Λίντερ του Μπετόβεν με τη Λένια Ζαφειροπούλου

Ηταν ο τελευταίος μεγάλος κλασικός και από τους πρώτους της ρομαντικής περιόδου. Η δημιουργία του Λούντβιχ βαν Μπετόβεν βρέθηκε στο απόγειο της κλασικής περιόδου, όμως κατάφερε να συνδεθεί με τους μεγάλους ρομαντικούς γερμανούς ποιητές, οι οποίοι είχαν ήδη αρχίσει, πριν τελειώσει το κίνημα του κλασικισμού στη μουσική, να ρίχνουν τους σπόρους του κινήματος που άλλαξε την τέχνη. Ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, χωρίς ποτέ να χάσει την αγάπη του για τη μεγάλη φόρμα και τη συμφωνική μουσική, διαπότισε με το μεγαλειώδες ταλέντο του στίχους δημιουργών της εποχής, αφήνοντας μικρή αλλά σπουδαία παρακαταθήκη από λίντερ. Αυτή η άγνωστη πλευρά του αξεπέραστου συνθέτη μπαίνει στο κέντρο της παράστασης «Ψηλά από τον λόφο κατοπτεύω» – σε μουσική διεύθυνση της Ζωής Ζενιώδη – και πραγματοποιείται πάνω σε μια ιδέα της σοπράνο Λένιας Ζαφειροπούλου.

Οπως εξηγεί ο ιθύνων νους της παράστασης, «ο Μπετόβεν δεν παρέλειψε, πλάι στις μεγάλες λεωφόρους της συμφωνίας και της σονάτας, να μας ανοίξει και τα τρυφερά μονοπάτια του έντεχνου τραγουδιού. Ειρωνικός και παιγνιώδης, βαθύς και υπερβατικός, εκρηκτικός στον έρωτά του και απόλυτος στη μοναξιά, πρωτοπόρος και πάνω απ’ όλα ανθρωπιστής, εμφανίζεται και πάλι ο συνθέτης, στις λιγότερο γνωστές και πιο ιδιωτικές σελίδες του, ισορροπώντας αριστοτεχνικά ανάμεσα στην κλασική, ευφρόσυνη φωταψία και στο ρομαντικό, ηδονικό ημίφως». Την ίδια στιγμή τονίζει η Ζαφειροπούλου ότι ο σπουδαίος γερμανός μουσουργός, με όποιο είδος και να ασχολιόταν – είτε γράφοντας ένα συμφωνικό έργο είτε μελοποιώντας ένα λιντ – μπορούσε να εμβαθύνει και να μετατοπίσει τα όρια. «Ο Μπετόβεν έχει πλούσια δραστηριότητα στη μελοποίηση στίχων των ρομαντικών ποιητών και είναι σχεδόν άγνωστη. Πρόκειται όμως για αριστουργήματα τα οποία είναι κυρίως γνωστά στους μουσικούς και όχι στο κοινό». Μερικά από τα λίντερ που αποτελούν τον άξονα της παράστασης «Ψηλά απ’ τον λόφο κατοπτεύω» είναι τα Andenken (Θύμηση) WoO 136, Das Liedchen von der Ruhe (Το τραγουδάκι της γαλήνης) έργο 52, αρ. 3, Sehnsucht (Λαχτάρα) έργο 83, αρ. 2, Sehnsucht (Λαχτάρα) WoO 146, An die Hoffnung (Στην Ελπίδα) έργο 94. κ.ά.

Η ΜΑΕΣΤΡΟΣ. Ανάμεσα σε αυτά τα εξαιρετικά μελοποιημένα ποιήματα θα υπάρχουν τα δύο σπουδαία ορχηστρικά θέματά του, εξηγεί η μαέστρος Ζωή Ζενιώδη. «Θα ακουστούν παραλλαγές για πιάνο σε ένα θέμα του Τζ. Παϊζιέλο, WoO70, αλλά και το πασίγνωστο Für Elise. Τα λίντερ του Μπετόβεν είναι θησαυροί, όμως δεν είναι ιδιαίτερα γνωστά. Πρόκειται για πολύ δύσκολες συνθέσεις, οι οποίες απαιτούν συγκέντρωση, αφοσίωση και αντοχή από τον ερμηνευτή. Δεν παίζονται συχνά και έτσι δεν μπόρεσαν να γίνουν όσο πρέπει γνωστά». Αυτός είναι ο λόγος που στη συναυλία θα υπάρχουν ενδιαμέσως σχόλια και εισαγωγικά σημειώματα που θα ακουστούν από τη Λένια Ζαφειροπούλου και τη Ζωή Ζενιώδη, οι οποίες θα εξηγούν και θα δίνουν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για τον δημιουργό. Μέσα σε αυτές τις απαραίτητες επεξηγήσεις στο κοινό που ενδιαφέρεται να μπει πιο βαθιά στο έργο που συνθέτη θα τονιστεί, όπως λέει η Ζωή Ζενιώδη, «το βάθος των τραγουδιών που έγραψε ο Μπετόβεν για φωνή και πιάνο, αλλά που αναδύεται με έναν αφαιρετικό και μινιμαλιστικό τρόπο η εσωτερική ομορφιά που διαποτίζει όλη τη δημιουργία του».