Καταργεί το απόρρητο στις υποθέσεις παιδεραστίας

Σαρωτικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία αντιμετώπιζε μέχρι τώρα τις υποθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων αποφάσισε ο Πάπας Φραγκίσκος χθες, ανακοινώνοντας την κατάργηση του απορρήτου που ίσχυε για υποθέσεις κληρικών κατηγορούμενων για παιδεραστία. Οργανώσεις που υποστήριζαν τα πολλά θύματα του σκανδάλου σεξουαλικής κακοποίησης που συγκλονίζει το Βατικανό εδώ και δύο δεκαετίες, χαιρέτισαν την κίνηση αυτή τονίζοντας πως πρέπει να εφαρμοστεί ευρέως.

Σύμφωνα με την απόφαση του ποντίφικα, μάρτυρες, θύματα και άτομα που έχουν τυχόν πληροφορίες, στο εξής θα μπορούν να αποκαλύπτουν ελεύθερα ό,τι γνωρίζουν. Παράλληλα, η κατηγορία  παιδικής πορνογραφίας στο Βατικανό θα απαγγέλλεται για υποθέσεις παρενοχλήσεων και κακοποιήσεων νέων μέχρι 18 ετών και όχι μέχρι 14, όπως προβλεπόταν μέχρι τώρα. Στις εκκλησιαστικές δίκες, επίσης, εισαγγελέας και συνήγορος υπεράσπισης θα μπορούν πλέον να είναι και λαϊκοί. Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με τους αναλυτές, στέλνεται ένα ξεκάθαρο μήνυμα και διευκολύνεται η συνεργασία της παπικής δικαιοσύνης με τις αρχές των χωρών στις οποίες κληρικοί κατηγορούνται για υποθέσεις παιδεραστίας.

Τα δύο παπικά έγγραφα που δημοσιοποιήθηκαν υποστηρίζουν πρακτικές που ήδη ισχύουν σε κάποιες χώρες, ιδιαίτερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως η αναφορά στις πολιτικές αρχές υποψίας για σεξουαλική κακοποίηση, ενώ απαγορεύεται η επιβολή υποχρέωσης σιωπής από κληρικούς σε εκείνους που αναφέρουν σεξουαλική κακοποίηση ή ισχυρίζονται ότι είναι θύματα. «Πρόκειται για μια καθοριστική απόφαση», δήλωσε ο αρχιεπίσκοπος Σαρλ Σικλούνα της Μάλτας, που θεωρείται ο πιο έμπειρος ερευνητής του Βατικανού για θέματα σεξουαλικής κακοποίησης.

Για να δείξει πως εννοεί στην πράξη πως αλλάζει ριζικά η κατάσταση, ο Πάπας Φραγκίσκος έκανε δεκτή χθες την παραίτηση του αρχιεπισκόπου Λουίτζι Βεντούρα, πρεσβευτή της Αγίας Εδρας στη Γαλλία, που είχε κατηγορηθεί για σεξουαλική παρενόχληση. Ο Βεντούρα συμπλήρωσε την περασμένη εβδομάδα τα 75 του χρόνια, ηλικία κατά την οποία όλοι οι επίσκοποι είναι υποχρεωτικό να υποβάλλουν την παραίτησή τους στον ποντίφικα. Ο Πάπας Φραγκίσκος άλλοτε τις κάνει δεκτές αμέσως, όπως στην περίπτωση του Βεντούρα, ενώ κάποιες φορές διατηρεί τους επισκόπους στη θέση τους για αρκετό καιρό. Οι γαλλικές αρχές ξεκίνησαν έρευνα για τον Βεντούρα τον Ιανουάριο αφότου εργαζόμενος στον Δήμο του Παρισιού τον κατηγόρησε για παρενόχληση. Το Βατικανό ήρε τη διπλωματική ασυλία του αρχιεπισκόπου τον Ιούλιο προκειμένου να ανακριθεί από εισαγγελείς.

Η άρση του λεγόμενου «παπικού απορρήτου» σε έρευνες σεξουαλικής κακοποίησης ήταν ένα από τα κύρια αιτήματα αρχιερέων, όπως ο Σικλούνα και ο γερμανός καρδινάλιος Ράινχαρτ Μαρξ, σε σύνοδο που έγινε τον περασμένο Φεβρουάριο στο Βατικανό για το θέμα αυτό. Επιχειρηματολόγησαν λέγοντας πως το απόρρητο σε περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων ήταν παρωχημένο και αρκετοί αξιωματούχοι της Εκκλησίας κρύβονταν πίσω από αυτό αντί να συνεργαστούν με τις Αρχές.

Οι νέοι κανόνες ουσιαστικά καταργούν τις εσωτερικές εκκλησιαστικές διαδικασίες και τις αποφάσεις για την προστασία βάσει του απορρήτου που ίσχυαν μέχρι τώρα. Αυτό, λένε ομάδες θυμάτων, θα επιτρέψει να υπάρχει μεγαλύτερη διαφάνεια και να περάσουν οι πληροφορίες πιο εύκολα στις Αρχές, ενώ θα διατηρείται κάποιου είδους εμπιστευτικότητα. Η Μέρι Κόλινς, που είχε κακοποιηθεί από ιερέα στην Ιρλανδία ως παιδί και πριν από λίγο καιρό είχε παραιτηθεί από παπική επιτροπή για το θέμα των κακοποιήσεων επειδή έβλεπε πως δεν γινόταν κάτι, έγραψε στο Twitter πως οι αλλαγές είναι «υπέροχα νέα… επιτέλους, μια πραγματική και θετική αλλαγή».