Οκτώ χρόνια μετά{CR}

Τα γεγονότα του Νοεμβρίου του 2011 στις Κάννες είναι γνωστά. Ο Γιώργος Παπανδρέου ενημέρωσε επισήμως τους εταίρους του ότι θα κάνει δημοψήφισμα επί του προγράμματος διάσωσης, ο Σαρκοζί έπεσε να τον κατασπαράξει, η Μέρκελ παρακολουθούσε σιωπηλή και τελικά ο τότε πρωθυπουργός, έκπληκτος, τρομοκρατημένος (αν και είπε στον Βενιζέλο ότι δεν τα πήγαν και τόσο άσχημα), εξευτελισμένος, όχι μόνο εγκατέλειψε την ατυχή ιδέα, αλλά έχασε και την εξουσία.

Ανάλογη στάση κράτησαν εκείνες τις ημέρες οι ευρωπαίοι ηγέτες και απέναντι στον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, οδηγώντας τον κι αυτόν σε μια ατιμωτική παραίτηση. Οκτώ χρόνια μετά, επιφυλάσσουν μια άλλη μεταχείριση στον Μπόρις Τζόνσον. Παρόλο που διαφωνούν με το σχέδιό του, δείχνουν να τον χρειάζονται περισσότερο απ’ ό,τι παραδέχονται. Οχι μόνο για να κάνει τη βρόμικη δουλειά και μετά να αποχωρήσει ησύχως, όπως ο Αλέξης Τσίπρας. Αλλά για να είναι σύμμαχός τους και στη συνέχεια.

Ο ένας λόγος που εξηγεί αυτή τη διαφορά είναι το ίδιο το αντικείμενο της διαμάχης. Δεν μπορείς να απειλήσεις κάποιον ότι αν δεν κάτσει καλά θα τον διώξεις, αφού αυτό ακριβώς θέλει: να φύγει. Ούτε μπορείς να παίξεις σε υπερβολικό βαθμό το χαρτί του άτακτου Brexit, αφού ξέρεις ότι θα πληρώσεις κι εσύ. Οπως γράφει ο Βόλφγκανγκ Μίνχαου στους Financial Times, οι Ευρωπαίοι προτιμούν έναν συμβιβασμό από ένα στοίχημα που δίνει στο no-deal Brexit έστω κι ένα 20%.

Ενας δεύτερος λόγος είναι ότι η εναλλακτική λύση είναι χειρότερη. Με τον γαλλογερμανικό άξονα να μην είναι στα καλύτερά του, και την απειλή του λαϊκισμού να παραμένει ισχυρή, η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να ανεβοκατεβάζει κυβερνήσεις. Αν αποτύχει ο Τζόνσον, τη θέση του δεν θα πάρει ένας φιλοευρωπαίος τεχνοκράτης, όπως έγινε στην Ελλάδα και στην Ιταλία, αλλά ένας απρόβλεπτος πολιτικός που λέγεται Τζέρεμι Κόρμπιν.

Υπάρχει, τέλος, ο παράγων της κόπωσης. Οι Ευρωπαίοι θέλουν επιτέλους να τελειώνουν με το Brexit γιατί έχουν κι άλλα προβλήματα. Ο φόβος του Προσφυγικού-Μεταναστευτικού (και η φούρκα για την απόρριψη της Γκουλάρ) οδήγησε τον Μακρόν στο πρωτοφανές βέτο για τη διεύρυνση. Η εισβολή της Τουρκίας στη Συρία έδειξε για άλλη μια φορά τις εγγενείς αδυναμίες της Ενωσης. Η πρόσφατη απόφαση της Γερμανίας να επιτρέψει στην κινεζική εταιρεία Huawei να λάβει μέρος στα δίκτυα 5G προδίδει και μια αμηχανία απέναντι στην Κίνα.

Το 2011, ο Γιώργος Παπανδρέου φέρεται να είπε σε έναν φίλο του πως ένας από τους λόγους που θα τα βροντούσε ήταν ότι δεν άντεχε άλλο να τον βρίζουν και να τον προπηλακίζουν όποτε έβγαινε από το σπίτι του. Ο Μπόρις Τζόνσον, πάλι, τρέφεται από αυτό. Κι αν ο ΓΑΠ φαντασιώνεται ότι μια μέρα η Ιστορία θα τον δικαιώσει, ο BoJo ηδονίζεται με το παρόν: να πατά επί πτωμάτων και να ανεβαίνει.