«Το σημείο χωρίς επιστροφή είναι πλέον μπροστά μας»

Ο κόσμος πρέπει να επιλέξει την ελπίδα από την παράδοση στη μάχη εναντίον της κλιματικής αλλαγής, προέτρεψε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποιώντας τους συνέδρους από 200 χώρες που συγκεντρώνονται στη Μαδρίτη για την 25η ετήσια κλιματική σύνοδο του Οργανισμού ότι οι κυβερνήσεις δείχνουν να μην αντιδρούν όπως θα έπρεπε.

Δύο εβδομάδες συνομιλιών που έχουν στόχο να στηρίξουν τη Συμφωνία του Παρισιού το 2015 για την αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη ξεκίνησαν χθες στην ισπανική πρωτεύουσα, ενώ σε όλον τον πλανήτη σημειώνονται ακραία καιρικά φαινόμενα – από πυρκαγιές στην Αρκτική, τον Αμαζόνιο και την Αυστραλία έως έντονους τροπικούς τυφώνες. Ο Γκουτέρες προέτρεψε τις κυβερνήσεις να αποφύγουν «το μονοπάτι της παράδοσης» που θα θέσει σε κίνδυνο την υγεία και την ασφάλεια όλης της ανθρωπότητας. «Αλήθεια, θέλουμε να μας θυμούνται ως τη γενιά που έθαψε το κεφάλι της στην άμμο, που κοιτούσε αλλού ενώ ο πλανήτης καιγόταν;» αναρωτήθηκε ο πρώην πρωθυπουργός της Πορτογαλίας στην εναρκτήρια ομιλία του, στην κλιματική σύνοδο στην οποία αναμένεται να αναδειχθούν οι διαφορές μεταξύ των χωρών που είναι πρόθυμες να περιορίσουν την εκπομπή ρύπων και εκείνων που δεν είναι.

Η Τερέζα Ριμπέρα, υπουργός Περιβάλλοντος της Ισπανίας, ανέφερε πως η χώρα της αποφάσισε να φιλοξενήσει τις συνομιλίες την τελευταία στιγμή προκειμένου να αποφευχθεί η κατάρρευση των διεθνών κλιματικών προσπαθειών, αφότου το Σαντιάγο, πρωτεύουσα της Χιλής που ήταν ο αρχικός οικοδεσπότης, ακύρωσε μόλις έναν μήνα πριν. «Δεν θα μπορούσαμε να ρισκάρουμε να μην πραγματοποιηθεί η σύνοδος σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή και να διακινδυνεύσουμε την κατάρρευση όλου του συστήματος αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής» ανέφερε. «Προσφερθήκαμε επειδή πιστεύουμε πως ο κόσμος χρειάζεται να δεσμευθεί σε πολυμερή ακτιβισμό για το θέμα».

Πριν από τη σύνοδο που ξεκίνησε χθες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανακήρυξε «έκτακτη κλιματική ανάγκη» σε μια προσπάθεια να πιεσθεί η ΕΕ να υιοθετήσει πιο φιλόδοξες πράσινες πολιτικές. Κι όμως άλλες χώρες κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση, όπως οι ΗΠΑ που είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός ρύπων στον κόσμο και έχει ξεκινήσει να εγκαταλείπει την κλιματική συμφωνία του Παρισιού, μια διαδικασία που θα ολοκληρωθεί το επόμενο φθινόπωρο. Η συμφωνία του Παρισιού, που υιοθετήθηκε το 2016 από σχεδόν 200 κράτη, έχει στόχο να περιορίσει την υπερθέρμανση κατά τουλάχιστον 2 βαθμούς Κελσίου, αλλά παρ’ όλα αυτά οι ρύποι έχουν συνεχίσει να αυξάνονται. «Το σημείο από το οποίο δεν θα υπάρχει επιστροφή δεν είναι πια μακριά στον ορίζοντα» παρατήρησε ο Γκουτέρες. «Είναι ορατό και έρχεται προς το μέρος μας».

Βασικό καθήκον των συνέδρων φέτος θα είναι να βρεθεί μια συμφωνία για την παγκόσμια αντισταθμιστική αγορά άνθρακα και να πείσουν τις χώρες που έχουν υπογράψει τη Συμφωνία του Παρισιού να υποβάλουν πιο τολμηρούς κλιματικούς στόχους για το 2020. Δεκάδες χώρες υιοθέτησαν φέτος στόχους για μηδενική εκπομπή ρύπων έως το 2050, όμως καμία δεν έχει ακόμη εφαρμόσει συγκεκριμένες πολιτικές για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Ο Μιχάλ Κουρτίκα, ο πολωνός υπουργός Περιβάλλοντος που ήταν επικεφαλής στον πιο πρόσφατο γύρο των διαπραγματεύσεων του ΟΗΕ για το Κλίμα, οι οποίες διεξήχθησαν στο Κατοβίτσε τον περασμένο Δεκέμβριο, παρατήρησε πως οι διαδηλώσεις για το κλίμα που γίνονται από νέους σε όλον τον κόσμο τονίζουν το επείγον του θέματος. «Εχουν το κουράγιο να φωνάξουν και να μας υπενθυμίσουν ότι κληρονομήσαμε αυτόν τον πλανήτη από τους γονείς μας».

Οι υπάρχουσες δεσμεύσεις που έγιναν βάσει της συμφωνίας του Παρισιού δεν συμπεριλαμβάνουν το είδος της μεταμορφωτικής δράσης που χρειάζεται για να αποφευχθούν οι πιο καταστροφικές συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη, όπως η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, οι ξηρασίες, οι καταιγίδες και άλλα ακραία φαινόμενα, σύμφωνα με τους επιστήμονες.

Οι σύνεδροι από τις 200 χώρες ελπίζουν ότι με τη σύνοδο θα δώσουν νέα δυναμική στη διαδικασία, η οποία θα αντιμετωπίσει τη στιγμή της αλήθειας την επόμενη χρονιά όταν οι κυβερνήσεις πρέπει να αποκαλύψουν πιο φιλόδοξες προτάσεις. Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ προέτρεψε τους συνέδρους να είναι τολμηροί. «Κανείς δεν μπορεί ανεξάρτητα να αγνοήσει αυτή την πρόκληση» είπε στην ομιλία του. «Δεν υπάρχει κανένας τοίχος τόσο ψηλός ώστε να προστατεύσει μια χώρα από αυτή την πρόκληση, όσο ισχυρή κι αν είναι».