Ρήγμα

Eχει ενδιαφέρον η απόπειρα του ΣΥΡΙΖΑ να εμφανιστεί στη Βουλή αυτές τις μέρες ως όψιμος προστάτης της μεσαίας τάξης.

Οχι μόνο επειδή επί τέσσερα χρόνια την πολέμησε και την απαξίωσε με κάθε μέσο. Αλλά κι επειδή η λογική της μεσαίας τάξης δεν εγγράφεται καν στη λογική του.

Για μια Αριστερά τύπου ΣΥΡΙΖΑ η κοινωνία είναι υπόθεση δύο πόλων. «Εμείς και αυτοί». Ούτε υπάρχουν μεσαίοι, ούτε χρειάζονται ενδιάμεσοι. Οσοι δεν είναι με εμάς είναι με τους άλλους.

Απλά πράγματα.

Φυσικά η θεώρηση αυτή κινείται έξω από τη λογική μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής δημοκρατίας, η οποία στηρίζεται ακριβώς στα μεσαία στρώματα. Οχι επειδή είναι όλο και πολυπληθέστερα. Αλλά κι επειδή είναι τα στρώματα που διασφαλίζουν τις πολιτικές συνθέσεις, που κατευθύνουν την οικονομική πρόοδο και λειτουργούν σαν κοινωνικό αμορτισέρ.

Σε μια ενδιαφέρουσα παρέμβασή του ο Τσακαλώτος είπε κάτι σωστό. Οτι τα μεσαία στρώματα δεν είναι απλώς ένας στατιστικός μέσος όρος των εισοδημάτων στην Ελλάδα. Εχουν και ιδιαίτερα κοινωνικά χαρακτηριστικά.

Προεκτείνοντας τη σκέψη του θα έλεγα ότι έχουν επίσης ιδιαίτερα πολιτισμικά, μορφωτικά και ψυχολογικά χαρακτηριστικά.

Φιλοδοξούν να προκόψουν στη ζωή τους. Πασχίζουν να βελτιώσουν το βιοτικό επίπεδό τους, να στείλουν τα παιδιά τους στα καλύτερα Πανεπιστήμια. Θέλουν να καμαρώνουν τα σπίτια τους, να ταξιδέψουν, να ντυθούν καλύτερα.

Τα μεσαία στρώματα δεν είναι δηλαδή μόνο θύματα του ΕΝΦΙΑ ή αχθοφόροι υπέρογκων πλεονασμάτων. Είναι και σφοδροί αντίπαλοι μιας αγροίκας κι άξεστης κοινωνικής αισθητικής που εξέπεμπε η προηγούμενη κυβέρνηση. Είναι οι «αντι-Πολάκηδες».

Οταν ο Διονύσης Σαββόπουλος λέει ότι προτιμάει τον Μητσοτάκη από τον Τσίπρα διότι όχι μόνο είναι περισσότερο μορφωμένος αλλά και «ντύνεται καλύτερα» δεν λέει κάτι ανήκουστο ή εξωφρενικό. Μεταφέρει απλώς την απαίτηση που κάθε μέση ελληνική οικογένεια έχει από τον Πρωθυπουργό της να ντύνεται κόσμια και να μιλάει αγγλικά.

Προφανώς υπάρχει μια μερίδα του κόσμου που δεν γουστάρει τέτοιους κανόνες. Που δεν γουστάρει κανόνες κοσμιότητας. Που γενικώς δεν γουστάρει ούτε κανόνες, ούτε κοσμιότητα. Δικαίωμά τους.

Αυτοί έδωσαν τον τόνο στο φαινόμενο ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά ακόμη δεν μπορούν να υποψιαστούν πόση ζημιά του έκαναν.

Τα μεσαία στρώματα βίωσαν τη διακυβέρνησή τους ως μια βασανιστική δοκιμασία. Ως μια διαρκή πρόκληση σε πολλά επίπεδα. Δοκιμάστηκαν όχι μόνο τα εισοδήματά τους αλλά και οι απόψεις, οι προσανατολισμοί, οι κώδικες αξιών, οι συμπεριφορές. Η προσωπική κι οικογενειακή τους αξιοπρέπεια.

Tο ρήγμα του ΣΥΡΙΖΑ μαζί τους δεν είναι λοιπόν τυχαίο, ούτε παροδικό. Προκύπτει από την ουσία της προηγούμενης διακυβέρνησης.

Ως εκ τούτου θα αργήσει πολύ να γεφυρωθεί. Και δεν θα γεφυρωθεί καθόλου εύκολα.