Το Μπούκερ των ρεκόρ

Σε γόρδιο δεσμό αναδείχτηκε η απονομή του φετινού βραβείου Μπούκερ και η κριτική επιτροπή αποφάσισε να τον λύσει σπάζοντας τους κανόνες: απονέμοντας δηλαδή το βραβείο από κοινού στην Καναδή Μάργκαρετ Ατγουντ για το βιβλίο της «Διαθήκες» και στην Αγγλο-νιγηριανή Μπερναρντίν Εβαρίστο για το μυθιστόρημά της «Κορίτσι, Γυναίκα, Αλλο» για τρίτη φορά στην ιστορία του θεσμού και πρώτη ύστερα από σχεδόν τρεις δεκαετίες.

Η Εβαρίστο είναι η πρώτη μαύρη που κερδίζει Μπούκερ από το 1969, οπότε και θεσπίστηκε το βραβείο, ενώ η Μάργκαρετ Ατγουντ στα 79 της χρόνια έγινε η γηραιότερη νικήτρια του βραβείου και η τέταρτη που το αποσπά για δεύτερη φορά, καθώς πρώτη φορά είχε πάρει το βραβείο το 2000 για το βιβλίο της «Ο τυφλός δολοφόνος».

«Θα ήταν εξαιρετικά αμήχανο για έναν άνθρωπο που έχει φτάσει ως εδώ και είναι στη δική μου ηλικία να κερδίσει ολόκληρο το βραβείο και κατ’ αυτόν τον τρόπο να εμποδίσει ένα άτομο που βρίσκεται σε πρωιμότερο στάδιο της καριέρας του να περάσει αυτή την πόρτα. Θα ντρεπόμουν, πιστέψτε με. Εχω συμμετάσχει σε επιτροπή που μοίρασε το βραβείο και κατανοώ το αδιέξοδο. Θα έπρεπε να το έχουν κόψει σε 13 κομμάτια, αλλά δυστυχώς έτσι πάει» δήλωσε η Μάργκαρετ Ατγουντ αμέσως μετά το πέρας της τελετής απονομής.

Από την πλευρά της η Μπερναρντίν Εβαρίστο είπε: «Είμαι πολύ χαρούμενη που κέρδισα το βραβείο. Ναι, το μοιράζομαι με μια καταπληκτική συγγραφέα. Δεν με απασχολεί το γεγονός ότι το μοιράστηκα, αλλά το ότι βρίσκομαι εδώ, και αυτό είναι απίστευτο όταν αναλογίζομαι πόσα σήμανε το βραβείο για μένα και για τη λογοτεχνική μου ζωή, όπως και το πόσο ανέφικτο έμοιαζε για δεκαετίες». Στην ερώτηση δε αν θα προτιμούσε να είχε κερδίσει ολόκληρο το ποσό των 50.000 στερλινών απάντησε: «Τι πιστεύετε; Ναι, αλλά χαίρομαι που το μοιράζομαι. Τέτοιος άνθρωπος είμαι».

ΠΩΣ ΘΑ ΞΟΔΕΨΟΥΝ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ. H αγγλονιγηριανή συγγραφέας δήλωσε ότι θα αξιοποιήσει το χρηματικό έπαθλο για την αποπληρωμή του στεγαστικού της δανείου, ενώ η Καναδή υποστήριξε ότι είναι «πολύ μεγάλη» και ότι έχει «πολλές τσάντες». Κατά συνέπεια, δεν θα κρατήσει τις 25.000 στερλίνες που της αναλογούν αλλά θα τις προσφέρει στον φιλανθρωπικό καναδικό οργανισμό αυτοχθόνων Indspire.

Μέχρι όμως να ανακοινωθούν οι δύο συγγραφείς ως οι νικήτριες του φετινού λογοτεχνικού βραβείου Μπούκερ χρειάστηκε να διεξαχθεί μια μαραθώνια συνεδρίαση με τουλάχιστον δύο διακοπές. O πρόεδρος της κριτικής επιτροπής, Πίτερ Φλόρενς, αποκάλυψε ότι είχε σταθεί ανέφικτο να επιλεγεί ένας και μόνο συγγραφέας από τους έξι της βραχείας λίστας την οποία είχε διαμορφώσει η πενταμελής επιτροπή   και παρά το γεγονός ότι η επικεφαλής του λογοτεχνικού βραβείου Γκάμπι Γουντ είχε επισημάνει ότι δεν επιτρέπεται βάσει του κανονισμού να μοιραστεί το βραβείο. Η συνεδρίαση διακόπηκε μάλιστα δύο φορές με αίτημα της επιτροπής προς τους διοργανωτές περί ανάδειξης δύο νικητών, αλλά και τις δύο φορές κατηγορηματικά απορρίφθηκε το αίτημά τους. «Η επικρατούσα άποψη ήταν ότι είναι πλέον απόφασή μας να σπάσουμε τους κανόνες και να μοιράσουμε το βραβείο σε δύο νικητές. Είναι δύο βιβλία που δεν θέλαμε να εγκαταλείψουμε και όσο περισσότερο μιλούσαμε για αυτά τόσο περισσότερο θέλαμε και τα δύο ως νικητήρια. Δεν μπορούσαμε να τα ξεχωρίσουμε. Ελπίζω ότι και οι δύο νικήτριες θα εκλάβουν την απόφασή μας ως ένδειξη σεβασμού προς τα βιβλία τους».

«ΑΠΑΓΟΡΕΥΜΕΝΗ» ΜΟΙΡΑΣΙΑ. Στον μισό αιώνα ζωής που μετρά το Μπούκερ άλλες δύο φορές έχει απονεμηθεί εξ ημισείας. Η πρώτη ήταν το 1974, οπότε και το μοιράστηκαν η Ναντίν Γκόρντιμερ και ο Στάνλεϊ Μίντλετον και η δεύτερη το 1992, οπότε νικητές αναδείχθηκαν οι Μάικλ Οντάατζε και Μπάρι Ανσγουόρθ. Εκτοτε οι κανόνες τροποποιήθηκαν επισημαίνοντας ότι το βραβείο δεν είναι δυνατόν ούτε να μοιράζεται ούτε να μην απονέμεται και διευκρινίζεται εκ μέρους των διοργανωτών ότι ούτε πρόκειται να υπάρξει σχετική τροποποίηση.

Η Γκάμπι Γουντ σε ερώτηση σχετικά με το αν υποστηρίζει την απόφαση της επιτροπής απάντησε: «Είναι σαφής παραβίαση των κανόνων και όλοι το κατάλαβαν. Ηταν μια επαναστατική χειρονομία αλλά ήταν και γενναιόδωρη».