«Ο κύκλος της βίας καταλήγει σπίτι σου»

H παράσταση ανέβηκε πρώτη φορά πέρυσι στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Νέων Δημιουργών κι έκανε αίσθηση. Τώρα, το «Να τελειώνουμε με τον Εντύ Μπελγκέλ», βασισμένο στο βιβλίο του Εντουάρ Λουί (εκδ. Αντίποδες, μτφ. Μιχάλης Αρβανίτης), επιστρέφει στη Σκηνή Κατίνα Παξινού του Εθνικού Θεάτρου από τις 6 έως τις 17 Νοεμβρίου. Ο Ηλίας Αδάμ σκηνοθετεί τους Τζέο Πακίτσα και Σοφία Πριόβολου να καταγγέλλουν τη βία εναντίον των συνανθρώπων τους μιλώντας για λογαριασμό όλων εκείνων που έχει περιθωριοποιήσει το σύστημα. Η παράσταση επιστρατεύει τελικά την ωμή και ντοκουμενταρίστικη απεικόνιση της κουλτούρας του χωριού και τη σουρεαλιστική παραδοξότητα για να θίξει θέματα όπως οι κοινωνικές ανισότητες, η ομοφοβία, η ξενοφοβία, η βία και ο ρατσισμός. Για όλα αυτά ο Τζέο Πακίτσας μιλάει στο «Νσυν».

Πώς χειρίζεστε τον ρόλο σας;

Με μεγάλη ειλικρίνεια και αγάπη. Ταυτίζομαι σε πολλά σημεία με τον Εντύ, σε τέτοιο βαθμό που ξεχνάω ότι αφηγούμαι τη ζωή κάποιου άλλου. Δεν προσπαθούμε να φτιάξουμε το πορτρέτο του συγγραφέα. Αν και το έργο είναι αυτοβιογραφικό, δεν θα είχε κανένα νόημα στη συγκεκριμένη περίπτωση. Αλλωστε, είμαστε δύο Εντύ επί σκηνής: ένα αγόρι και ένα κορίτσι. Με αφορμή τη ζωή του μιλάμε για μας και για κάθε Εντύ. Αλλωστε αυτό κάνει το έργο. Το προσωπικό γίνεται πολιτικό και το ανάποδο.

Συμφωνείτε με τον Εντύ Μπελγκέλ που μπροστά σ’ έναν κόσμο που δεν τον δέχεται, αποχωρεί;

Ο Εντουάρ Λουί δεν υποχώρησε. Γράφει βιβλία για αυτούς τους ανθρώπους. Δεν τους ξέχασε, ούτε τους γύρισε την πλάτη. Αντιθέτως, μάχεται για αυτούς. Καταλαβαίνει πολύ καλά ότι δεν φταίνε αυτοί, αλλά αποφάσεις και πολιτικοί που συνεχώς τους σπρώχνουν στο περιθώριο. Ο Εντύ μεγάλωσε σ’ ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποι γεννιούνται για να δουλέψουν στο εργοστάσιο. Καταλήγουν να πίνουν πολύ αλκοόλ και να βρίζουν τους μαύρους, γιατί ακούγεται ότι τους κλέβουν τις δουλειές. Νομίζουν ότι μόνο οι εκπρόσωποι της Ακροδεξιάς και των συντηρητικών κομμάτων που ψηφίζουν μιλάνε για τα δικαιώματα των φτωχών. Στο χωριό μισούν τα βιβλία, γιατί η μοίρα τους είναι προκαθορισμένη. Δεν διαβάζουν φιλοσοφία, ποίηση και λογοτεχνία, γιατί αυτά εκφράζουν κόσμους διαφορετικούς, απ’ τους οποίους οι ίδιοι είναι αποκλεισμένοι. Ολοι θα δουλέψουν στο εργοστάσιο και όλοι θα αποκτήσουν στα 50 τους πρόβλημα με τη μέση. Το ανδρικό σώμα πρέπει να είναι κατασκευασμένο για να αντεπεξέλθει στις συνθήκες του εργοστασίου. Οι γυναίκες δεν δουλεύουν. Μένουν σπίτι και η δουλειά τους είναι να προσέχουν τους άντρες και τα παιδιά τους. Η θηλυπρέπεια καταδικάζεται, γιατί η αρρενωπότητα κυριαρχεί. Οι γκέι για αυτούς είναι θηλυπρεπείς και άρα μισητοί. Επειδή ο Εντύ είναι θηλυπρεπής, γκέι, πιο ευαίσθητος, με λεπτούς τρόπους και διαφορετική συμπεριφορά, νιώθει έντονα τον αποκλεισμό του από αυτήν την κοινωνία. Αρχίζει να κατασκευάζει τον εαυτό του κόντρα στους γονείς του, κόντρα στους ανθρώπους του χωριού. Αλλάζει το όνομά του σε Εντουάρ Λουί και γράφοντας το πρώτο του βιβλίο τελειώνει πραγματικά με τον Εντύ Μπελγκέλ και οτιδήποτε άλλο σημαίνει αυτό το όνομα.

Υπάρχουν Εντύ Μπελγκέλ δίπλα μας σήμερα;

Ο Εντύ Μπελγκέλ είναι αρχικά υπαρκτό πρόσωπο. Δεν είναι προϊόν μυθοπλασίας. Αν μιλάμε για την Αθήνα, φυσικά και υπάρχουν ανάλογα άτομα. Δεν θα πάω μακριά. Στην Αθήνα μεγάλωσα και μέχρι το Λύκειο ήμουν ο γκέι. Ο περίεργος. Σημαντικό να αναφέρω ότι μέχρι τότε δεν ήξερα καν αν μ’ αρέσουν τα αγόρια ή τα κορίτσια. Προφανώς ταύτιζαν τη θηλυπρέπειά μου με τις σεξουαλικές προτιμήσεις μου, παράγωγο του σεξισμού που αναπαράγεται στα σπίτια των ελληνικών οικογενειών. Και αυτό είναι μόνο ένα από τα θέματα που πραγματεύεται το έργο. Αν αρχίσουμε να μιλάμε για τον ρατσισμό, την Ακροδεξιά και τη φτώχεια στην Ελλάδα, δεν θα τελειώσουμε ποτέ.

Η βάρβαρη «κουλτούρα του χωριού» που περιγράφεται στην παράσταση είναι τελικά μια τοπική συνθήκη ή μια κατάσταση που κουβαλάνε οι άνθρωποι μέσα τους;

Προφανώς δεν είναι ένα έμφυτο χαρακτηριστικό. Δεν θα την ονόμαζα κουλτούρα του χωριού. Στην πόλη, όταν συμπεριφέρεσαι σε εργαζομένους σαν σκουπίδια, μιλάμε για την ίδια βαρβαρότητα. Οταν σε έναν βιασμό αρχίζουμε να συζητάμε τι φορούσε η κοπέλα, μιλάμε για την ίδια ακριβώς κουλτούρα. Μιλάμε για τοξική αρρενωπότητα, μισογυνισμό, ξενοφοβία, τρανσφοβία, ομοφοβία, χαρακτηριστικά που καλλιεργούνται πρώτα στα σπίτια, αναπαράγονται στο σχολείο και μεταφέρονται στο εργασιακό περιβάλλον. Τα κουβαλάς έπειτα, στον δρόμο, στη βόλτα σου και στο τέλος της ημέρας στο δικό σου σπίτι, συμπληρώνοντας έναν γεμάτο κύκλο.

INFO{CR}«Να τελειώνουμε με τον Εντύ Μπελγκέλ» από τις 6 έως 17 Νοεμβρίου στο Εθνικό Θέατρο – Σκηνή Κατίνα Παξινού (Πανεπιστημίου 48, Αθήνα, τηλ. 210-3305.074, είσοδος 10-13 ευρώ)