Στην εκπνοή…

Ο Τσάπλιν του Ακρόιντ

Η βιογραφία του Τσάρλι Τσάπλιν από τις εκδόσεις Αγρα έχει την εγγύηση της υπογραφής Πίτερ Ακρόιντ (από τους «βιογράφους» του Σαίξπηρ και του… Τάμεση), αλλά και τη μεταφραστική σφραγίδα του Ανδρέα Αποστολίδη, ο οποίος για τις ανάγκες της έκδοσης «είδε ξανά όλες τις ταινίες του ανθρώπου που παγίωσε την 7η τέχνη στον 20ό αιώνα», όπως σημειώνει. Από τις φτωχογειτονιές του Λονδίνου και το μυστήριο της καταγωγής (δεν βρέθηκε ποτέ το πιστοποιητικό γέννησης του Τσάπλιν) ως τη βιομηχανία του θεάματος και τα «Φώτα της πόλης», αυτή είναι η βιογραφία ενός ανθρώπου που θα γινόταν ο διασημότερος στον κόσμο (το 1915, όπως σημειώνει ο Ακρόιντ) επιβάλλοντας τις εμμονές στον μικρόκοσμό του. Δεν είναι απαραίτητα η πληρέστερη καταγραφή για τη ζωή του ινδάλματος – με δεδομένο ότι υπάρχει το «Charlie Chaplin: last of the clowns» του Πάρκερ Τάιλερ -, αλλά είναι η πλέον μυθιστορηματική.

Φορντ και πάλι Φορντ

Ο πρώτος τόμος της τετραλογίας «Το τέλος της παρέλασης» του Φορντ Μάντοξ Φορντ (η οποία παρεμπιπτόντως γυρίστηκε σε τηλεοπτική διασκευή για το BBC/HBO το 2012-2013 με τους Μπένεντικτ Κάμπερμπατς και Ρεμπέκα Χολ). Ο βρετανός συγγραφέας καταγράφει τα έργα και τις ημέρες του αριστοκράτη Κρίστοφερ Τίτζενς στα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα και στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου αποτυπώνοντας μια κοινωνία σε μετάβαση και αξιακή κρίση. Ο βασικός ήρωας είναι ένας αριστοκράτης με συντηρητικές πεποιθήσεις, που υπακούει στον απαρασάλευτο κώδικα τιμής, αισθάνεται ασφυξία μέσα στον γάμο του και βρίσκει τον έρωτα στο πρόσωπο μιας σουφραζέτας. Πίσω από τον ίδιο και την πινακοθήκη χαρακτήρων ο Μάντοξ Φορντ βλέπει με διεισδυτική ματιά τις αποχρώσεις της βρετανικότητας και της εθνικής ταυτότητας την περίοδο που ο παλιός κόσμος πεθαίνει και ο καινούργιος πασχίζει να γεννηθεί.

Η ποίηση του Γκότφριντ Μπεν

«Διώχνω τον κόσμο. Τη λεία του φτύνω / Τις νύχτες σ’ έκσταση γυμνός περνώ: / δεν θάβει η τέφρα, δεν βιάζει η σήψη / στον κόσμο πίσω το δικό μου Εγώ». Το απόσπασμα από τη «Σύνθεση» του Γκότφριντ Μπεν μόλις που καταφέρνει να θυμίσει κάτι από την εξπρεσιονιστική έκφραση, που διαπερνά κατά τ’ άλλα την ποίηση του σημαντικού γερμανού δημιουργού (1886-1956). Ο Κώστας Κουτσουρέλης συγκέντρωσε στον ενιαίο τόμο με τίτλο «Ποιήματα» (εκδ. Gutenberg) μια ανθολόγηση των «δημοφιλέστερων» ποιημάτων του, καταταγμένων σε τέσσερις περιόδους, έτσι ώστε να αποτυπώνεται η εξέλιξή του από το 1912 – με το σημαντικό «Νεκροτομείο» – ως τη χρονιά θανάτου του. Στη δίγλωσση έκδοση περιλαμβάνονται ακόμη η κατατοπιστική εισαγωγή του μεταφραστή, χρονολόγιο, καθώς και δύο δοκίμια του Γκότφριντ Μπεν για τον εξπρεσιονισμό και την αποστολή της λογοτεχνίας.

Διηγήματα του Κορτάσαρ

Και σ’ αυτή την επιλογή, το «Πόσο αγαπάμε την Γκλέντα» του Χούλιο Κορτάσαρ (εκδ. Opera), η συνεισφορά του μεταφραστή έχει ξεχωριστή σημασία. Ο Αχιλλέας Κυριακίδης – έχοντας αποδώσει το «Κουτσό» με τρόπο οριστικό – μεταφράζει την προτελευταία συλλογή 11 διηγημάτων του αργεντινού συγγραφέα επισημαίνοντας: «Δείχνει σαν ν’ άφησε κατά μέρος τα νοηματικά αραβουργήματα και τα λεκτικά παιχνίδια» καταθέτοντας «το πιο ώριμο, το πιο σαγηνευτικό, το πιο αινιγματικό, αλλά και το πιο σκοτεινό βιβλίο του». Παράλληλα,  ο εκδοτικός οίκος κυκλοφόρησε τον «Πωλητή παρελθόντων» (μτφ. Μαρία Μπεζαντάκου) του Ζοζέ Εντουάρντο Αγκουαλούζα (φιναλίστ για το Μπούκερ το 2016) και το «Βιβλίο των μικρών θαυμάτων» του Χουάν Χαθίντο Μουνιόθ Ρένχελ (μετάφραση από το εργαστήριο λογοτεχνικής επιμέλειας στο Κέντρο Ισπανικής, Πορτογαλικής και Καταλανικής Γλώσσας Abanico, 2017-2019).