ΕΠΙΛΟΓΗ ΔΙΟΙΚΗΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ: Μία εκτός θέματος διαδικασία

Δημιουργήθηκε πρόσφατα μείζον πολιτικό θέμα με τις επιλογές των διοικητών των νοσοκομείων. Ο ΣΥΡΙΖΑ επιτέθηκε στην κυβέρνηση (ξεχνώντας ότι έκανε τα ίδια και χειρότερα) ότι οι διορισμένοι ανήκουν στον χώρο της ΝΔ, με στενές σχέσεις με αξιωματούχους της. Η κυβέρνηση αμύνεται, ότι διόρθωσε γρήγορα ένα λάθος, αλλά όχι ΤΟ λάθος, και ότι οι διορισμένοι έχουν σε πολύ μεγάλο ποσοστό μεταπτυχιακούς τίτλους, έχουν εμπειρία στη διοίκηση νοσοκομείων και ότι θα κρίνονται κάθε τρεις μήνες.

Το ζήτημα όμως δεν είναι αν έγιναν λάθη, αλλά ότι η νοοτροπία όλων των κυβερνήσεων και κομμάτων παραμένει η ίδια. Χάνεται η ευκαιρία να συζητήσουμε σοβαρά το τι πρέπει να γίνει ώστε τα νοσοκομεία να αποκτήσουν διοικήσεις που να λειτουργούν προς όφελος των ασθενών, παρέχοντας υψηλού επιπέδου υπηρεσίες υγείας, διαχειριζόμενες αποδοτικά τους πόρους και βελτιστοποιώντας την απόδοση αλλά και τις συνθήκες εργασίας των εργαζομένων.

Για να αποκτήσουν όμως ικανές διοικήσεις τα νοσοκομεία αναγκαία προϋπόθεση είναι το ΕΣΥ να καταστεί ανεξάρτητος οργανισμός, ώστε  να ξεφύγει από τον ασφυκτικό έλεγχο του υπουργείου Υγείας. Το ανεξάρτητο ΕΣΥ με τη διοίκησή του, θα είναι υπεύθυνο για την επιλογή των διοικητών, δίχως καμιά πολιτική παρέμβαση (όπως συμβαίνει σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο).

Η ακολουθούμενη εδώ και χρόνια διαδικασία επιλογής είναι το πρόβλημα. Η  επιτροπή που τους επιλέγει διορίζεται από το υπουργείου Υγείας, επηρεάζεται από την κυβέρνηση, τα μέλη της δεν έχουν την επαγγελματική εμπειρία και την εξειδίκευση ώστε να προχωρήσουν στις σωστές επιλογές.  Για επιλογές σε σημαντικές θέσεις υπάρχουν ειδικές εταιρείες που αποδεδειγμένα έχουν την εμπειρία και την εξειδίκευση στην επιλογή στελεχών. Η επιλογή δεν γίνεται από την ανάγνωση των βιογραφικών, αλλά μέσα από μία δύσκολη διαδικασία συνεντεύξεων και δοκιμασιών.

Επίσης, απουσιάζει από τη διαδικασία η συμμετοχή των προϊσταμένων στην επιλογή των διοικητών (οι οποίοι θα έπρεπε να έχουν την τελική ευθύνη για την επιλογή των υφισταμένων τους). Πώς μπορεί να λειτουργήσει αποδοτικά ένα σύστημα διοίκησης όταν ο υφιστάμενος γνωρίζει, ότι ο προϊστάμενός του δεν συμμετείχε στην επιλογή του, δεν λογοδοτεί σε αυτόν, αλλά στους πολιτικούς που τον επέλεξαν;

Το ότι οι διορισμένοι σε μεγάλη πλειονότητα κατέχουν μεταπτυχιακούς τίτλους σε διοίκηση νοσοκομείων είναι ίσως αναγκαία αλλά όχι ικανή συνθήκη. Αυτό που μετρά είναι αν ο διορισμένος έχει αποδεδειγμένα πετυχημένη καριέρα σε διοίκηση μεγάλων οργανισμών.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η ανακοίνωση ότι οι διοικητές θα κρίνονται κάθε τρίμηνο και ανακοινώθηκαν και τα κριτήρια αξιολόγησης. Σωστή κίνηση. Αλλά το σύστημα που ανακοινώθηκε είναι αποσπασματικό. Εστιάζει κυρίως στον περιορισμό των δαπανών (όχι της σπατάλης) και όχι στην ανάπτυξη του νοσοκομείου. Δεν υπάρχει ούτε ένας αναπτυξιακός στόχος. Υπάρχουν ποιοτικοί στόχοι, αλλά οι πιο κρίσιμοι δεν αξιολογούνται: π.χ. οι επιπλοκές, οι επαναεισαγωγές, η μείωση των θανάτων, η εξειδίκευση κλινικών κ.λπ. Απουσιάζουν επίσης και οι στόχοι βελτίωσης του προσωπικού. Δεν υπάρχουν θετικά κίνητρα. Τελικά, οι στόχοι που ανακοινώθηκαν δεν επαρκούν για τη σημαντική βελτίωση των υπηρεσιών (δεν προβλέπεται ειδική υπηρεσία που θα αναλάβει το έργο της εκπόνησης και της παρακολούθησης του συστήματος αξιολόγησης). Για να λειτουργήσει ένα σύστημα αξιολόγησης δεν αρκεί να αξιολογείται μόνο ο διοικητής, αλλά πρέπει να συμπεριλαμβάνει όλες τις λειτουργίες του νοσοκομείου και τους εργαζόμενους.

Χάθηκε δυστυχώς για ακόμη μία φορά η ευκαιρία να ξεκινήσουμε μία επιβεβλημένη μεταρρύθμιση. Η ΝΔ και ο ΣΥΡΙΖΑ (αλλά και το ΚΙΝΑΛ) επιμένουν στην ίδια λανθασμένη πολιτική επιλογής διοικητών, αλλά και λειτουργίας του ΕΣΥ. Παγιδεύονται από τη στενή κομματική θεώρηση των πραγμάτων και των συμφερόντων τους, όταν οι σημερινές συνθήκες και ιδιαίτερα η κακή κατάσταση του ΕΣΥ απαιτεί τομές και πραγματικές μεταρρυθμίσεις.

Γιώργος Βογιατζής MD, PhD

Χρήστος Δερβένης, καθηγητής Χειρουργικής