Το «μυστήριο των πινάκων» λύθηκε 40 χρόνια μετά

Δύο ληστές σκαρφαλώνουν στον τοίχο ενός παλατιού στην Ανατολική Γερμανία. Φτάνουν γρήγορα σε μια υδρορρόη του δευτέρου ορόφου και ανοίγουν ένα παράθυρο. Τρυπώνουν στο εσωτερικό του παλατιού και παίρνουν τη λεία για την οποία είχαν φτάσει εκείνη τη νύχτα του Δεκεμβρίου του 1979: πέντε αριστουργήματα της Αναγέννησης, ανάμεσά τους ένα τοπίο του Πίτερ Μπρίγκελ του πρεσβύτερου και μια αυτοπροσωπογραφία του Αντονι βαν Ντάικ. Η ληστεία της Γκόθα, όπως είναι γνωστή στη Γερμανία, ήταν η πιο θεαματική και με πλούσια λεία του είδους της στο πρώην  κομμουνιστικό κράτος. Οι αρχές δεν κατάφεραν να τη διαλευκάνουν επί τέσσερις δεκαετίες. Μέχρι τώρα.

Και τα πέντε έργα συλλογικής αξίας άνω των 77 εκατομμυρίων δολαρίων έχουν επιστραφεί στις Αρχές υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες. Κατά τη διάρκεια της περασμένης εβδομάδας, η αστυνομία έκανε επιδρομές σε διάφορους χώρους προσπαθώντας να εντοπίσει στοιχεία που θα μαρτυρούσαν την τύχη των έργων, καθώς το μόνο δεδομένο είναι τα όσα συνέβησαν στο παλάτι Φριντενστάιν, ένα μπαρόκ μέγαρο του 17ου που ανεγέρθηκε από μακρινούς συγγενείς της βρετανικής βασιλικής οικογένειας.

Ολοι οι πίνακες θεωρούνται εξαιρετικής ποιότητας. Εκτός από τα έργα των Βαν Ντάικ και Μπρίγκελ, οι ληστές πήραν μαζί τους δημιουργίες του Χολμπάιν του πρεσβύτερου και των Φλαμανδών Φρανς Χαλς και Γιαν Λίβενς. Οι επιλογές των έργων που εκλάπησαν οδήγησαν τις αστυνομικές αρχές να πιστέψουν ότι επρόκειτο για κατά παραγγελία ληστεία από κάποιον εύπορο και αδίστακτο συλλέκτη, δεδομένου ότι αρκετά έργα του Λουκά Κράναχ που βρίσκονταν στην ίδια αίθουσα δεν προτιμήθηκαν από τους ληστές, αν και θα μπορούσαν να διατεθούν στη μαύρη αγορά σε τιμές πολύ υψηλότερες από ό,τι τα κλοπιμαία. Στον κατάλογο των υπόπτων βρέθηκε το προσωπικό της αριστοκρατικής δυναστείας των Σαξ Κόμπουργκ Γκόθα, που έχτισαν το παλάτι. Πρόκειται για τον συνταγματάρχη της Στάζι, Αλεξάντερ Σαλκ- Γκολοντόφσκι και τα αδέλφια Ουίνστομ, μια διάσημη οικογένεια ακροβατών.

Η ΠΡΩΤΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑ. Οι έρευνες ωστόσο δεν προχωρούσαν ως το περυσινό καλοκαίρι, όταν άγνωστη ομάδα επικοινώνησε με το ίδρυμα Φριντενστάιν. Οι άγνωστοι δήλωσαν ότι έχουν στην κατοχή τους τα έργα και ότι σκόπευαν να τα επιστρέψουν έναντι αμοιβής. Ακολούθησαν 18 μήνες μυστικών διαπραγματεύσεων έως ότου οι πίνακες φτάσουν στα χέρια των Αρχών ώστε να εξεταστούν από ιστορικούς Τέχνης για να διαπιστωθεί εάν επρόκειτο για τα αυθεντικά ή για αντίγραφα.

Οι ερευνητές της αστυνομίας ωστόσο προσπαθούν να συμπληρώσουν τα κενά της υπόθεσης. Ακόμη και αν οι δράστες βρίσκονται εν ζωή, δεν μπορούν να προσαχθούν λόγω παραγραφής του αδικήματος.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον γερμανικό Τύπο, η αστυνομία του Βερολίνου αναζητεί δύο άνδρες ηλικίας 46 και 54 ετών ως υπόπτους για εκβιασμό και κατοχή κλεμμένων αγαθών.

Αν αποδειχθεί ισχύον αυτό το σενάριο θα σημαίνει ότι οι πίνακες άλλαξαν χέρια τουλάχιστον μία φορά από τότε που εκλάπησαν. Δικηγόρος του μουσείου πάντως υποστήριξε πως η εκδοχή που παρουσίασαν οι κάτοχοι των έργων σχετικά με το πώς τα απέκτησαν είναι «δονκιχωτική, δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί και μοιάζει απίθανη». Η επίλυση της υπόθεσης ωστόσο φαίνεται να οφείλεται στο γεγονός ότι το μουσείο ανακοίνωσε εύρετρα ύψους 5 εκατ. ευρώ για τον εντοπισμό και την επιστροφή των κλοπιμαίων.