο ίδιος χαρακτηρίζει όπερα δωματίου. «Εχει όμως όλη τη δυναμική να παρουσιαστεί σε μεγάλες όπερες και συνδυάζει διαφορετικές μουσικές τεχνοτροπίες. Ευτυχώς για τον θεατή δεν θα έχει πολύ μεγάλες αντιθέσεις. Θ’ ακούσει πράγματα τα οποία θα του φαίνονται στρυφνά από την άποψη της κριτικής ερμηνείας τους αλλά θα δικαιολογούνται απόλυτα μέσα στη σκηνικότητα. Τα περισσότερα μέρη θα ζωγραφίσουν καταστάσεις και υπό αυτήν την έννοια θα είναι ένα είδος μεταφοράς ανάμεσα σ’ αυτό που θέλει να δει κανείς σε μία εικόνα κι αυτό που ακούει. Θα διασκεδάζουν το κοινό και θα δίνουν ανάσες. Εχει μια ποικιλία πραγμάτων και μια ροή που κρατάει τον θεατή σε δημιουργική συμμετοχή» επισημαίνει ο συνθέτης.

Η «Λεπορέλλα» συμπληρώνει την ενασχόληση του Γιώργου Κουρουπού με το μουσικό θέατρο, το οποίο αποτελεί κύριο άξονα του συνθετικού του έργου. Το επιβεβαιώνει και ο ίδιος παραδεχόμενος πως «στο δικό μου πλαίσιο πρέπει να είναι το πιο ώριμο, το πιο πλήρες μουσικό θεατρικό έργο που έχω γράψει ποτέ μου. Ετσι το εκτιμώ». Γι’ αυτό και από το τελικό αποτέλεσμα, έχει σκηνές που τον συγκινούν ιδιαίτερα. «Τα πιο σημαντικά πράγματα για μένα είναι οι αρχικές άριες των βασικών ηρώων: εξομολογητικές αλλά και συγχρόνως σπαρακτικές ως προς την ειλικρίνεια και τον πόνο τους. Εχουν στιγμές πραγματικής εξομολογητικής διάθεσης όπου τα πάντα λέγονται μ’ έναν τρόπο που δικαιολογούν τη συμπεριφορά τους ανεξαρτήτως της οποιασδήποτε πρόθεσης που μπορεί να είναι ύπουλη. Ολα δικαιολογούνται μέσα στη συνείδηση του καθενός κι αυτές οι άριες εμένα μου χρησίμευσαν για να κάνω όσο πιο δυνατά αισθήματα της μουσικής μπορούν να εκφραστούν», καταλήγει.