«Η έπαρση ξεκινά από τη λήθη»

Ενα έργο που μιλάει στο σήμερα για τη μετανάστευση, την εκμετάλλευση ή την κακοποίηση αυτού που δεν έχει τόπο και την έπαρση αυτού που έχει παρουσιάζει ο Στάθης Παναγιωτίδης. Ο ηθοποιός σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί στο έργο «Απειλή» που ανεβαίνει στο Studio Κυψέλης για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων. Πρόκειται για έναν μονόλογο που εμπνέεται από τη θεώρηση των μεταναστών ως απειλής και για τον οποίο ο ίδιος μιλάει στο «Νσυν».

Προφανώς και η παράστασή σας είναι εξαιρετικά επίκαιρη. Τι επιχειρείτε να πετύχετε μέσα απ’ αυτήν;

Πιστεύω πως ο αυτόχθων έχει την ευκαιρία να μάθει από τον μετανάστη το πόσο αναίτια είναι η αποκλειστική κατοχή ενός τόπου, γιατί ο μετανάστης έρχεται αποφασισμένος. Δεν θα έχει δικό του τόπο πια. Εχει αποβάλει την ανάγκη της κτητικής αντωνυμίας. Αντί λοιπόν ο αυτόχθων να του επιτρέψει να ενταχθεί κοινωνικά, τον περιορίζει. Τον τοποθετεί σε ένα γκέτο. Αυτό ξυπνά πάλι στον μετανάστη την επιθυμία της κτητικότητας. Χάνει την ευκαιρία της ισότιμης συνύπαρξης όλων των ανθρώπων πάνω σε αυτή τη γη. Χάνει την ευκαιρία αυτής της ανοιχτότητας. Για μένα ξένος δεν υπάρχει. Η γη είναι κοινή για όλους. Βεβαίως και σέβομαι το συναίσθημα της εντοπιότητας – διότι έχει σχέση με την ύπαρξη του καθενός, με το από πού ξεκίνησε ο καθένας μας -, αλλά άλλο είναι το «είμαι συναισθηματικά δεμένος με το χωριό μου» και άλλο το «το χωριό αυτό ανήκει αποκλειστικά σ’ εμένα».

Τι έρευνα χρειάστηκε να κάνετε για να μιλήσετε για ένα τόσο σοβαρό θέμα όσο η μεταναστευτική κρίση;

Ευτυχώς, αλλά και δυστυχώς, για κάποιον που θέλει να ασχοληθεί με το μεταναστευτικό θέμα υπάρχει άπλετος χώρος έρευνας. Είναι το θέμα της εποχής μας, το οποίο όμως το αντιμετωπίζουμε ως πρόβλημα. Οι περισσότεροι μιλούν για το «μεταναστευτικό πρόβλημα» και όχι για το «μεταναστευτικό θέμα». Η έννοια της μετανάστευσης δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως πρόβλημα, μια και η δημιουργία τόσων και τόσων εθνών ήταν προϊόν μεταναστεύσεων.

Ο ξένος είναι για εσάς τελικά μεγαλύτερη απειλή ή ο άγνωστος που αντιμετωπίζει τον ξένο με έπαρση;

Η έπαρση ξεκινάει από την απώλεια μνήμης ή μάλλον, πιο σωστά, από τη λήθη. Ο σημερινός μετανάστης φεύγει από τη χώρα του επειδή απειλείται. Είναι γνωστό πως οι χώρες από τις οποίες έρχονται τροφοδοτούνται εδώ και χρόνια με οπλικά συστήματα προερχόμενα από τη Δύση. Βομβαρδίζονται, καταστρέφονται χώρες, πόλεις, άνθρωποι. Και η αιτία δεν είναι άλλη από την οικονομική κυριαρχία της Δύσης. Και αυτοί οι άνθρωποι μπροστά στην απειλή που βιώνουν φεύγουν. Εγκαταλείπουν τον τόπο τους και έρχονται στον τόπο αυτών που στην ουσία τούς βομβαρδίζουν. Και ξαφνικά έχουμε μπροστά μας την πιο τραγικά βίαιη ειρωνεία: να θεωρούνται απειλή από αυτούς που όχι μόνο τούς έχουν απειλήσει αλλά και έχουν καταστρέψει τη ζωή τους. Πώς γίνεται να το ξεχνάμε αυτό;

Για εσάς ποια είναι η μεγαλύτερη απειλή που συνδέεται με τη μεταναστευτική κρίση;

Να ξεχάσουμε εντελώς, διαγράφοντας από τη μνήμη μας τον σεβασμό στη διαφορετικότητα του άλλου. Να θεωρήσουμε πως ο άλλος, επειδή είναι άλλος, είναι απειλή.

INFO{CR}«Απειλή», κάθε Σάββατο και Κυριακή στις 21.00 στο Studio Κυψέλης (Σπετσοπούλας 9 και Κυψέλης, Κυψέλη, τηλ. 210-8819.571)