Γιατί οι ανισότητες στις ΗΠΑ είναι μεγαλύτερες από όσο στην Ευρώπη{CR}

Από το 1980 η εισοδηματική ανισότητα εκτινάχθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ παρέμεινε πολύ λιγότερο κραυγαλέα στην Ευρώπη. Και όμως, οι πολιτικές δυνάμεις της Ευρώπης χωρίζονται σε αυτές που θεωρούν την ΕΕ ως πηγή αδικιών και αναποτελεσματικών νεοφιλελεύθερων οικονομικών πολιτικών και σε αυτές που βλέπουν την Ενωση ως ένα κλειδί για τη διατήρηση μιας σχετικής ισότητας και αποδέχονται το «ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο».

Στις ΗΠΑ τα εισοδήματα αυξήθηκαν ταχύτερα από όσο στην Ευρώπη τα τελευταία 40 χρόνια. Από το 1980 έως το 2017 το εθνικό μέσο εισόδημα των ενηλίκων αυξήθηκε κατά 65% στις ΗΠΑ και κατά 51% στην Ευρώπη. Η διαφορά αποτυπώνει κυρίως (αλλά όχι απόλυτα) την αποτυχία της ΕΕ να συντονίσει ένα πανευρωπαϊκό πρόγραμμα τόνωσης της οικονομίας μετά τη χρηματοοικονομική κρίση του 2007-2008. Συγκριτικά με τη Δυτική Ευρώπη, που βίωσε ουσιαστικά μια χαμένη δεκαετία από το 2007 έως το 2017, κατά την οποία το μέσο εισόδημα αυξήθηκε λιγότερο από 5%, στις ΗΠΑ η αύξηση ήταν πενταπλάσια (25%).

Αλλά τα εντυπωσιακά αυτά στοιχεία κρύβουν την έκταση της έξαρσης της εισοδηματικής ανισότητας στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων δεκαετιών. Αν και το μέσο, προ φόρων εισόδημα του 50% των καλύτερα αμειβόμενων αμερικανών εργαζομένων υπερδιπλασιάστηκε από το 1980, το εισόδημα των φτωχότερων αυξήθηκε μόλις κατά 3%. Στην Ευρώπη, από την άλλη πλευρά, το εισόδημα του 50% των χειρότερα αμειβόμενων πολιτών αυξήθηκε κατά 40% την ίδια χρονική περίοδο, δηλαδή πάνω από δέκα φορές περισσότερο από όσο των αντίστοιχα αμειβόμενων Αμερικανών.

Οι οικονομολόγοι συχνά αποδίδουν την τεράστια αυτή διαφορά στις τεχνολογικές αλλαγές ή στην αύξηση του διεθνούς εμπορίου. Αλλά τα σοκ που υπέστησαν οι πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη ήταν ανάλογα. Η αιτία είναι οι διαφορές στις συνθήκες διανομής του πλούτου σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Οι μεγαλύτερες επενδύσεις στην υγεία και την παιδεία στην Ευρώπη, η προστασία του εργατικού δυναμικού και τα ισχυρά εργατικά συνδικάτα. Είναι επίσης και το προοδευτικό σύστημα φορολόγησης της Ευρώπης και τα κοινωνικά επιδόματα που εισπράττουν οι φτωχότεροι.

Οι Τόμας Μπλάνσετ, Λούκας Τσάνσελ και Εϊμορι Τζέθιν είναι συνεργάτες και ερευνητές στο World Inequality Lab