Το παζλ {LF}του τρόμου

Ηταν ολόκληρο συριζαϊκό σχέδιο; Αλλη μια τσιπρική αυταπάτη; Απλή βαρουφακική φαντασίωση; Ονειρο ζωής του Λαφαζάνη; Καμία σημασία δεν έχει και μάρτυρας η εξεταστική που δεν συστήθηκε για να το ψάξει. Εχει σημασία όμως πως το 2015 μια χώρα της ευρωζώνης έφτασε τόσο κοντά στον γκρεμό όσο δεν μπορούσε ή δεν ήθελε να φανταστεί κανείς. Από την καταστροφή μπορεί να τη χώρισε κάτι λιγότερο από μια ανάσα, στη ζωή μπορεί να κρατήθηκε με κάτι λεπτότερο από μια κλωστή. Ο κίνδυνος δεν βρισκόταν μόνο στο φαντασιακό των «μενουμευρώπηδων», ήταν απολύτως υπαρκτός. Και δεν προερχόταν μόνο από το δημοψήφισμα, τα capital controls και την υπερήφανη διαπραγμάτευση. Ο ουσιαστικός κίνδυνος βρισκόταν στην πεποίθηση μιας κυβέρνησης ότι υπήρχε ένας άλλος τρόπος για να απαλλαγεί αυτή η χώρα από το βάρος τη κρίσης.

Ακόμη χειρότερα, αυτή η πεποίθηση δεν γνωστοποιήθηκε στους πολίτες τότε. Ο,τι έγινε, φαίνεται να έγινε στα κρυφά. «Το ευρώ δεν είναι φετίχ» που έλεγε λίγους μήνες πριν γίνει πρωθυπουργός ο Αλέξης Τσίπρας στην τηλεόραση  ήταν μια απειλητική ένδειξη για όποιον διέκρινε από τότε την αυταπάτη, όχι κυβερνητικό πρόγραμμα. Η κυβέρνηση εκείνη φαίνεται να ψηφίστηκε χωρίς να έχει αποκαλύψει στους ψηφοφόρους της πως συμφωνούσε με εκείνο το όλο και υψηλότερο ποσοστό που κατέγραφαν οι δημοσκοπήσεις και έλεγε πως ίσως να ήταν καλύτερα έξω από το κοινό νόμισμα και την ευρωζώνη. Ελεγε και εκείνη η κυβέρνηση ό,τι έλεγαν οι κουρασμένοι και απογοητευμένοι πολίτες; Υπήρχε τέτοια ταύτιση ανάμεσα στην αυταπάτη και την απογοήτευση;

Ο,τι φαίνεται να μη γνωστοποιήθηκε τότε, δεν ομολογείται σήμερα. Αντίθετα, διαψεύδεται μετά βδελυγμίας. Εμείς να ζητήσουμε βοήθεια από τη Βενεζουέλα, τη Ρωσία ή την Κίνα; Παραμύθια. Εμείς ήμασταν πάντα με το ευρώ, ο Σόιμπλε είχε σχέδιο να μας διώξει, αλλά εμείς αντισταθήκαμε. Ηταν πράγματι; Κι αντιστάθηκαν πότε; Ακόμη και τότε δεν χρειαζόταν παρά λίγη παρατηρητικότητα και κανένα ίχνος αντιμνημονιακής αυταπάτης για να αντιληφθεί κανείς την πραγματικότητα. Ο επίδοξος πρωθυπουργός που έλεγε πως το ευρώ δεν είναι φετίχ, είχε πει επίσης πως η χώρα μπορούσε να αναζητήσει αλλού πηγές χρηματοδότησης. Πού;, τον ρωτούσαν οι δημοσιογράφοι. Στη Ρωσία και την Κίνα, απαντούσε  εκείνος. Και δεν ήταν ένας υπουργός Οικονομικών που είχε πει ότι η κυβέρνησή του κατάλαβε μάλλον αργά πως απειλούσε τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε με κάτι που για τον ίδιο τον Σόιμπλε είχε φτάσει να είναι όνειρο ζωής; Πώς αντιστάθηκαν δηλαδή στην έξοδο από την ευρωζώνη αφού προηγουμένως είχαν ανοίξει μόνοι τους την πόρτα της εξόδου και ο Σόιμπλε τους υποσχόταν μερικά δισ. ευρώ για να την κλείσουν πίσω τους και πάλι μόνοι τους;

Αρκεί να μαζέψει κανείς αυτές τις σκόρπιες δηλώσεις και να τις ενώσει σαν κομμάτια του παζλ για να δει την εικόνα που λέει πως είτε ως σχέδιο, είτε ως αυταπάτη, είτε ως φαντασίωση, είτε ακόμη και ως όνειρο, η ιδέα της εξόδου από την ευρωζώνη είχε γεννηθεί όχι για να προκαλεί τρόμο αλλά για να φλερτάρει ο ΣΥΡΙΖΑ μαζί της. Κι αν υπήρξε το φλερτ με την ιδέα, δεν μπορεί παρά να υπήρξε και ένα φλερτ με την υλοποίηση. Με πιο απλά λόγια, τι κάνει κανείς εάν βγει από το ευρώ; Δεν θα χρειαστεί ένα άλλο νόμισμα; Θα χρειαστεί. Και πώς το αποκτά αυτό το άλλο νόμισμα; Μια ιδέα, πολύ καλή ιδέα, θα ήταν να ζητήσει από τη Μόσχα να τυπώσει για λογαριασμό του δραχμές και να τις φέρει στη χώρα με πτήσεις τσάρτερ – το χρήμα πάντα από τον ουρανό δεν θα έπρεπε να πέφτει;

Μα όχι, λέει ο Βαρουφάκης, αυτά είναι ανοησίες, ο Ολάντ που είχε αποκαλύψει ότι του είχε τηλεφωνήσει ο Πούτιν για να τον ενημερώσει για το ελληνικό αίτημα είναι ανύπαρκτος και συστηματικός ψεύτης. Μα ακόμη και αν δεχθεί κανείς τη θεωρία του μυθομανούς γάλλου, τι καταλαβαίνει από την αλήθεια του ίδιου του Βαρουφάκη; Δεν λέει ο ίδιος πως υπήρχε κάποιο Plan B; Δεν είχε σκαρφιστεί ένα άυλο νόμισμα που θα έφτανε ως αέρας στις τσέπες των φορολογουμένων χάρη στο ΑΦΜ τους; Δεν υπήρχε εκείνος ο κορεάτης σύμβουλος του Βαρουφάκη που είχε αποκαλύψει πως ο Βαρουφάκης σκόπευε να φτιάξει «ένα δημοσιονομικό νόμισμα που θα έμοιαζε, θα μύριζε και θα είχε την υφή του ευρώ, αλλά χωρίς να είναι»; Δεν ήταν ο ίδιος ο κορεάτης σύμβουλος που χρειάστηκε να επιστρατεύσει όλη τη σοφία της Απω Ανατολής μαζί με την εμπειρία του Ισημερινού για να πείσει τον εμπνευστή του εναλλακτικού νομίσματος πως το σχέδιό του δεν είχε ουσιαστικά καμία πιθανότητα επιτυχίας;

Το παζλ ήταν πάντα εδώ, μπροστά στα μάτια μας. Τα κομμάτια ήταν πάντα ενωμένα. Αλλά εάν τώρα βλέπουν όλοι το παζλ και τρομάζουν είναι επειδή τότε οι περισσότεροι το έβλεπαν με την απογοήτευση του βρεγμένου που δεν έχει πια τίποτε να φοβηθεί από τη βροχή. Νόμισμα με τη μορφή του Βαρουφάκη; Γιατί όχι, τι έχουμε να χάσουμε; Δραχμή; Ναι αμέ. Επρεπε να στεγνώσει κανείς για να δει το παζλ του τρόμου. Για να θυμηθεί όχι μόνο πώς δεν θα ήθελε να βραχεί ξανά. Αλλά και πόση τύχη χρειάστηκε για να μη μείνει για πάντα βρεγμένος.