Ο συμβολισμός της τοξικότητας

Υπό μία έννοια, στην Κεντροαριστερά συμφωνούν με την Μπρίτνεϊ Σπίαρς: η τοξικότητα δεν μπορεί παρά να είναι εθιστική. Μόνο έτσι μπορούν να ερμηνεύσουν τη συμπεριφορά που παρατηρούν. Από τη μία, ο ΣΥΡΙΖΑ αναζητεί εναγωνίως στελέχη πρόθυμα να μετακινηθούν στην Κουμουνδούρου – και αυτά που βρίσκει έχουν συνήθως αναφορές σε εμβληματικές προσωπικότητες του πασοκικού παρελθόντος. Παράλληλα, όμως, οι παλιοί του κόμματος επιτίθενται προσωπικά στους ίδιους ανθρώπους που χαίρουν του σεβασμού των νεοαποκτηθέντων μεταγραφών τους. Είναι λες και δεν μπορούν να σταματήσουν: μετά τα όσα είπε ο Παύλος Πολάκης για τον Κώστα Σημίτη, σειρά είχε ο Πάνος Σκουρλέτης. Ο γραμματέας στον ΣΥΡΙΖΑ έδωσε τέλος στα σενάρια που ήθελαν τον ΣΥΡΙΖΑ να προτείνει τον Γιώργο Παπανδρέου για Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μιλώντας για ένα «τοξικό πρόσωπο».

Η πιθανότητα, βέβαια, συζητιόταν έντονα στα κεντροαριστερά πηγαδάκια. Κυρίως γιατί θεωρήθηκε πως, ως πράξη, θα έδειχνε ότι ο Αλέξης Τσίπρας είναι έτοιμος να αναθεωρήσει τον χαρακτήρα του ΣΥΡΙΖΑ με μια έμπρακτη απολογία για τον τρόπο με τον οποίο ανέβηκε στην εξουσία – ο έλληνας Πινοτσέτ του 2010 θα ήταν άξιος για Πρόεδρος της Δημοκρατίας το 2020. Η πιθανότητα ζυγίστηκε και στο Κίνημα Αλλαγής. Γι’ αυτό, εξάλλου, η Φώφη Γεννηματά δήλωσε δημόσια την καταλληλότητα των τριών πρώην προέδρων του ΠΑΣΟΚ για το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα. Σε μια προσπάθεια να δείξει πως, ακόμα κι αν κάτι τέτοιο συνέβαινε, ο ΣΥΡΙΖΑ έπεται και δεν προηγείται.

Υπερασπιστές. Ο Παπανδρέου βρήκε υπερασπιστές από την παράταξή του. «Ναι, είναι πράγματι τοξικός, αλλά είναι τοξικός για τις δικές σας αντιλήψεις και πρακτικές, για το σύστημα που υπηρετήσατε χέρι χέρι με τη δεξιά συντήρηση» απάντησε και ο συντονιστής του ΚΙΔΗΣΟ Γιώργος Ελενόπουλος. Υπό μια έννοια, όμως, η δήλωση Σκουρλέτη έβαλε τα πράγματα στη θέση τους. Η συριζαϊκής αντίληψης «τοξικότητα» του Παπανδρέου παραμένει η ίδια, ανεξαρτήτως χρονολογίας. Κι έτσι, παρά τα κλεισίματα του ματιού στα «παιδιά του ΓΑΠ», παρά τις μετακινήσεις πράσινων στελεχών στο στρατόπεδο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο ΣΥΡΙΖΑ παραμένει πιστός στη στάση και την πορεία του την τελευταία δεκαετία. Δεδομένο που μιλάει από μόνο του, περισσότερο από τα επικοινωνιακά τρικ, για τα περιθώρια μετεξέλιξής του και το άνοιγμά του στο κεντροαριστερό ακροατήριο. Και τα δύο περιορίζονται πλέον εμφανώς σε πολιτικές μετατοπίσεις με αμφίβολο αποτέλεσμα. Λείπει η παρουσία που θα μπορούσε να επιτρέψει συμβολικά στον ΣΥΡΙΖΑ «να γίνει ΠΑΣΟΚ στη θέση του ΠΑΣΟΚ». Ενός «τοξικού» πρώην προέδρου, για παράδειγμα, ενός πρώην πρωθυπουργού.

Στην Κουμουνδούρου επισήμως λένε πως προτιμούν τα ανοίγματα στη βάση και όχι στην κορυφή. Ομως, η πραγματικότητα του τρόπου με τον οποίο προσεγγίζουν πρόσωπα από το ΠΑΣΟΚ δείχνει πως και στον ΣΥΡΙΖΑ αντιλαμβάνονται το μειονέκτημά τους. Και το ίδιο αντιλαμβάνονται στο Κίνημα Αλλαγής, που βλέπουν πως η υπεράσπιση της πράσινης πολιτικής παρακαταθήκης, είτε λέγεται Σημίτης είτε Παπανδρέου, ακόμα και η παραδοχή των λαθών του παρελθόντος, δημιουργεί μια συσπειρωτική τάση απέναντι στην προσπάθεια άλωσης του χώρου. «Κάθε μέρα που περνάει δείχνουν τη γνώμη που έχουν για την πορεία της δημοκρατικής παράταξης» ανέφερε ο Παύλος Χρηστίδης. Στη Χαριλάου Τρικούπη ξέρουν πως όσο ο ΣΥΡΙΖΑ διχάζεται τόσο εμφανώς για το παρελθόν του και το μέλλον του, τους δίνει ευχέρεια κινήσεων στον χώρο.

Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει πιο τοξικό πράγμα από την εσωστρέφεια. Και αυτή είναι όντως εθιστική.