Μπάνκσι: η γέννηση ενός θρύλου

Μεταμορφώνει μια φουσκωτή με ήλιον κούκλα του σεξ σε κοριτσάκι. Της δένει τα πόδια για να μειώσει το ύψος της, τη συνδέει με ένα τεράστιο μπαλόνι που φέρει το σήμα μεγάλης αλυσίδας πρόχειρου φαγητού και ετοιμάζεται να την αφήσει στον αέρα. Οχι όμως και στην τύχη της. Διότι αν απλώς την αφήσει ελεύθερη θα χαθεί στον ουρανό, ενώ εκείνος που έχει προνοήσει για τα πάντα φροντίζει να την αφήσει μέχρι ο αστράγαλός της να πιαστεί από τη συρμάτινη θηλιά ενός φανοστάτη, την οποία έχει επί τούτου τοποθετήσει εκεί. Μόλις το ιπτάμενο κορίτσι σκαλώσει στη θηλιά ο ιθύνων νους του εγχειρήματος γίνεται καπνός. Πίσω του έχει μείνει η «σκιά» του για να τραβήξει φωτογραφίες και να παρακολουθήσει τις αντιδράσεις του κόσμου και της αστυνομίας.

Είναι μία από τις δεκάδες ιστορίες που διηγούνται την πορεία του Μπάνκσι από ανώνυμο γκραφιτά και καλλιτέχνη που έστηνε απροσδόκητες περφόρμανς στη μέση του δρόμου σε επιδραστικό δημιουργό του οποίου κάθε νέο έργο γίνεται θέμα και οι τιμές τους όταν φτάνουν στους οίκους δημοπρασιών εκτοξεύονται. Ανάλογες μαρτυρίες από την προετοιμασία των παρεμβάσεών του στον δημόσιο χώρο ανά τον κόσμο βρίσκονται στις σελίδες του βιβλίου «Banksy Captured» (Ο Μπάνκσι συνελήφθη) το οποίο υπογράφει ο επί 11 χρόνια συνεργάτης του καλλιτέχνη που καταφέρνει να κρατά την εικόνα του κρυφή από το ευρύ κοινό, Στιβ Λαζαρίδης. Ιστορίες που ήρθαν στην επιφάνεια ύστερα από την αναμόχλευση 12.000 αρνητικών που είχε τραβήξει ο πρώην γκαλερίστας και τα οποία είχαν παραμείνει αποθηκευμένα μέχρι και δύο χρόνια πριν στη σοφίτα του σπιτιού του, μέχρι τη στιγμή που ξεκίνησε να τα σαρώνει για να τα αρχειοθετήσει ψηφιακά, ενώ ορισμένα εξ αυτών θα βγουν στην αγορά προς 550 δολάρια έκαστο.

Πορτρέτο. Το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας ήταν και η δημιουργία του βιβλίου που καθώς αναμενόταν να αποκαλύψει την ταυτότητα ή το πρόσωπο του Μπάνκσι πούλησε 5.000 αντίτυπα σε λιγότερο από 24 ώρες, τώρα κυκλοφορεί η δεύτερη έκδοσή του με διαφορετικό εξώφυλλο. Ο συγγραφέας ωστόσο – ο οποίος μπήκε τυχαία στον κόσμο της τέχνης όταν του ανατέθηκε το 1997 κι ενώ ήταν μαθητευόμενος φωτογράφος να τραβήξει ένα πορτρέτο του Μπάνκσι κι εν συνεχεία έγινε στενός συνεργάτης και γκαλερίστας του – αν και έχει συμπεριλάβει αρκετές φωτογραφίες του ακτιβιστή, καλλιτέχνη – φάντασμα σε καμία δεν φαίνεται το πρόσωπό του.

Η συγκεκριμένη ιστορία όμως δεν περιγράφεται στις σελίδες του βιβλίου, αλλά αποκαλύπτεται στη Huffington Post συνοδευόμενη από σχετικό φωτογραφικό υλικό. Κι ενθουσιασμένος καθώς είναι ο Στιβ Λαζαρίδης από την υποδοχή του πρώτου βιβλίου του σχετικά με τον Μπάνκσι δεν αποκλείει την κυκλοφορία και ενός δεύτερου τόμου με διαφορετικές φωτογραφίες και ενδεχομένως το ιπτάμενο κορίτσι για το οποίο έγινε λόγος παραπάνω. Πρόκειται για ένα έργο που υλοποιήθηκε το 2003 στην καρδιά του Λονδίνου, στην πολυσύχναστη πλατεία Πικαντίλι Σέρκους, χωρίς να συλληφθεί ούτε ο Μπάνκσι, ούτε ο Λαζαρίδης που τον συνόδευε. «Είναι εκπληκτικό. Αν σκεφτεί κάποιος ότι στις μέρες μας δεν υπάρχει πιθανότητα να κάνεις κάτι ανάλογο και να μην σε καταγράψουν οι κάμερες ασφαλείας….». Θυμάται μάλιστα την αντίδραση των αστυνομικών. «Καθόμουν και παρακολουθούσα. Πέρασαν τρεις – τέσσερις ομάδες αστυνομικών. Σταμάτησαν. Εριξαν μια ματιά. Σκέφτηκαν «δεν βαριέσαι» κι έφυγαν. Θα σκέφτηκαν ότι κάπως θα μπορούσαμε να επέμβουμε αλλά 1.000 τουρίστες θα μας φωτογράφιζαν και θα φαινόμασταν εντελώς ανόητοι οπότε προτίμησαν να προσπεράσουν».

Το έργο άντεξε πάνω από το Πικαντίλι για έξι ώρες, μέχρι το ήλιο να αρχίσει να εξατμίζεται και το κορίτσι με το μπαλόνι τελικά να καταλήξουν άτσαλα πάνω σε ένα λεωφορείο.

Σχετικά με τη δημοσίευση των φωτογραφιών, ο Λαζαρίδης, ο οποίος ανακοίνωσε τον Σεπτέμβριο την αποχώρησή του από τον κόσμο του εμπορίου της τέχνης, σχολιάζει: «Είναι σαν να βρήκα ένα μικρό θησαυρό από χρυσό. Είναι ένα επιπλέον στοιχείο που ενδυναμώνει την ιστορία της πρώιμης καριέρας του και χωρίς να ακουστεί ως ανοησία νομίζω ότι το υλικό αυτό τεκμηριώνει τη γέννηση ενός μύθου», καταλήγει.