Μίσος

Βοά η επικαιρότητα και ο δημόσιος, επίσημος και ανεπίσημος, λόγος. Χλαπαταγή από σάρισες που περιμένουν μετανάστες στις εισόδους των πόλεων, πέτρες που σπάζουν τα τζάμια των πούλμαν, αλαλάζοντες ανήλικους διαμαρτυρόμενους, κάπνα και τσίκνα από μπάρμπεκιου διαμαρτυρίας και ρεψίματα από μπίρες. Και από την άλλη, κατάρες, αναθέματα, υπερχρήση λέξεων όπως «μαυρόψυχοι», «σκουλήκια», «κτήνη». Η απόκρουση του μίσους με μίσος. Που πολλαπλασιάζει το τελικό γινόμενο. Ενας πόλεμος με όπλα τα κοντάρια του θυμικού. Μόνο κραυγές και καθόλου ψίθυροι. Η υστερία ως κανονικότητα. Λεκτικές κλωτσοπατινάδες, άλματα της λογικής, ο Γιαννούλης, ο Κυρανάκης, το «Σκατόψυχοι όσοι δεν θέλουν τους μετανάστες» του Γιώργου Κυρίτση ως πολιτικό επιχείρημα. Η ψυχή και πάλι η ψυχή. Ποιος την έχει καλύτερη, μεγαλύτερη, πιο γενναία, πιο εθνική, πιο μπλε, πιο κόκκινη, πιο ροζ. Μόνο που από αυτό το σκηνικό της αλλοφροσύνης απουσιάζει το ίδιο το «έργο». Οι ίδιοι οι πρόσφυγες.

Ολοι μιλάμε γι’ αυτούς, περισσότεροι, πιστεύω, είμαστε όσοι τους νοιαζόμαστε, αλλά, όπως έγραψε προχθές στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής του ΑΠΘ Χρήστος Φραγκονικολόπουλος «…Το World Giving Index, που κατατάσσει τις χώρες του κόσμου ανάλογα με το χρήμα και τον χρόνο που διαθέτουν οι πολίτες τους σε κοινωφελείς σκοπούς, αλλά και με το κατά πόσο είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν έναν “ξένο”, τοποθετεί την Ελλάδα στην 145η θέση ανάμεσα σε 146 χώρες». Φαίνεται ότι τελικά έχει δίκιο αυτός που είπε ότι το πληκτρολόγιό μας είναι πιο κοντά στο χέρι μας απ’ όσο το πόμολο της πόρτας μας.

Μια από τις παραμέτρους του λαϊκισμού είναι ότι προτείνει πολύ απλές λύσεις για εξαιρετικά περίπλοκα θέματα. Και το Προσφυγικό ή Μεταναστευτικό ή όπως κι αν το πούμε – οι λέξεις, στην προκειμένη περίπτωση, δεν φωτογραφίζουν τα πίξελ της πραγματικότητας – δεν είναι απλώς ένα περίπλοκο πρόβλημα. Είναι ένα πρόβλημα που δεν λύνεται. Μόνο αντιμετωπίζεται. Που σημαίνει σκέψη. Οχι εκρήξεις θυμικού. Αυτή τη σκέψη θα έπρεπε να απαιτήσουν οι πολίτες από όλο το φάσμα του πολιτικού κόσμου. Αλλά ψιλά γράμματα για έναν λαό που όπως λέει ο Μ. Καραγάτσης, διά στόματος Μιχάλη Καραμάνου, στο «Γιούγκερμαν», «είναι πεζός στη φαντασία του και φανστασιόπληκτος στις δουλειές του». Πάει να πει στα πρακτικά προβλήματα.

Η ατμόσφαιρα των ημερών, η τοξικότητα του θυμικού λαϊκισμού με πάει πίσω και πιο πίσω. Από τις πλατείες των «Μακεδονομάχων» στις πλατείες του δημοψηφίσματος και στις πλατείες των Αγανακτισμένων. Εκεί που φύτρωσε και θέριεψε το τέρας της απλής λύσης. Από εκείνους που νόμιζαν ότι θα λύσουν τα περίπλοκα προβλήματα των τελευταίων χρόνων με μούντζες, κρεμάλες, «ουάου», νταούλια, τσάμικα, φουστανέλες, περικεφαλαίες, τραμπουκισμούς στον Μπουτάρη. Τότε που η απαιτούμενη σκέψη μεταλλάχθηκε σε μίσος. Το οποίο, για άλλη μια φορά στην Ιστορία μας, μας κάνει να χάνουμε το στοίχημα. Αυτό που θέλει τους λαούς να βγαίνουν από μια κρίση, μια εθνική περιπέτεια, πιο ώριμοι και πιο συνειδητοποιημένοι.