Ενεργειακό μέτωπο κατά Ερντογάν

Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο στην ευαίσθητη περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Η συμμαχία των χωρών Ισραήλ – Ελλάδας – Κύπρου – Ιταλίας «τρέχει» τις διαδικασίες για τη διακρατική συμφωνία κατασκευής του αγωγού μεταφοράς φυσικού αερίου EastMed και επισήμως ανακοινώθηκε ότι στις 2 Ιανουαρίου στην Αθήνα οι αρχηγοί των τριών πρώτων εκ των τεσσάρων χωρών Κυριάκος Μητσοτάκης, Μπενιαμίν Νετανιάχου και Νίκος Αναστασιάδης υπογράφουν τη διακρατική συμφωνία για το επενδυτικό σχέδιο ύψους 6 με 7 δισ. ευρώ. Η συμφωνία, σύμφωνα με την ανακοίνωση του πρωθυπουργικού γραφείου της Ελλάδας, θα ολοκληρωθεί και με την υπογραφή από την Ιταλία.

Πρόκειται για ύψιστης γεωστρατηγικής σημασίας κίνηση που απαντά στις προκλητικές κινήσεις της Τουρκίας και της Λιβύης μετά τη μεταξύ τους σύναψη συμφωνίας για τα θαλάσσια σύνορα των χωρών τους. Με το κείμενο της διακρατικής ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα ταξιδέψει στις ΗΠΑ στις 7 Ιανουαρίου, οπότε και στη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ θα επιδιώξει σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο και τη στήριξη της Ουάσιγκτον.

Τα βήματα για την προώθηση του αγωγού, που αποσκοπεί στη μεταφορά ποσοτήτων φυσικού αερίου 10 έως 20 δισ. κ.μ. ετησίως από τα κοιτάσματα της Λεβαντίνης του Ισραήλ και της κυπριακής ΑΟΖ προς την ΕΕ μέσω Ελλάδας και Ιταλίας, είχαν κολλήσει το προηγούμενο διάστημα. Η Ρώμη, η οποία φρέναρε τα προηγούμενα χρόνια τη διακρατική συμφωνία για τον αγωγό των 2.000 χλμ., φέρεται ότι έχει αλλάξει στάση και, σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», βρίσκονται σε εξέλιξη παρασκηνιακές διεργασίες για τεχνικές προσαρμογές στο σχέδιο της συμφωνίας, ώστε αφενός να ικανοποιεί την Ιταλία και αφετέρου σε περίπτωση που δεν προσχωρήσει να αφήνει παράθυρο συμμετοχής της γειτονικής χώρας στον EastMed.

Δεν αποκλείεται μάλιστα, λένε οι πληροφορίες, στη συνάντηση της Αθήνας να εκπροσωπηθεί και η Ιταλία από κυβερνητικό αξιωματούχο. Πηγές αναφέρουν στα «ΝΕΑ» πως «υπάρχει έντονη κινητικότητα για τον αγωγό, με αυτή να εκδηλώνεται μετά τη συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης. Η Ρώμη έδειξε διάθεση να έρθει ξανά στο τραπέζι με Αθήνα, Ιερουσαλήμ και Λευκωσία και αποφασίστηκε μια ενιαία γραμμή αντιμετώπισης των τουρκικών προκλήσεων».

Καταλυτική συμφωνία. Στο σκηνικό αυτό, καταλύτης των εξελίξεων ήταν και η πρόσφατη συμφωνία στις 12 Δεκεμβρίου μεταξύ των εταίρων ΔΕΠΑ και Edison της κοινοπραξίας Poseidon που «τρέχει» το επενδυτικό σχέδιο του EastMed. Στο Μιλάνο στις 12 του μηνός συνεδρίασε υπό τον πρόεδρο Κωνσταντίνο Ξιφαρά και τον διευθύνοντα σύμβουλο Πιερ Βερτζέριο το διοικητικό συμβούλιο της Poseidon και αποφάσισε να προχωρήσει με την επένδυση της τάξεως των περίπου 70 εκατ. ευρώ προκειμένου να ολοκληρωθούν τα εναπομένοντα στάδια της ανάπτυξης και ωρίμασης του αγωγού EastMed, επιτρέποντας τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης σε δύο χρόνια. Να σημειωθεί ότι το έργο εξυπηρετεί τους στόχους της ΕΕ για διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και την ασφάλεια του εφοδιασμού, γι’ αυτό κι έχει χαρακτηριστεί ως Εργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) και χρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό ταμείο CEF.

Ο Χατζηδάκης. Νωρίτερα, το Σάββατο, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κωστής Χατζηδάκης μιλώντας στον τηλεοπτικό Σκάι επισήμανε ότι «ο αγωγός EastMed θα προχωρήσει ό,τι κι αν λέει ο Ερντογάν». Ο Χατζηδάκης αναφερόταν στις πρόσφατες δηλώσεις του τούρκου προέδρου πως για να περάσει ο EastMed από τη Μεσόγειο θα πρέπει να πάρει την άδεια της χώρας του και της Λιβύης. «Είμαστε αποφασισμένοι να προχωρήσουμε μπροστά με βάση το διεθνές δίκαιο» πρόσθεσε. Παράλληλα, διεμήνυσε ότι η κυβέρνηση θα προχωρήσει όλα τα ενεργειακά σχέδια που ενισχύουν τη χώρα.

«Η Τουρκία είναι μεγάλη χώρα, ωστόσο θα πρέπει να καταλάβει ότι πρέπει να συμβιώσουμε και όπως είπε και ο Πρωθυπουργός υπάρχουν όρια» τόνισε ο Χατζηδάκης.

Η Αγκυρα φέρεται, σύμφωνα με δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών τόσο του ισραηλινού όσο και του κυπριακού Τύπου, ότι επαναφέρει, ύστερα από πολλούς μήνες, το σενάριο της έλευση ισραηλινού αγωγού από τα κοιτάσματα της Λεβαντίνης μέσω των τουρκικών εδαφών και στη συνέχεια το φυσικό αέριο να διοχετεύεται στον αγωγό TANAP, ο οποίος και συνδέεται με τον TAP, κι έτσι οι ποσότητες να καταλήγουν στην Ευρώπη.

Επί της ουσίας η Τουρκία πιέζει για τον έλεγχο των διαδρόμων μεταφοράς ενεργειακών πόρων προς την ΕΕ.