Κίνα, η μεγαλύτερη {LF}των ρεπόρτερ φυλακή

Στα τέλη του περασμένου μήνα, στα γραφεία της «Μαντά Μασρ», της τελευταίας ανεξάρτητης διαδικτυακής ιστοσελίδας στο Κάιρο, εισέβαλλαν αιγύπτιοι αστυνομικοί. Συνέλαβαν δημοσιογράφους και κατέσχεσαν τα μηχανήματά τους, βάζοντας έτσι ένα τέλος στην κριτική που ασκούσαν στον πρόεδρο της χώρας Αμπντέλ Φατάχ αλ-Σίσι. Οι δημοσιογράφοι δηλώνουν απτόητοι και έτοιμοι να επιστρέψουν στη δουλειά τους «σαν να μη συνέβη τίποτα».

Μια νέα έκθεση της Επιτροπής για την Προστασία των Δημοσιογράφων (CPJ) δείχνει πως τέτοιου είδους καταστολή εφαρμόζεται σε πολλές χώρες εις βάρος των λειτουργών του Τύπου. Τουλάχιστον 250 δημοσιογράφοι σε όλο τον κόσμο βρίσκονται στη φυλακή.

Για πρώτη φορά από το 2015, οι περισσότεροι φυλακισμένοι δημοσιογράφοι δεν βρίσκονται στην Τουρκία – αλλά αυτό δεν οφείλεται στο ότι ο πρόεδρος Ερντογάν αποφάσισε ξαφνικά να επιτρέψει στους λειτουργούς του Τύπου να κάνουν τη δουλειά τους χωρίς παρεμβάσεις. Κάθε άλλο. Η κυβέρνηση της Αγκυρας έχει κλείσει περισσότερα από 100 ΜΜΕ, έχει συλλάβει δεκάδες δημοσιογράφους με κατηγορίες σχετικές με την τρομοκρατία και έχει εξαναγκάσει πολλούς άλλους σε εξορία, σε μια συντονισμένη, όπως θεωρεί η Επιτροπή για την Προστασία των Δημοσιογράφων, κρατική καμπάνια να «αποκλείσει τις ανεξάρτητες φωνές και την κριτική».

Φέτος, η μεγαλύτερη φυλακή του κόσμου για τους δημοσιογράφους είναι η Κίνα – για δύο λόγους. Η έρευνα εντόπισε δεκάδες δημοσιογράφους στην επαρχία Σινγιάνγκ, να βρίσκονται στη φυλακή καθώς η είδηση για την κράτηση σε στρατόπεδα άνω του ενός εκατομμυρίου μουσουλμάνων Ουιγούρων άρχισε να κάνει τον γύρο του κόσμου. Από την άλλη, βρίσκονται σε εξέλιξη οι μεγάλες διαδηλώσεις στο Χονγκ Κονγκ και καθώς οι συμμετέχοντες απαιτούν όλο και μεγαλύτερη πολιτική αυτονομία, αυξάνεται ο αριθμός των δημοσιογράφων που συλλαμβάνονται επειδή καταγράφουν τις διαμαρτυρίες. Μια εξ αυτών, η Σοφία Χουάνγκ Σεκίν, συνελήφθη τον Οκτώβριο και της απαγγέλθηκαν οι κατηγορίες «της πρόκλησης καβγάδων και αναστάτωσης». Ενας καλός ορισμός για τη δημοσιογραφία.

Οι ερευνητές της CPJ εντόπισαν σε πολλές χώρες νόμους που εξισώνουν την κριτική δημοσιογραφία με την τρομοκρατία, δυσφημιστικές εκστρατείες με στόχο να περιορίσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στα ΜΜΕ καταστρέφοντας τη φήμη καταξιωμένων ρεπόρτερ και τη χρήση από αυταρχικά καθεστώτα εργαλείων επικοινωνίας όπως οι εφαρμογές μηνυμάτων, ως μέσων για τη διασπορά παραπληροφόρησης. Δημοσιογράφοι από όλο τον κόσμο – από τη νοτιοανατολική Ασία, τη Λατινική Αμερική, την Αφρική και τη Μέση Ανατολη – αναφέρουν αύξηση στον αριθμό των νέων νόμων στις χώρες τους με στόχο τα fake news, που όμως συνήθως χρησιμοποιούνται για όσα οι αρχές θεωρούν πως αντίκεινται στα συμφέροντά τους. Οι κυβερνήσεις της Σαουδικής Αραβίας, του Ιράν και της Αιγύπτου πρωτοστατούν σε αυτό, σύμφωνα με την έκθεση της Επιτροπής για την Προστασία των Δημοσιογράφων.

Ζούμε δύσκολες εποχές και στιγμές κρίσιμες για τη δημοκρατία. Τίποτα δεν αντικατοπτρίζει καλύτερα τη δυσχερή σημερινή κατάσταση της ελευθερίας του Τύπου σε όλο τον κόσμο, από αυτήν την έκθεση. Οπως παρατηρεί η Washington Post, «είναι προς το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ να ανανεώσουν τη δέσμευσή τους στην ελευθερία του Τύπου, μιας από τις ιερές αξίες της χώρας μας. Και αυτό θα γίνει εάν υπερασπισθούμε την ελευθερία του Τύπου παντού. Ομως προς το παρόν, οι ΗΠΑ φαίνεται να κάνουν το ακριβώς αντίθετο».