Η σιωπή {LF}του Πέτερ Χάντκε

Ολα δείχνουν ότι πρόκειται για «τραύμα». Μετά τις παραιτήσεις δύο μελών της Σουηδικής Ακαδημίας, που αντέδρασαν στη βράβευση του 77χρονου Πέτερ Χάντκε με το Νομπέλ Λογοτεχνίας, ο ίδιος ο νομπελίστας απέφυγε στην προχθεσινή ομιλία του να αναφερθεί στην πρόσφατη βαλκανική Ιστορία. Αντιθέτως, απευθυνόμενος προς τα μέλη της Ακαδημίας ξεκίνησε αναφέροντας τους σλαβικούς ύμνους που άκουγε ως παιδί «κάτω από τις αψίδες της εκκλησίας» στη γενέτειρά του Στάρα Βας, στα σύνορα Σλοβενίας – Αυστρίας. Θυμήθηκε ακόμη τους διαδηλωτές που έπρεπε να αντιμετωπίσει στο Οσλο, πριν από τη βράβευσή του με το βραβείο Χένρικ Ιψεν το 2014. Κατά τ’ άλλα, σύμφωνα με την «Guardian» απήγγειλε αρκετούς στίχους από το δραματικό του ποίημα «Walk about the villages», αλλά απέφυγε να ξαναθυμίσει τη στάση του την περίοδο του γιουγκοσλαβικού εμφυλίου υπέρ του Μιλόσεβιτς.

Ηδη την περασμένη Παρασκευή ο Χάντκε αρνήθηκε να απαντήσει σε σχετικές ερωτήσεις δημοσιογράφου λέγοντας ότι «η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα έπαιρνε πολύ χρόνο» (σ’ αυτό έχει πάντως ένα δίκιο), ενώ ο διευθυντής της Ακαδημίας Αντερς Ολσον απάντησε στον επικεφαλής της Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών του Κοσόβου, Μεχμέτ Κραγιά, ότι «με την απονομή του Νομπέλ θέλουμε να τιμήσουμε το λογοτεχνικό έργο του Χάντκε, όχι το πρόσωπο». Ο τέως γενικός γραμματέας της Σουηδικής Ακαδημίας, πάντως, Πέτερ Ενγκλουντ, δήλωσε ότι δεν θα παραβρεθεί στην επίσημη αυριανή τελετή.

Από την πλευρά της η κάτοχος Νομπέλ Λογοτεχνίας για το 2019, η Πολωνή Ολγκα Τοκάρτσουκ, αναφέρθηκε στη δύναμη που έχει η αφήγηση ως προς την απόδοση της ιστορικής αλήθειας. «Κάτι που γίνεται αλλά δεν λέγεται σταματάει να υπάρχει και εξαφανίζεται. Αυτό είναι κάτι που γνωρίζουν όχι μόνο οι ιστορικοί, αλλά (κυρίως) οι πολιτικοί και οι τύραννοι. Οποιος γράφει την Ιστορία έχει και τον έλεγχο».