Τα παιδιά στη Μόρια θέλουν να πεθάνουν

Τετάρτη 14 Μαρτίου 2018. ΚΥΤ Μόριας. Eνας νεαρός Σύρος και ένα συνομήλικός του Ιρακινός πιάνουν εξαπίνης τους συμπατριώτες τους αλλά και τους υπευθύνους του καμπ. Με γοργές κινήσεις και τυφλωμένοι από την απελπισία της πολύμηνης παραμονής τους στο – μόνο κατ’ επίφαση – κέντρο φιλοξενίας, σκαρφαλώνουν σε πυλώνα ηλεκτροφωτισμού. Δευτερόλεπτα αργότερα τα βλέμματα όσων ήταν παρόντες στρέφονται ψηλά. Οι δύο νέοι, 20 και 19 ετών αντίστοιχα, ζητούν το αυτονόητο: να εξεταστούν οι αιτήσεις ασύλου τους και να τους επιτραπεί να φύγουν από τη Λέσβο και το κολαστήριο της Μόριας.

Το αίτημά τους συμμερίζονται σήμερα περίπου 18.500 πρόσφυγες και μετανάστες που παραμένουν στοιβαγμένοι σε έναν λόφο του ακριτικού νησιού (με υποδομές για 2.000) υπό συνθήκες που αποτελούν όνειδος, όχι μόνο για το ελληνικό κράτος, αλλά εν γένει για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό.

«Το 35% των διαμενόντων στη Μόρια, περίπου 7.000 δηλαδή, είναι παιδιά. Από αυτά τα 1.300 είναι ασυνόδευτα προσφυγόπουλα» λέει στα «ΝΕΑ» ο καρδιολόγος και ιατρικός συντονιστής των Γιατρών του Κόσμου στη Λέσβο Δημήτρης Πατέστος, προσθέτοντας πως οι συνθήκες διαβίωσης είναι οριακές: «Πρόκειται για έναν απέραντο καταυλισμό, με αντίσκηνα και αυτοσχέδια παραπήγματα μέσα στις λάσπες, δίπλα στα σκουπίδια. Οι συνθήκες υγιεινής είναι κυριολεκτικά ανύπαρκτες. Το μπάνιο αποτελεί άγνωστη λέξη. Παράλληλα, η μαύρη αγορά ανθεί, ενώ οι ανήλικοι εκτίθενται συχνά σε σκηνές βίας».

Τα παραπάνω, σε συνδυασμό με την αναγκαστική επί μακρόν παραμονή χιλιάδων ανθρώπων στο σημείο, συνεχίζει ο ίδιος, έχουν οδηγήσει τους πλέον ευάλωτους – και σαφώς τα παιδιά – σε οριακές καταστάσεις. «Τα περιστατικά αυτοτραυματισμών είναι πάρα πολλά, ιδίως μεταξύ των ασυνόδευτων που σε αυτό το εντελώς ακατάλληλο πλαίσιο είναι ολομόναχα, πληγωμένα και προσπαθούν να κοινωνικοποιηθούν. Τις περισσότερες φορές η πρακτική αυτή φαντάζει ως ο μοναδικός τρόπος να τραβήξουν την προσοχή, να ακουστούν τα αιτήματά τους και να βοηθηθούν. Βρίσκονται σε απελπισία» περιγράφει ο Πατέστος, που βρέθηκε στη Μόρια μόλις την περασμένη Παρασκευή για τη διενέργεια εμβολιασμών.

Η συζήτηση για τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης στη Μόρια (και σε άλλα ΚΥΤ, όπως του Βαθέος στη Σάμο) δεν άνοιξε σήμερα, αλλά σχεδόν ταυτόχρονα με το ξέσπασμα της προσφυγικής κρίσης. Οι δύσκολοι χειμερινοί μήνες, όμως, την επαναφέρουν στο προσκήνιο, αφού οι βροχές και το κρύο έρχονται να επιδεινώσουν τα προβλήματα υγείας και ψυχικής υγείας τα οποία αντιμετωπίζουν ανήλικοι και ενήλικοι «φιλοξενούμενοι». Σε αυτά, μάλιστα, εστίασε και χθεσινό ρεπορτάζ του βρετανικού BBC, που επικαλούμενο μαρτυρίες εθελοντών και παιδοψυχολόγους περιγράφει πως ανήλικα, από 12 έως 17 ετών, αποπειρώνται να βάλουν τέλος στη ζωή τους.

«Το κράτος δεν νομίζω ότι κωφεύει. Τα ακούει όλα, αλλά επιλέγει να τα αφήνει να εξελίσσονται. Αφήνει αυτούς τους ανθρώπους ξεχασμένους σε έναν λασπότοπο με το αφελές σκεπτικό ότι έτσι η Ελλάδα δεν θα καταστεί δελεαστική για νέες ροές προσφύγων. Αυτό φυσικά είναι λάθος και αποδεικνύεται διαρκώς. Υπάρχουν σοβαροί λόγοι που αυτοί οι άνθρωποι επιλέγουν να αφήσουν σπίτια και ζωές για να έρθουν στην Ευρώπη. Αυτό είναι που αδυνατεί να κατανοήσει το ελληνικό κράτος που τους ξεφτιλίζει καθημερινά. Ωστόσο, έρχονται και είναι δίπλα στα σπίτια μας. Κυριολεκτικά. Μαζί με αυτούς χάνουμε και εμείς την αξιοπρέπειά μας, όταν απλώς στέκουμε παρατηρητές στο δεινά τους» σημειώνει ο Πατέστος. Την εκτίμησή του επιβεβαιώνει, μάλιστα, έκθεση της Ευρωπαϊκής Ενωσης που δημοσιεύει η γερμανική «Die Welt». Σύμφωνα με αυτή, από τις αρχές του έτους μέχρι σήμερα στην Ελλάδα έχουν αφιχθεί μέσω Τουρκίας 68.000 πρόσφυγες και μετανάστες, με την πλειονότητά τους να προέρχεται από το Αφγανιστάν (30%) και τη Συρία (14%).

«Από τον Ιούλιο έχουν γίνει πέντε υπουργικά συμβούλια και έχουν ανακοινωθεί “μέτρα αποσυμφόρησης” άλλες 15 φορές. Οπου “μέτρα”, η δημιουργία κλειστών κέντρων, ξεχνώντας ότι και η Μόρια είναι ένα κλειστό κέντρο, με καθαρά στρατιωτική δομή, με διπλή περίφραξη και νατοϊκού τύπου συρματόπλεγμα που στήθηκε για μια άλλη “αποσυμφόρηση”, το 2015. Σήμερα, λοιπόν, θεωρούν οι ιθύνοντες ότι η μετακίνηση αυτού του πληθυσμού στην άλλη άκρη του νησιού, στη μέση του πουθενά, θα αποτελέσει λύση» καταλήγει ο ίδιος.