Ο ναός της αστικής κουζίνας

Πέρυσι τέτοια εποχή κάποιοι βιάστηκαν να «κλάψουν» το εστιατόριο Κεντρικόν στη στοά Μπολάνη της οδού Κολοκοτρώνη. Το τελευταίο που είχε πια απομείνει να τιμά τις υψηλές αξίες της αθηναϊκής αστικής κουζίνας. Δεκαπέντε όμως μήνες μετά και ύστερα από μια γερή ανακαίνιση στο εσωτερικό και τις εγκαταστάσεις του, το θρυλικό εστιατόριο είναι και πάλι εδώ έτοιμο να συνεχίσει μια παράδοση που ξεκίνησε το 1935. Τότε είχε πρωτολειτουργήσει ως καφενείο με το όνομα «Λεύκες». Στην Κατοχή οι Γερμανοί το έκαναν γκαράζ και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια η σύζυγος του ιδιοκτήτη Νίκου Νάνου πρόσθεσε στον κατάλογο τους κορυφαίους κεφτέδες της και τα άλλα μεζεδάκια της ως συνοδευτικά του ούζου. Εκεί άρχισαν να μαζεύονται καλλιτέχνες, διανοούμενοι, δημοσιογράφοι, πολιτικοί.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1960 η κόρη του Νάνου παντρεύτηκε τον Δημήτρη Κουτουζή, σερβιτόρο στο ξενοδοχείο King George, που αποφάσισε να το γυρίσει σε κανονικό εστιατόριο. Από το γειτονικό θέατρο Κεντρικόν – στη σκηνή του οποίου έχουν συναντηθεί για μία και μοναδική φορά ο Μάνος Χατζιδάκις με τον Μίκη Θεοδωράκη – πήρε το καινούργιο του όνομα, τη λύρα στη σφυρήλατη επιγραφή πάνω από την πόρτα και το σήμα του, τις μάσκες της τραγωδίας και της κωμωδίας. Και κάπως έτσι έγινε το στέκι της πολιτικής και τη διανόησης, ένα τοπόσημο που επιβίωσε για δεκαετίες. Η υποβάθμιση της περιοχής τα χρόνια της κρίσης άδειασε και το Κεντρικόν. Θα είχε κλείσει αν κάποιοι άνθρωποι με σεβασμό στη γαστρονομική μας παράδοση, οι ιδιοκτήτες της αλυσίδας «Μπιφτεκάκια και σουβλάκια», δεν αναλάμβαναν να το επαναλειτουργήσουν τηρώντας ευλαβικά το κλασικό του μενού και τη φιλοσοφία της αθηναϊκής αστικής κουζίνας με κάποιες προσθήκες όπως το brunch που επιβάλλουν οι συγκυρίες της εποχής. Στο νέο «όπως παλιά» Κεντρικόν σερβίρονται και πάλι καθημερινά εμβληματικά πιάτα όπως το κοτόπουλο μιλανέζα, το φρικασέ, ο μουσακάς. Και για να πούμε δυο λόγια για την αθηναϊκή αστική κουζίνα, ας μην την μπερδεύουμε με την παραδοσιακή ελληνική. Είναι 100% επινόηση του Νικόλαου Τσελεμεντέ. Αυτής της μαγειρικής ιδιοφυΐας που ανακάτεψε τα «φτωχικά» υλικά του ελληνικού νοικοκυριού του 19ου αιώνα με ξένες συνταγές και τεχνικές. Ο Τσελεμεντές ήταν αυτός που άπλωσε πάνω στις μελιτζάνες και τις ντομάτες από το μποστάνι τον ιταλικό κιμά α λα μπολονέζ και τη γαλλική μπεσαμέλ για να φτιάξει τον μουσακά. Που εφηύρε (παραλλάσσοντας μια συνταγή από τη Γαλλία) τη μιλανέζα δίνοντάς της μάλιστα ιταλικό όνομα.

Στα βήματα (και τα κύματα) του Καββαδία

Οι αστικοί θεματικοί περίπατοι είναι μια νέα τάση που εδώ και περίπου ένα χρόνο βρίσκει ολοένα και μεγαλύτερη ανταπόκριση. Είναι, κυρίως, λογοτεχνικοί και η μεγάλη συμμετοχή είναι ένα θετικό μήνυμα σε μια εποχή που θεωρούμε ότι το πλατύ κοινό και ιδιαίτερα το νεανικό δεν ενδιαφέρεται για τη λογοτεχνία. Ωστόσο ο Νίκος Καββαδίας, του οποίου η ζωή και το έργο θα είναι η «πυξίδα» του περιπάτου που θα γίνει το Σάββατο 23 Νοεμβρίου στον Πειραιά με διοργανωτές τα Public και την Εταιρεία Πολιτιστικού Τουρισμού Discover Greek Culture, ξεπερνά τα όρια της λογοτεχνίας. Ο ποιητής της θάλασσας, χάρη στις μελοποιήσεις των στίχων του, έχει γίνει πλέον μία μορφή της μαζικής κουλτούρας μας.

Ο περίπατος θα ξεκινήσει στις 10.30 το πρωί από το Ναυτικό Πολεμικό Μουσείο κοντά στο οποίο βρισκόταν το μαγαζί του πατέρα του. Η πρώτη στάση θα γίνει στην Ελληνογαλλική Σχολή Saint Paul όπου φοίτησε και η επόμενη στην Πλατεία Κανάρη, εκεί όπου ήταν η σχολή των αδελφών Μπάρδη στην οποία επίσης φοίτησε μαζί με τον Γιάννη Τσαρούχη. Μια ακόμη στάση στην οδό Βούλγαρη όπου βρισκόταν το σπίτι της οικογένειας Καββαδία και τελικός προορισμός το Public Πειραιά. Εκεί θα περιμένει τους συμμετέχοντες ο Μιχάλης Γελασάκης, συγγραφέας του βιβλίου «Ο αρμενιστής ποιητής», για να τους «ξεναγήσει» με τον λόγο του στη ζωή και το έργο του Νίκου Καββαδία. Η συμμετοχή είναι ελεύθερη, αλλά απαιτείται η συμπλήρωση της φόρμας που έχει ήδη αναρτηθεί στο Διαδίκτυο.

Βινύλια

Οι λάτρεις τους λένε ότι αναγνωρίζουν τη μυρωδιά τους. Στην εποχή του downloading οι δίσκοι βινυλίου είναι η αναφορά μιας κοινότητας μουσικόφιλων που γοητεύονται από τα «σχρατς» της βελόνας στην επιφάνειά τους. Αυτοί αλλά και όσοι θέλουν να μυηθούν στη γοητεία των 33 στροφών ας κάνουν, σήμερα μέχρι τις 10 το βράδυ και αύριο από τις 11 το πρωί, μία βόλτα στην Τεχνόπολη όπου γίνεται το Vinyl Market. Η γιορτή του βινυλίου και η χαρά των «βινυλάδων». Με συλλεκτικούς, αλλά και καινούργιους δίσκους, συλλογές μουσικών θεμάτων, αφίσες, μουσικά περιοδικά, βιβλία και ό,τι άλλο μπορεί να τους ενδιαφέρει. Η είσοδος είναι ελεύθερη.

ΕΥΔΟΚΙΜΟΣ ΤΣΟΛΑΚΙΔΗΣ

σκηνοθέτης

Τι μου αρέσει, τι δεν μου αρέσει στην Αθήνα

Μου αρέσει που είναι Νότος με όλα τα χαρακτηριστικά μιας βαλκανικής πρωτεύουσας. Μου αρέσει που είναι Δύση αφού εδώ άρχισε ο δυτικός πολιτισμός – τέχνες, επιστήμες, φιλοσοφία – αλλά και ως προς τον τρόπο ζωής και τη νοοτροπία των κατοίκων της. Μου αρέσει που είναι Ανατολή επειδή μοιάζει με το Κάιρο, τη Βηρυτό και το Αμμάν, οι ταβέρνες είναι γεμάτες κόσμο πρωί, μεσημέρι, βράδυ αφού εύκολα σταματάμε για ένα ουζάκι και μας βρίσκει το ξημέρωμα. Είναι όμως και Βορράς γιατί τις τελευταίες δεκαετίες βρίσκουν εδώ δουλειά και εγκαθίστανται μετανάστες από την Ασία, την Αφρική και τις πρώην κομμουνιστικές χώρες με αποτέλεσμα η πόλη να έχει έναν αέρα κοσμοπολίτικο και να βλέπεις πολυχρωμία στους δρόμους ενώ η έθνικ κουζίνα έχει μπει για τα καλά στην καθημερινότητά μας.

Δεν μου αρέσει που δεν έχει νυχτερινά δρομολόγια λεωφορείων.