Αυτοί δεν είναι σαν εμάς

Η μετανάστευση για οικονομικούς λόγους δεν είναι νέο φαινόμενο στην Ελλάδα. Τη δεκαετία του 1990, υποδεχόμενη εξαθλιωμένους πληθυσμούς από χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, η ελληνική κοινωνία αποδείχτηκε λιγότερο ξενοφοβική απ’ όσο φοβόμασταν. Οι βαλκάνιοι νεοεισελθόντες εντάχθηκαν μια χαρά – μάλιστα τους κάναμε σαν τα μούτρα μας, έγιναν απολύτως δικοί μας, και στο καλό και στο κακό.

Ετσι θα γίνει και με τους νεοεισερχόμενους, πρόσφυγες και μετανάστες; Υπάρχουν πολλές διαφορές. Η χώρα μας δεν προνόησε και δεν έφτιαξε υποδομές υποδοχής, και τα χρόνια των κυβερνήσεων Τσίπρα, όταν οι ροές προσφύγων και μεταναστών γιγαντώθηκαν, το πρόβλημα έγινε εκρηκτικό: άνθρωποι χωρίς παρόν, καταλήγουν στα υπερκορεσμένα χοτ-σποτ των νησιών, σε άθλιες συνθήκες. Ή στις πόλεις, νέο κοινωνικό περιθώριο, παρίες που επωάζουν οργή, επαίτες ή όργανα εγκληματικής δράσης.

Ετσι, ετερόκλητοι άνθρωποι από ετερόκλητους πολιτισμούς υπεράριθμοι σε κλειστούς χώρους, σε συνθήκες προσωρινότητας, χωρίς ελπίδα ένταξης, ζουν στην καρδιά ενός ανθρωπιστικού προβλήματος. Αυτό το πρόβλημα η χώρα οφείλει να το διαχειριστεί. Αλλά η προσπάθεια της κυβέρνησης να το αντιμετωπίσει μεταφέροντας πρόσφυγες και μετανάστες σε διάφορες περιοχές της χώρας ήδη σκοντάφτει στην αντίδραση των τοπικών κοινωνιών που φωνάζουν ότι «αυτοί δεν είναι σαν εμάς». Σε ορισμένες περιοχές, ήδη ο φόβος του άλλου έγινε μαζική υστερία. Στα Διαβατά, κάποιοι αποφάσισαν να προκαλέσουν τους ξένους που εγκαταστάθηκαν εκεί ψήνοντας έξω από το χοτ-σποτ χοιρινό κρέας. Ανόητη συμπεριφορά που αξίζει περιφρόνηση, βάναυσος, χοντροκομμένος ρατσισμός. Ομάδες κακομαθημένων (ή συνειδητών ρατσιστών) σε διάφορες τοπικές κοινωνίες επιχειρούν να υπονομεύσουν την πρώτη ουσιαστικά ελεγχόμενη μεταφορά μεταναστών και προσφύγων σε συγκεκριμένα μέρη, με στρατηγική προσωρινής ή ευρύτερης ένταξης, και όχι σαν ανθρώπινα απορρίμματα. Οι αντιδράσεις αυτές δεν γίνεται να κυριαρχήσουν, μας προσβάλλουν όλους.

Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες δεν είναι δυνάμει εγκληματίες. Ούτε θέλουν να αλλοιώσουν τον πολιτισμό μας, ούτε ήρθαν να διαδώσουν μια φανατική θρησκεία. Εχουν την ανάγκη μας. Είναι υπόθεση του κράτους, η κοινωνία μας να εμπιστευτεί τους ξένους της, για να μην αναδυθούν η μισαλλοδοξία και ο ρατσισμός, για να παραμείνει η Ελλάδα ανοιχτή, εξωστρεφής, δημοκρατική και δίκαιη κοινωνία. Κι είναι υπόθεση της κοινωνίας να σταθεί πλάι σε ανθρώπους που χρειάζονται βοήθεια – αλλά και να μοιραστεί ένα βάρος που ώς σήμερα το είχαν μόνο μερικές τοπικές κοινωνίες στα νησιά. Η αλληλεγγύη θα κερδίσει.