Η μεταφυσική του μίξερ {CR}

Μερικοί που στενοχωριούνταν διότι έλειψαν οι μεγάλοι θεωρητικοί και οι ανανεωτές της Αριστεράς και του μαρξισμού τώρα μπορούν να αναθαρρήσουν. Με την είσοδο του σ. Γκλέτσου στο κόμμα, ο χώρος θα περάσει σε μια νέα φάση ενυδάτωσης: η θεωρία θα προσαρμοστεί επιτέλους στο σήμερα, και ίσως κατανοήσει προορατικά και το μέλλον – θα πάψει, πια, να είναι αγκυρωμένη στον Εμφύλιο, να ανατρέχει στον Γούσια και στον Βλαντά. Ακόμα και ο Νίκος Πουλαντζάς και ο Κορνήλιος Καστοριάδης θα ήτανε ενθουσιασμένοι με την νέα αυτή μεταγραφή, όπως και με τη μεταπήδηση της σ. Βάρτζελη στον νέο μεγάλο εικονικό σχηματισμό, η οποία κομίζει επιπλέον και εν συμπυκνώσει νέες και παλιές αλοιφές ηθικού πλεονεκτήματος.

Είναι βέβαιο πως αν μας το έλεγαν πριν από πέντε χρόνια μάλλον θα το θεωρούσαμε ακραίο ανέκδοτο και ίσως να μας έφευγαν τα σφραγίσματα απ’ τα γέλια. Αλλά είναι πλέον γεγονός. Και είναι ένα φυσιολογικό γεγονός, μέσα, όπως λέμε, στο προτσές της Ιστορίας και στις αντιφάσεις του καπιταλισμού από τις οποίες και αυτός θα καταπέσει, μετά από τον έρωτα με τον Καμένο (τι Καμένος, τι Κάμενεφ), την υπουργοποίηση και τα χάι-κού του Χαϊκάλη, τη νέα πασιονάρια Μεγαλοοικονόμου και την κ. Παπακώστα που αντικατέστησε επαρκώς στον χώρο του φαντασιακού τη Ρόζα Εσκενάζι – με συγχωρείτε, τη Ρόζα Λούξεμπουργκ. Ο σταρ του θεάματος σ. Γκλέτσος και η ενθουσιώδης ένταξή του πλάι στον σ. Σκουρλέτη είναι επομένως μια λογική εξέλιξη, με βάση τη μαρξιστική διαλεκτική, ένα ποιοτικό άλμα, που θα φέρει και ποσοτικό άλμα στην υπόθεση της Αριστεράς. Ποσοτικό, ναι, αλλά δεν ξέρουμε αν θα προσθέσει, ή θα αφαιρέσει ψήφους. Διότι κάθε άλμα έχει πολλές κατευθύνσεις και απρόβλεπτο αποτέλεσμα – ρωτήστε και τον Ιωάννη Μελισσανίδη.

Ισως μερικοί να πιστεύουν πως με λίθους ους απεδοκίμασαν οι οικοδομούντες φτιάχνονται οι νέοι μεγάλοι περιστερώνες – αν και η αποστασία και η κυνική µεταπήδηση ανέκαθεν προκαλούσαν αποτροπιασμό στον ελληνικό κόσμο και δεν εξυπακούουν καθόλου πως τους νεο-εισελθόντες θα τους ακολουθήσουνε και οι ψηφοφόροι, οι οποίοι απηυδισμένοι μάλλον θα διολισθήσουν προς τον κ. Μητσοτάκη, όπως συμβαίνει ήδη: βλέπουν εκείνους που ψήφισαν ως ΠΑΣΟΚ να τρυπώνουν στο κόμμα που κατεξοχήν τους οίκτιρε επί χρόνια, πιο πολύ απ’ όλους, και αγανακτισμένοι μετακινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ισως βέβαια τους ψηφίζαμε πριν (προσωπικώς κι εγώ) διότι δεν γνωρίζαμε ακριβώς περί ποίων πρόκειται κι ευτυχώς τώρα το έχουμε επαρκώς εμπεδώσει. Καθάρισε η ειδυλλιακή εικόνα με τρόπο ανεπανόρθωτο. Είναι κι αυτό ένα κέρδος. Βέβαια, τον κ. Γκλέτσο, δυστυχώς, δεν τον ψήφισα, ποτέ. (Συγγνώμη για την παράλειψη.)

Πάντως φαίνεται ότι αυτοί οι άνθρωποι αφότου απώλεσαν την κυβέρνηση κάνουνε σαν μικρά παιδιά που χάσανε τη μαμά τους στο παζάρι. Και μέσα στο άγχος και την αγκούσα να ξαναλάβουν την εξουσία (δύσκολο, πια, να ζεις χωρίς αυτήν αφού τη γεύτηκες) κάνουνε σπασμωδικές κινήσεις, συμβολικές κινήσεις, μεταφυσικές κινήσεις, φαντασιακά ανοίγματα χωρίς καμιά ηθική βάση. Δεν διδάσκονται και από την υπομονή του ΚΚΕ που περιμένει τόσα χρόνια, ελλοχεύοντας, κρατώντας την αναπνοή του μήπως προκύψει κάποια ευκαιρία. Οχι. Και επειδή απ’ την άλλη δεν υπάρχει όραμα και ιδεολογικός Λόγος έχουν αρχίσει να πιστεύουν πως με τα ματσακόνια, τις αθεμιτογαμίες και τις προσκολλήσεις θα φτιαχτεί ένα τεχνητό σχήμα από ασύμβατα κι ετερόκλητα υλικά, μη συγκολλούμενα εκ φύσεως και λόγω προϊστορίας, και με αυτό το Μπρανκαλεόνε στράτευμα θα επανέλθουν. Ωστόσο κάποιοι εντός έχουνε καταλάβει το σαθρόν του εγχειρήματος, νιώθουν τα αταίριαστα χνώτα, ή κατά πώς το είπε προ αιώνων στο «Στρατηγικόν» του ο σοφός Κεκαυμένος: «Παλιοί εχθροί δεν γίνονται ποτέ νέοι φίλοι».

Αλλά τι να γίνει – ίσως ο σ. Τσακαλώτος που «θα πεθάνει αριστερός» καθώς δήλωσε (κι όπως άλλοι πέθαναν νεστοριανοί ή μονοφυσίτες) να ξέρει σε ποιο εδάφιο του Γκράμσι αναφέρεται η περίπτωση του σ. Γκλέτσου και πώς οι «Διανοούμενοι» του Ιταλού περιλαμβάνουν περιπτώσεις σαν της σ. Βάρτζελη που θα αναλάβει τώρα να κανοναρχεί το κόμμα και να υπακούνε οι παλιότεροι ιδιοκτήτες του αδιαμαρτύρητα. Ολα αυτά όμως οδηγούν μάλλον σε ένα αυτονόητο ερώτημα: Πόσος καιρός θα χρειαστεί μέχρι την έκρηξη;

Πόσο θα αντέξουνε οι καθαρόαιμοι τους επήλυδες; Το να αγαπάς εν γένει τους πρόσφυγες είναι σχετικά εύκολο, αλλά το να συνυπάρξεις και να παίρνεις και γραμμή από την εξ απορρήτων του ΓΑΠ (ή «Πινοτσέτ», όπως τον έλεγαν) δεν είναι και το πιο απολαυστικό πράγμα του κόσμου. (Και το θέμα είναι ότι πάλι θα τα βάλουν με εμάς που τα γράφουμε, κι όχι με τον εαυτό τους που τα κάνουν.)

Λοιπόν: εκείνοι που ανέχτηκαν τόσα και τόσα λόγω κομματικής πειθαρχίας (που πάντα, τελικώς, καταστρέφει διότι δεν κάνει διορθωτική κριτική εγκαίρως) θα συνεχίσουνε να σιωπούν; Μπα, δεν φαίνεται κάτι τέτοιο. Τα πράγματα έχουνε μπει σε μια τραγική τροχιά (με την αρχαία έννοια του αναπόφευκτου) και οδηγούν μοιραία σε αδιέξοδο. Και όλα αυτά διότι κάποιοι δεν θέλουν να δεχτούν την ακολουθία του δημοκρατικού καθεστώτος, ότι πρέπει να περιμένουν, να ανασυνταχθούν, να βρούνε έναν νέο, συγκροτημένο, πειστικό λόγο (αν αυτός υπάρχει), να ασκήσουν σωστή αντιπολίτευση. Θέλουν πίσω το άλογο εδώ και τώρα. Τ’ άλογο, τ’ άλογο, Ομέρ Βρυώνη. Αλλά αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Αν είσαι και Νίκος Παπάς με την αράδα σου θα πας.

Ιστορικά ένα ριζικό πρόβλημα του χώρου είναι η αποφυγή ειλικρινούς, σκληρής, εσωτερικής κριτικής. Αφήνουνε την κατάσταση να σαπίσει στο όνομα της πειθαρχίας, μέχρι που το πράγμα καταρρέει ολόκληρο και παταγωδώς. Και κατηγορούν όσους στη διαδρομή κάνουν κριτική έξωθεν. Δεν πειράζει. Τώρα, ενισχυμένοι με τον κ. Γκλέτσο και την κ. Βάρτζελη, ο θρίαμβος είναι εξασφαλισμένος.