– Είσαι πολιτικός απατεώνας…{CR} – Απατεώνας είσαι και φαίνεσαι!

Ηταν ίσως η πιο ηχηρή παραίτηση στην πρώτη φορά κυβέρνηση Αλέξη Τσίπρα, την οποία εντέχνως ο τότε πρωθυπουργός θέλησε να υποβαθμίσει. Ο γενικός γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου και στενότατος συνεργάτης του Αλ. Τσίπρα, ο νομικός Σπύρος Σαγιάς, υπέβαλε την παραίτησή του τον Αύγουστο του 2015, έπειτα από λεκτική σύγκρουση που είχε με τον τότε «τσάρο» της Οικονομίας (και big asset για τον Τσίπρα) Γιάνη Βαρουφάκη. Ο λόγος; Διαφώνησε και με τη διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, αλλά και με την προοπτική επιστροφής στη δραχμή, που θα είχε ολέθριες συνέπειες για τη χώρα και για τους πολίτες της. Εως τώρα ο Σαγιάς δεν μίλησε, δεν είπε τίποτα για τα τραγικά γεγονότα του 2015 που είχαν ως συνέπεια να φτάσουμε ένα βήμα πριν από τον γκρεμό, πριν, δηλαδή, από τη χρεοκοπία. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Ο Σαγιάς έγινε γραμματέας της κυβέρνησης έπειτα από ένα τηλεφώνημα του Τσίπρα. Ο Τσίπρας τον είχε γνωρίσει το 2012 σε μια ομιλία που είχε κάνει και κράτησε το τηλέφωνό του. Οταν του τηλεφώνησε για να του δώσει αυτή τη θέση-κλειδί στην κυβέρνηση, ο  Σαγιάς τον προειδοποίησε: «Δεν είμαι ΣΥΡΙΖΑ και εάν με κάνεις γραμματέα της κυβέρνησης, θα έχεις αντιρρήσεις από τους σκληρούς».

Τις πρώτες ημέρες της διακυβέρνησης Τσίπρα επικρατούσαν στο Μέγαρο Μαξίμου πολλές εντάσεις. Οι σκληροπυρηνικοί, ήτοι Νίκος Παππάς, Δ. Τζανακόπουλος, Στ. Κοντονής, δεν έβλεπαν με καλό μάτι την προσπάθεια του Τσίπρα να προσεγγίσει στελέχη που δεν ήταν ΣΥΡΙΖΑ. Για παράδειγμα, αντέδρασαν με την υπουργοποίηση του Γιάννη Πανούση, του Γ. Χουλιαράκη και την τοποθέτηση σε θέσεις-κλειδιά των Π. Νικολούδη (στη Διαφάνεια), Ανδρέα Ποττάκη (γιου του πρώην υπουργού του ΠΑΣΟΚ Γιάννη Ποττάκη) στο νομικό τμήμα του Μαξίμου. Ούτε βεβαίως ήθελαν έναν διαπρεπή νομικό, όπως ο Σαγιάς που δεν ήταν συριζαίος, να συντάσσει γι’ αυτούς νομοθετήματα, να συντάσσει μνημόνια και πράξεις νομοθετικού περιεχομένου και να διαπραγματεύεται με την τρόικα.

Ηταν, βλέπετε, και ο Τζανακόπουλος – στο Μαξίμου διευθυντής τότε του γραφείου πρωθυπουργού – νομικός και δεν συμπαθούσε τα ανοίγματα του Τσίπρα προς τη λεγόμενη Κεντροαριστερά. Μάλιστα εκείνη την περίοδο, λίγο δηλαδή πριν από το δημοψήφισμα και ενώ γινόταν συζήτηση για Plan B, υπήρξε σοβαρότατο επεισόδιο εντός του πρωθυπουργικού γραφείου όταν ένας από τους υπουργούς επιτέθηκε με σφοδρότητα φραστικά σε μία από τις συνεργάτιδες του Τσίπρα, η οποία ήταν αντίθετη και με το δημοψήφισμα, αλλά και με την επιστροφή στη δραχμή. Από τον καβγά αυτόν ο άνθρωπος που επιτέθηκε φραστικά στη συνεργάτιδα του πρωθυπουργού αύξησε τη…. δημοτικότητά του και συγκέντρωσε στις εκλογές 160.000 ψήφους ενώ η κυρία παραιτήθηκε (ή την… παραίτησαν) και έμεινε χωρίς εργασία. Αργότερα όμως παντρεύτηκε έναν από τους αναπληρωτές υπουργούς του Τσίπρα που στήριξαν το ευρώ και τις διαπραγματεύσεις με την τρόικα.

Διχασμένοι. Στα δύο ήταν κομμένο και το τελευταίο Υπουργικό Συμβούλιο, στο οποίο συζητήθηκε το ενδεχόμενο για δημοψήφισμα. Από τη μία οι Δραγασάκης, Σπύρος Σαγιάς, Ευκλείδης Τσακαλώτος, Γιώργος Σταθάκης, οι οποίοι ζήτησαν επανεξέταση της συμφωνίας και προσπάθεια για συμβιβασμό. Από την άλλη βρέθηκαν οι «σκληροί» της κυβέρνησης, Νίκος Παπάς και Γιάνης Βαρουφάκης, οι οποίοι ζήτησαν από τον πρωθυπουργό να φτάσει στα άκρα και τάχθηκαν υπέρ της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος. Αυτή η επιμονή του Βαρουφάκη για δημοψήφισμα, αλλά, όπως έλεγε και ο Σαγιάς, ο φόβος ότι εάν δεν πάμε σε διαπραγματεύσεις με την τρόικα (ή με τους θεσμούς) τότε η χώρα θα βρεθεί χωρίς χρηματοδότηση και άρα θα χρεοκοπήσει, είχε ως αποτέλεσμα να υπάρξουν έντονες αντιδράσεις για τον υπουργό Οικονομικών και τη στάση του μέχρι τώρα. Κορυφαία στελέχη, όπως ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γιάννης Δραγασάκης, ο υπουργός Οικονομίας Γ. Σταθάκης και η αναπληρώτρια υπουργός Εργασίας Ράνια Αντωνοπούλου ζήτησαν ευθέως την αποπομπή του Γιάνη Βαρουφάκη από την κυβέρνηση. Την ίδια άποψη εξέφρασαν εντόνως ο γραμματέας του Υπουργικού Συμβουλίου Σπύρος Σαγιάς, ο τότε επικεφαλής του ΣΟΕ και βασικό μέλος της διαπραγμάτευσης Γιώργος Χουλιαράκης και ο σύμβουλος για τα ευρωπαϊκά θέματα του Αλ. Τσίπρα, Δ. Παυλόπουλος.

Ακούστηκαν βαριές κουβέντες με αφορμή το κείμενο Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου για το δημοψήφισμα που είχε συντάξει ο Γιάνης Βαρουφάκης. Ακούστηκαν ύβρεις. Πολλές ύβρεις, κάτι πρωτόγνωρο για συνεδρίαση Υπουργικού Συμβουλίου και παρ’ ολίγον να πιαστούν στα χέρια οι Σαγιάς και Bαρουφάκης: «Είσαι πολιτικός απατεώνας» έβρισε ο Βαρουφάκης τον Σαγιά για να εισπράξει την απάντηση: «Πολιτικός απατεώνας είσαι και φαίνεσαι».

Και μέσα σε όλον αυτόν τον καβγά τι νομίζετε πως έκανε ο Τσίπρας; Τίποτα απολύτως. Ο τότε πρωθυπουργός συνήθιζε όταν υπήρχαν εντάσεις είτε να φεύγει από την αίθουσα για κανένα τέταρτο προφασιζόμενος πως ήθελε να κάνει κάποιο τηλεφώνημα στη Μέρκελ ή στον Ολάντ, είτε να μένει σιωπηλός κοιτώντας φακέλους ή το κινητό του. Αλλά ο καβγάς, καβγάς.

Το πρόβλημα των αντιπαραθέσεων και ο φόβος της επιστροφής στη δραχμή ξεκίνησαν με την πρόθεση της κυβέρνησης Τσίπρα να κλείσει την 5η Αξιολόγηση (την οποία είχε αφήσει ανοιχτή ο Σαμαράς). Ηταν φανερό, κατά τον Σαγιά, ότι ο Βαρουφάκης δεν ήθελε να κλείσει την αξιολόγηση. Ηθελε να μπλοφάρει ότι βγαίνουμε από την ευρωζώνη. Χωρίς χρηματοδότηση, πηγαίναμε στο σχέδιο Β’, στην επιστροφή δηλαδή στη δραχμή. Και ήταν η στιγμή να ζητήσει η τότε κυβέρνηση τεχνική βοήθεια από τον Πούτιν.