Το τέλειο έγκλημα στη ζυγαριά

Θα μπορούσε να είναι η εξίσωση του κοινωνικού αυτοματισμού: 18 που απεργούν για 21 που επαναμετατάσσονται από τα γραφεία στα εκδοτήρια, ισοδυναμούν με εκατομμύρια άλλους εργαζόμενους που ταλαιπωρούνται στις αποβάθρες του μετρό. Αυτή δεν είναι η ιδανική εξίσωση για να στραφεί η μία κοινωνική ομάδα εναντίον της άλλης; Αυτός δεν είναι ο καλύτερος τρόπος για να πυροδοτηθεί ένα συλλογικό ανάθεμα κατά των λίγων που αδιαφορούν τόσο κυνικά και τόσο πολύ για τους πολλούς;

Κι όμως. Αυτήν την ιδανική εξίσωση δεν χρειάστηκε να τη σκαρφιστεί η κυβέρνηση. Τον τρόπο τον προσέφεραν στο πιάτο οι συνδικαλιστές που αποφάσισαν να κηρύξουν στάση εργασίας όχι 24 ώρες πριν, όπως προβλέπει ο νόμος, αλλά μόλις 12. Ο τρόπος όμως δεν τελειώνει καν εκεί. Αυτή δεν θα ήταν παρά μια μικρή παρατυπία, ενώ αυτό που έζησε η Αθήνα χθες το πρωί ήταν το τέλειο έγκλημα. Ποιος ήταν ο λόγος αυτής της αιφνιδιαστικής στάσης εργασίας; Ηταν μήπως απολύσεις; Οχι. Μειώσεις μισθών; Ούτε. Κάποιος τρομερός εργασιακός μεσαίωνας; Δεν ακούστηκε τίποτε τέτοιο. Ηταν οι 21 που είχαν προσληφθεί στα εκδοτήρια, μετατάχθηκαν στη διοίκηση λόγω της εισαγωγής των αυτόματων εκδοτηρίων, αλλά κρίθηκε απαραίτητη η επιστροφή τους στις προηγούμενες θέσεις τους λόγω της αυξημένης κίνησης των γιορτών. Και γιατί απήργησαν μόνο 18; Μα επειδή δεν χρειαζόταν να απεργήσουν όλοι για να προκληθεί το χάος που προκλήθηκε. Για να διαπραχθεί το τέλειο έγκλημα, αρκούσε να απεργήσουν μόνο οι σταθμάρχες. Ολοι οι υπόλοιποι, οι μερικές εκατοντάδες, δεν χρειάζεται να χάσουν το μεροκάματο. Αλλά πολλοί από τα εκατομμύρια των επιβατών που έχασαν το δικό τους;

Αυτή είναι η επιτομή του κοινωνικού αυτοματισμού. Κι αυτό είναι το τέλειο έγκλημα που δεν διαπράχθηκε μόνο κατά μιας πρωτεύουσας, η οποία μπορεί να παραλύσει από 18 απεργούς και 30 διαδηλωτές. Διαπράχθηκε και κατά του συνδικαλιστικού κινήματος και των διεκδικήσεών του. Μπορεί να παραλύει μια ολόκληρη πρωτεύουσα για είκοσι υπαλλήλους που απλώς θα αλλάξουν γραφεία μέχρι να εξοικειωθεί το κοινό με την αυτόματη έκδοση των εισιτηρίων; Δεν είναι η εξίσωση του κοινωνικού αυτοματισμού αυτή που λύνει τα χέρια της κυβέρνησης. Είναι η εικόνα, μια πραγματική εικόνα, της απόλυτης αυτοαπαξίωσης.

Αλλά αυτός ο τέλειος και θανάσιμος αυτοτραυματισμός αφορά και πάλι τους λίγους. Ενώ το μετρό, οι συγκοινωνίες, η ελεύθερη μετακίνηση σε μια πόλη είναι υπόθεση των πολλών. Στη ζυγαριά όπου στη μία πλευρά μπαίνουν λίγοι συνδικαλιστές, λίγοι απεργοί ή λίγοι διαδηλωτές και στην άλλη το κοινωνικό σύνολο, δεν μπορεί καν να αναρωτηθεί κανείς προς τα πού θα πρέπει να γείρει η πλάστιγγα. Εχει γείρει εξάλλου τόσες φορές υπέρ των λίγων, ή ακόμη και των πολύ λίγων, που αξίζει να προσπαθήσει όχι μόνο η κυβέρνηση αλλά ολόκληρο το πολιτικό σύστημα, να βρει μια ισορροπία.

Η διαμαρτυρία δεν μπορεί να εξοριστεί από τον κοινωνικό ιστό της πόλης. Η απεργία θα είναι πάντοτε ένα ιερό δικαίωμα απέναντι σε οτιδήποτε μπορεί να θεωρηθεί εργοδοτική αυθαιρεσία ή εργασιακός μεσαίωνας με αυτή τη διατύπωση ή με λιγότερο ξύλινη γλώσσα. Αλλά η ταλαιπωρία των εκατομμυρίων από 18 απεργούς ή τριάντα διαδηλωτές δεν έχει τίποτε το ιερό. Δεν είναι παρά μια αυθαίρετη και μεσαιωνική άσκηση εξουσίας.