«Λάμπει μέσα μου {LF}κείνο που αγνοώ»

Ηταν ακριβώς πριν από 40 χρόνια όταν η Σουηδική Ακαδημία ανήγγειλε την απονομή του Νομπέλ Λογοτεχνίας στον Οδυσσέα Ελύτη «για την ποίησή του, που με φόντο την ελληνική παράδοση, με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική οξύνοια ζωντανεύει τον αγώνα τού σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργία». Και στις 10 Δεκεμβρίου 1979 ο ποιητής παραλάμβανε το βραβείο από τον βασιλιά Κάρολο Γουσταύο ως ο δεύτερος Ελληνας μετά τον Γιώργο Σεφέρη (το 1963). «Το μυστήριο δεν είναι μια σκηνοθεσία που επωφελείται από τα παιχνίδια της σκιάς και του σκότους για να μας εντυπωσιάσει απλώς» έλεγε στην ομιλία του ο Ελύτης κάνοντας μια αναφορά που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εκ των υστέρων ως αντίθετη στην καθιερωμένη μαζική υποδοχή του ως «ποιητή του φωτός» (ποιος ποιητής, αλήθεια, θα ανεχόταν τη μονοδιάστατη ποίηση;). «Είναι αυτό που εξακολουθεί να παραμένει μυστήριο και μέσα στο απόλυτο φως. Είναι τότε που προσλαμβάνει την αίγλη εκείνη που ελκύει και που την ονομάζουμε ομορφιά. Την ομορφιά που είναι μια οδός – η μόνη ίσως οδός – προς το άγνωστο μέρος του εαυτού μας, προς αυτό που μας υπερβαίνει». Ως συμβολικό φόρο τιμής επιλέγουμε σήμερα ένα ποίημά του, το «Ακινδύνου, Ελπιδοφόρου, Ανεμποδίστου» από τη συλλογή «Τα ελεγεία της Οξώπετρας» (Ικαρος, 1991). Αφιέρωμα στην επέτειο, με τη συμμετοχή δεκατεσσάρων ποιητών και ποιητριών, φιλοξενήθηκε στα «Πρόσωπα» των «ΝΕΩΝ» της 5ης Οκτωβρίου.

Ακινδύνου, Ελπιδοφόρου, Ανεμποδίστου

Τώρα, στη βάρκα όπου κι αν μπεις άδεια θα φτάσει

Εγώ αποβλέπω· σ’ έναν μακρύ θαλασσινό Κεραμεικό

Με Κόρες πέτρινες και που κρατούν λουλούδια. Θα ‘ναι νύχτα και

Αύγουστος

Τότε που αλλάζουν των αστερισμών οι βάρδιες. Και τα βουνά

ελαφρά

Γιομάτα σκοτεινόν αέρα στέκουν λίγο πιο πάνω απ’ τη γραμμή του

ορίζοντα

Οσμές εδώ ή εκεί καμένου χόρτου. Και μια λύπη άγνωστης γενεάς

Που από ψηλά

κάνει ρυάκι πάνω στην αποκοιμισμένη θάλασσα

Λάμπει μέσα μου κείνο που αγνοώ. Μα ωστόσο λάμπει

Αχ ομορφιά κι αν δεν μου παραδόθηκες ολόκληρη ποτέ

Κάτι κατάφερα να σου υποκλέψω. Λέω: κείνο το πράσινο κόρης

οφθαλμού που πρωτο-

Εισέρχεται στον έρωτα και τ’ άλλο το χρυσό, που όπου κι αν το

τοποθετείς ιουλίζει.

Τραβάτε τα κουπιά οι στα σκληρά εθισμένοι. Να με πάτε κει που

οι άλλοι παν

Δε γίνεται. Δεν εγεννήθηκα ν’ ανήκω πουθενά

Τιμαριώτης τ’ ουρανού κει πάλι ζητώ ν’ αποκατασταθώ

Στα δίκαιά μου. Το λέει κι ο αέρας

Από μικρό το θαύμα είναι λουλούδι και άμα μεγαλώσει θάνατος

Αχ ομορφιά συ θα με παραδώσεις καθώς ο Ιούδας

Θα ‘ναι νύχτα και Αύγουστος. Πελώριες άρπες πού και πού

θ’ ακούγονται και

Με το λίγο της ψυχής μου κυανό η Όξω Πέτρα μέσ’ από τη μαυρίλα

Θ’ αρχίσει ν’ αναδύεται. Μικρές θεές, προαιώνια νέες

Φρύγισσες ή Λυδές με στεφάνι ασημί και με πρασινωπά πτερύγια

γύρω μου άδοντας θα συναχτούν

Τότε που και του καθενός τα βάσανα θα εξαργυρώνονται

Χρώματα βότσαλου πικρού: τόσα

Με περόνες πόνου όλες σου οι αγάπες: τόσα

Του βράχου η τύρφη και του άφραχτου ύπνου σου η φρικαλέα

ραγισματιά: δυό φορές τόσα

Ώσπου κάποτε, ο βυθός μ’ όλο του το πλαγκτόν κατάφωτο

Θ’ αναστραφεί πάνω από το κεφάλι μου. Κι άλλα ως τότε

ανεκμυστήρευτα

Σαν μέσ’ από τη σάρκα μου ιδωμένα θα φανερωθούν

Ιχθείς του αιθέρος, αίγες με το λιγνό κορμί κατακυμάτων

κωδωνοκρουσίες του Μυροβλήτη

Ενώ μακριά στο βάθος θα γυρίζει ακόμα η γη με μια βάρκα μαύρη

κι άδεια χαμένη στα πελάγη της.

Σημείωση: για την αντιγραφή του ποιήματος χρησιμοποιήθηκε η έκδοση «Οδυσσέας Ελύτης – Ποίηση» του Ικαρου (2002). Για τις τυπογραφικές ανάγκες δεν ακολουθήθηκε η πολυτονική εγγραφή.