Ευελιξία

Πριν από χρόνια, ένας φίλος μού διηγήθηκε ότι είχε πάει να δει τον Κυνόδοντα με τον 12χρονο γιο του. Ο Λάνθιμος δεν ήταν ακόμη διάσημος, η ταινία δεν είχε πολυσυζητηθεί και ο φίλος μου συνήθιζε να μη διαβάζει προκαταβολικά τις κριτικές. Στο διάλειμμα, ο μικρός γύρισε ψιλοφρικαρισμένος και του είπε: «Δεν θα ξαναπάω ποτέ σινεμά μαζί σου». Δεν ήθελε να φύγει όμως. Κάθισε κι είδε την ταινία μέχρι τέλους.

Ο φίλος μου επέμενε στη συνέχεια ότι δεν είχε κάνει λάθος κι ότι ο γιος του ήταν ώριμος για την ταινία. Είχε βέβαια παραβεί τον νόμο, όπως και οι υπεύθυνοι του κινηματογράφου, αφού ο Κυνόδοντας είχε κριθεί ακατάλληλος για τους κάτω των 15 ετών. Οταν η ταινία προβλήθηκε στην Ισπανία και τη Βρετανία, το όριο ήταν τα 18 έτη. Στη Γαλλία, όμως, ήταν τα 12. Αρα;

Μια αντίστοιχη γκάμα, από τα 12 (Γαλλία) ως τα 18 (Iσπανία, Ρωσία, Τουρκία και, αυτή τη φορά, Ελλάδα), παρατηρείται και στον Joker. Αρα, ένας 17χρονος Ελληνας δεν μπορεί να τη δει (αλλά μπορεί να ψηφίσει), αντίθετα με έναν 12χρονο Γάλλο. Να σημαίνει αυτό ότι ο δεύτερος είναι πιο ώριμος από τον πρώτο; Πιο έτοιμος να παρακολουθήσει σκηνές βίας ή σεξ; Η μήπως όλη αυτή η αξιολόγηση είναι σε μεγάλο βαθμό υποκειμενική και την τελική ευθύνη πρέπει να την έχουν οι γονείς;

Διαβάζω ότι στην «επιτροπή νεότητας» του υπουργείου Πολιτισμού που αποφασίζει τα ηλικιακά όρια συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, μέλη της ΔΟΕ, της ΟΛΜΕ και της… ΕΦΕΕ. Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο, όπως ξεκαθάρισε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν καμιά εξουσιοδότηση να καλέσουν την αστυνομία να επέμβει σε μια προβολή. Αλλά και με ποια κριτήρια γίνεται η επιλογή τους.

Σε κάθε περίπτωση, το σύστημα πρέπει να διακρίνεται από μια ευελιξία. Η ανάπτυξη ενός παιδιού δεν αποτυπώνεται αποκλειστικά στην ταυτότητά του.

Πέραν αυτών, των προφανών, ο πόλεμος που ξέσπασε εντός και εκτός των social media μετά τις επεμβάσεις της αστυνομίας το Σαββατοκύριακο σε δύο αθηναϊκούς κινηματογράφους είχε όλα τα κωμικά, τραγικά και σουρεαλιστικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν την ελληνική πραγματικότητα. Μια βαθιά δυσπιστία απέναντι στην είδηση, δικαιολογημένη αν σκεφτεί κανείς την έκταση των fake news, αλλά και πάλι υπερβολική. Μια τυπολατρία, επιβεβλημένη όταν απειλείται η περιουσία ή η ζωή, κάπως αστεία όμως όταν μπαίνει στη μέση η τέχνη. Τη γνωστή κομματική αντιπαράθεση, στολισμένη με γαμπρούς, νύφες, κομπασμούς από τους νυν και μοντάζ από τους πρώην. Και μια εμφανή ηθικοπλαστική διάσταση, λες και η νεολαία απειλείται περισσότερο από μια ταινία που συζητείται σε όλο τον πλανήτη παρά από τα καθημερινά σκουπίδια.

Ο «Joker» είναι μια ταινία με έναν σπουδαίο πρωταγωνιστή και ένα αφελές μήνυμα. Ας χαλαρώσουμε όμως: δεν διαμορφώνει δολοφόνους.