Τι μέλλει γενέσθαι {LF}στις αναδυόμενες αγορές

Οσον αφορά τις προοπτικές για τις αναδυόμενες αγορές το 2020, το συμπέρασμα είναι πολύ απλό: «Είναι περίπλοκη κατάσταση». Υπάρχουν πολλοί λόγοι γι’ αυτό.

Για αρχή, ζούμε σε ιδιάζουσα περίοδο, λόγω της απρόβλεπτης προσωπικότητας του σημερινού αμερικανικού προέδρου. Καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ το 2020, η συμπεριφορά του Ντόναλντ Τραμπ είναι πιθανό να γίνει ακόμα πιο ασταθής από ό,τι είναι ήδη.

Κάποιος μπορεί να αρχίσει να φαντάζεται τι μέτρα θα πάρει το Τραμπ για να βελτιώσει τις πιθανότητες επανεκλογής του. Θα ασχοληθεί μήπως ακόμη περισσότερο με επιθετική πολιτική, απειλώντας, ας πούμε, με πρόσθετους δασμούς κατά της Κίνας ή στρατιωτική δράση εναντίον του Ιράν; Ή θα επικεντρωθεί στη διατήρηση των οικονομικών συνθηκών, προκειμένου να αποφευχθεί η επιβράδυνση ή η ύφεση λίγο πριν από τις εκλογές;

Δεν υπάρχουν προφανείς απαντήσεις σε τέτοιες ερωτήσεις. Ακόμη κι αν προσαρμόζεται κανείς στη συχνότητα των εκρήξεων του Τραμπ, είναι αδύνατον να προβλεφθεί τι θα γίνει σε οποιαδήποτε δεδομένη ημέρα.

Εξετάστε την ακόλουθη καλοκαιρινή ιστορία. Κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της G7 στο Biarritz της Γαλλίας, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι είχε επαφές με την Κίνα για την αναζήτηση νέου γύρου διαπραγματεύσεων για την επίλυση του εμπορικού πολέμου. Αλλά, σύμφωνα με ανώνυμες πηγές που αναφέρονται στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης, αυτό ήταν αναληθές, και απλώς μια απόπειρα του Τραμπ να αποτρέψει την πτώση των χρηματιστηριακών αγορών. Αυτό μας λέει πολλά για τις τελικές προτεραιότητες του Τραμπ. Και εν τω μεταξύ, οι διαπραγματευτές της Κίνας και των ΗΠΑ ανακοίνωσαν μια μερική εμπορική συμφωνία – αν θα διαρκέσει.

Μια δεύτερη επιπλοκή για τις προοπτικές του 2020 είναι η νομισματική πολιτική. Ποιος είναι ο δρόμος που μπορεί να πάρει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ και τι σημαίνει αυτό για το αμερικανικό δολάριο; Αυτά τα δύο σχετικά ζητήματα τείνουν να έχουν δυσανάλογη επίδραση στις αναπτυσσόμενες και τις αναδυόμενες αγορές, ιδίως εκείνες με μεγάλο χρέος σε δολάρια.

Εάν η Fed συνεχίσει να χαλαρώνει τη νομισματική της πολιτική, όπως αναμένεται, και αν το δολάριο σταματήσει να ενισχύεται, οι αναδυόμενες αγορές θα έχουν λιγότερες ανησυχίες. Αν όμως η Fed αναγκαστεί ξαφνικά να αρχίσει να αλλάξει πολιτική – για παράδειγμα, εάν ο πληθωρισμός τελικά αυξηθεί -, οι αναπτυσσόμενες και οι αναδυόμενες αγορές θα έχουν πρόβλημα, όπως και η υπόλοιπη παγκόσμια οικονομία, δεδομένης της κυκλικής αδυναμίας που επικράτησε για το μεγαλύτερο μέρος του 2019.

Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει επίσης να εξεταστεί η υποκείμενη διαρθρωτική χρήση του δολαρίου. Παραδοσιακά, ο ρόλος του δολαρίου στην παγκόσμια οικονομία έχει εξομαλυνθεί έναντι άλλων νομισμάτων. Αυτά όμως τώρα γίνονται δύο ξεχωριστά ζητήματα, εξαιτίας της χρήσης του δολαρίου από τον Τραμπ ως όπλου στις διάφορες μάχες της εξωτερικής πολιτικής. Αλλες χώρες έχουν λάβει υπόψη την απειλή που αποτελεί το «υπερβολικό προνόμιο» της Αμερικής και τώρα αναζητούν τρόπους αντιμετώπισής της.

Η Ρωσία, για παράδειγμα, έχει μειώσει δραματικά τις επενδύσεις σε αμερικανικά ομόλογα και οι Ευρωπαίοι έχουν δημιουργήσει έναν μηχανισμό πληρωμών για την παράκαμψη των αμερικανικών κυρώσεων στο Ιράν. Σε αντίθεση με πολλούς άλλους, αποδίδω εδώ και πολύ καιρό την κυριαρχία του δολαρίου στην απροθυμία της Ευρώπης (συγκεκριμένα στη Γερμανία πριν από την εισαγωγή του ευρώ) και στην Κίνα να επιτρέψουν στα δικά τους νομίσματα να διαδραματίσουν μεγαλύτερο ρόλο στην παγκόσμια οικονομία. Αλλά δεν θα εκπλαγούμε αν το 2019 έγινε η χρονιά που άλλαξαν οι συμπεριφορές των παικτών.

Ενα τρίτο ζήτημα, φυσικά, είναι η Κίνα, η οποία προς τη συνεχιζόμενη έκπληξή μου εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται ως «αναδυόμενη αγορά». Δεδομένου του συνεχώς αυξανόμενου ρόλου της Κίνας στις οικονομίες των περισσοτέρων άλλων χωρών, δεν ανταποκρίνεται στον παραδοσιακό ορισμό μιας αναδυόμενης αγοράς εδώ και αρκετό καιρό. Παρ’ όλα αυτά, υποψιάζομαι ότι ο τίτλος αυτός θα παραμείνει όσο το κατά κεφαλήν εισόδημα της Κίνας θα είναι χαμηλότερο από αυτό των προηγμένων οικονομιών. Η Κίνα έχει ήδη 4-5 φορές περισσότερους ανθρώπους που απολαμβάνουν το ίδιο επίπεδο πλούτου με τον μέσο βρετανό πολίτη, αλλά έχει επίσης σχεδόν ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους που δεν βρίσκονται ακόμη κοντά σε αυτό το βιοτικό επίπεδο.

Σε κάθε περίπτωση, η κινεζική οικονομία αντιμετωπίζει μια μεγάλη πρόκληση. Το 2020 η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ της Κίνας (προσαρμοσμένη στον πληθωρισμό) θα πέσει κάτω από το 6% ετησίως. Αυτό θα είναι μια μεγάλη απογοήτευση για όλους όσοι είναι εξαρτημένοι από ρυθμό ανάπτυξης που προσεγγίζει το 7%.

Αλλά αυτή είναι η απαισιόδοξη προσέγγιση. Για όσους από εμάς παραμένουν επικεντρωμένοι στη μακροπρόθεσμη πορεία ανάπτυξης της Κίνας, το 2020 θα είναι πιθανώς η αρχή μιας δεκαετίας κατά την οποία η χώρα θα επιτύχει μέση ετήσια αύξηση περίπου 5,5%. Πράγματι, οι κινέζοι νομοθέτες δεν μπορούν να περιμένουν πολύ περισσότερο από αυτό, δεδομένης της γήρανσης του εργατικού δυναμικού της Κίνας. Επιπλέον, όσο οι κινέζοι καταναλωτές συνεχίζουν να συνεισφέρουν ένα αυξανόμενο μερίδιο στο συνολικό ΑΕΠ, η απαισιοδοξία για τις προοπτικές της Κίνας θα είναι αδικαιολόγητη. Περιττό να πούμε ότι μια σημαντικά χαμηλότερη κατανάλωση θα αποτελέσει αιτία ανησυχίας.

Ενα τελικό ζήτημα για τις επονομαζόμενες αναδυόμενες αγορές θα είναι οι αποτιμήσεις των αγορών μετοχών του. Σήμερα οι μετοχές των αναδυόμενων αγορών είναι γενικά φθηνές – και, κατά πολλούς, αρκετά ελκυστικές – σε σχέση με τις αγορές μετοχών και ομολόγων παγκοσμίως. Εάν ο Τραμπ αποφασίσει να παίξει καλά το παιχνίδι, η Fed παραμείνει μια καλή επιρροή και η Κίνα σταθεροποιήσει τον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης μόλις κάτω από το 6%, οι μετοχές των αναδυόμενων αγορών θα μπορούσαν να πάνε αρκετά καλά το 2020.

Βεβαίως, οι αναδυόμενες αγορές έχουν πολλές ιδιαίτερες προκλήσεις. Αλλά δεν θα εκπλησσόμουν εάν η σχέση αγάπης των επενδυτών σχετικά με την υποσαχάρια Αφρική αναθερμαινόταν και πάλι. Πολλές από αυτές τις χώρες δείχνουν σημάδια θετικής διαρθρωτικής βελτίωσης. Οι επενδυτές καλά θα κάνουν να τις παρακολουθούν το 2020.