Ημιτελές βήμα για {LF}τους εξαρτημένους

Με συγκεκριμένους δρόμους και γειτονιές να συνεχίζουν να αποτελούν μαύρη τρύπα στην, κατά τα άλλα, ιλουστρασιόν εικόνα που απεγνωσμένα προσπαθεί να λανσάρει η Αθήνα των εκατομμυρίων επισκεπτών, του Αυθεντικού Μαραθωνίου, των πολυδιαφημισμένων (μελλοντικών) επενδύσεων, της αδιάκοπης κίνησης, των γεμάτων μαγαζιών, των χιλιάδων – νόμιμων και μη – Airbnb εν γένει της νέας (μεταμνημονιακής) εποχής, τίθεται εν αμφιβόλω το αφήγημα της μοντέρνας μητρόπολης. Πρόκειται για λίγες εκατοντάδες τετραγωνικά μέτρα που όμως μέσα τους περικλείεται περίσσευμα δυστυχίας και εκμετάλλευσης. Πρόκειται, απλώς, για τις πιάτσες ναρκωτικών της πρωτεύουσας.

Εκεί όπου καθημερινά η ζωή αναμετράται με τον θάνατο και ηττάται. Εκεί όπου τα φιξάκια μεταφράζονται σε εκατομμύρια ευρώ. Εκεί όπου η διακίνηση και η χρήση κάθε λογής ουσίας γίνεται απροκάλυπτα, σε κοινή θέα, από το πρώτο φως της ημέρας μέχρι το βαθύτερο σκοτάδι της νύχτας. Αντωνιάδου, Μαυρομματαίων, Μενάνδρου, Βερανζέρου είναι μερικές μόνο από τις μικρότερες ή μεγαλύτερες οδούς που έχουν συνδέσει τα «βαριά» ονόματά τους με το εμπόριο θανάτου στη σύγχρονη Αθήνα. Παρά τις επαναλαμβανόμενες επιχειρήσεις από μια σειρά υπηρεσιών της ΕΛ.ΑΣ, οι πιάτσες θυμίζουν Λερναία Υδρα: μία αποδυναμώνεται και στη θέση της ξεφυτρώνουν άλλες, μαζικότερες και πιο οργανωμένες.

Εν αναμονή αδειοδότησης. Και αν – αποδεδειγμένα πια – η καταστολή δεν αποτελεί τη λύση του προβλήματος, τότε τι θα μπορούσε να καταφέρει αποφασιστικό χτύπημα στην επικερδή μπίζνα; Η απάντηση στο ερώτημα που έχει ταλανίσει σειρά δημοτικών αρχόντων έρχεται (και πάλι) από το εξωτερικό: Χώροι Εποπτευόμενης Χρήσης. Προεκλογικά αποτέλεσαν σημαία των νικητών τόσο στις πρόσφατες αυτοδιοικητικές όσο και στις ακόμα πιο πρόσφατες εθνικές εκλογές. Παρ’ όλα αυτά, παραμένουν στα χαρτιά, εν αναμονή της απαραίτητης αδειοδότησης από το υπουργείο Υγείας.

«Ο πρώτος ΧΕΧ της Αθήνας υπό την αιγίδα του ΟΚΑΝΑ είναι καθ’ όλα έτοιμος. Αυτό που απομένει για να ξεκινήσει τη λειτουργία του είναι το πράσινο φως από το αρμόδιο υπουργείο» εξηγεί στα «ΝΕΑ» η επιτετραμμένη σύμβουλος του Δήμου Αθηναίων σε θέματα εξαρτήσεων και υπεύθυνη του Κέντρου Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας «Αθηνά Υγεία» Φωτεινή Λεομπίλλα. «Από το υπουργείο θεωρούν – και μας βρίσκουν σύμφωνους – ότι η υπάρχουσα ΚΥΑ που καθορίζει τη λειτουργία των ΧΕΧ έχει κάποια προβλήματα, τα οποία πρέπει να διορθωθούν. Από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, οι επιτελείς του βρίσκονται στο στάδιο των τροποποιήσεων. Αυτό σημαίνει ότι επί του παρόντος τουλάχιστον δεν μπορεί να δοθεί άδεια λειτουργίας» εξηγεί η ίδια για τον πρώτο ΧΕΧ στην οδό Καποδιστρίου, στις εγκαταστάσεις του ΟΚΑΝΑ.

Πάντως, ακόμα και όταν τεθεί σε λειτουργία ο ΧΕΧ, δεν θα πρέπει να προσδοκούμε… θαύματα, καθώς αυτός δύναται να εξυπηρετήσει μέχρι δύο χρήστες ταυτόχρονα ή συνολικά 20 την ημέρα, τη στιγμή που στις πιάτσες της Αθήνας συνωστίζονται καθημερινά εκατοντάδες χρήστες.

Κινητές μονάδες. Ανάμεσα σε άλλα, ο Δήμος Αθηναίων, σε συνεννόηση με το υπουργείο Υγείας και τους αρμόδιους φορείς (ΟΚΑΝΑ, ΚΕΘΕΑ, 18 Ανω), επεξεργάζεται δοκιμασμένες λύσεις, όπως η απόκτηση και αξιοποίηση Κινητών Μονάδων Ελεγχόμενης Χρήσης και φυσικά η θεσμοθέτηση επιπλέον ΧΕΧ, με μεγαλύτερη δυναμικότητα. «Είμαστε, λοιπόν, σε συζητήσεις ώστε να φτιαχτεί το δυνατόν καλύτερο νομοθετικό πλαίσιο και να υιοθετήσουμε ό,τι αποτελεσματικότερο υπάρχει από πόλεις που αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα με επιτυχία. Ο χρονικός ορίζοντας της εφαρμογής των όποιων μέτρων, ωστόσο, δεν εξαρτάται ή καθορίζεται από τον Δήμο Αθηναίων» καταλήγει η επιτετραμμένη σύμβουλος σε θέματα εξαρτήσεων.

Υπενθυμίζεται, πάντως, ότι τα μηνύματα από την πιλοτική λειτουργία του Εποπτευόμενου Σταθμού Χρήσης «Οδυσσέας» του ΟΚΑΝΑ στο κέντρο της Αθήνας το 2013 ήταν άκρως ενθαρρυντικά. Ενδεικτικά, σε διάστημα τριών μηνών η δομή κατέγραψε συνολικά 415 επισκέψεις για ασφαλέστερη χρήση, με τον αριθμό των επισκέψεων μάλιστα να αυξάνεται μήνα με τον μήνα (73 τον Οκτώβριο, 123 τον Νοέμβριο, 219 τον Δεκέμβριο), ενώ τα άτομα που εξυπηρετήθηκαν ανήλθαν σε 187.