Επίθεση στη Συναγωγή του Χάλε από νεοναζί

Μουδιασμένη η Γερμανία παρακολουθούσε μέχρι αργά το βράδυ τις εικόνες από την επίθεση το μεσημέρι στην πόλη Χάλε της Σαξονίας – Ανχαλτ στην Ανατολική Γερμανία. Δύο νεκροί, ένας άνδρας και μία γυναίκα, και δύο τραυματίες που νοσηλεύονται στην πανεπιστημιακή κλινική της πόλης, ο απολογισμός. Στο ερασιτεχνικό βίντεο που έδειχναν οι τηλεοράσεις ένας άνδρας με στολή και κράνος βγαίνει από το αυτοκίνητο, πυροβολεί, επανοπλίζει και ξαναπυροβολεί. Στόχος, η Συναγωγή της πόλης, στην οποία ήταν περίπου 80 πιστοί για τη μεγαλύτερη γιορτή των Εβραίων, Γιομ Κιπούρ (γιορτή του Εξιλασμού). «Με βάση τα μέχρι τώρα στοιχεία, συμπεραίνουμε ότι πρόκειται τουλάχιστον για αντισημιτική επίθεση» δήλωσε αργά το βράδυ ο υπουργός Εσωτερικών Χορστ Ζεεχόφερ. Το βίντεο ήταν από τον ίδιο τον δράστη, έναν 27χρονο νεοναζί από τη Σαξονία – Ανχαλτ.

Ηταν τρομοκρατική επίθεση, είπε σε γερμανικές εφημερίδες ο πρόεδρος της Εβραϊκής Κοινότητας του Χάλε, Μαξ Πριβορότσκι. Στόχος του δράστη ήταν να ανοίξει με τους πυροβολισμούς την πόρτα της Συναγωγής. «Αλλά οι πόρτες άντεξαν», πρόσθεσε, «οι συγκεντρωμένοι πιστοί, σοκαρισμένοι, θωράκισαν από μέσα την πόρτα και περίμεναν την αστυνομία». Εγκατέλειψαν τη Συναγωγή με λεωφορεία σχεδόν έξι ώρες αργότερα. Επρεπε πρώτα να περισυλλεγεί μια γυναίκα, προφανώς περαστική, που είχε χάσει τη ζωή της από τους πυροβολισμούς. Και να απενεργοποιηθεί ένας αυτοσχέδιος μηχανισμός που άφησε ο δράστης σε σάκο μπροστά στη Συναγωγή.

Μια χειροβομβίδα στο εβραϊκό νεκροταφείο που ακολούθησε ενίσχυσε ακόμη περισσότερο την εκτίμηση ότι η Συναγωγή ήταν ο βασικός στόχος της επίθεσης.

Αλλά όχι ο μόνος. Ενα τουρκικό εστιατόριο (ντονέρ – φαστφούντ) σε απόσταση μισού χιλιομέτρου από τη Συναγωγή δέχτηκε πυροβολισμούς από άνδρα οπλισμένο, με στρατιωτική στολή και κράνος, όπως περιέγραψε πελάτης – αυτόπτης μάρτυρας στο ειδησεογραφικό κανάλι N-TV. Από τους πυροβολισμούς σκοτώθηκε ένας άνδρας πελάτης του εστιατορίου που ήταν πίσω του.

Η πρώτη ενημέρωση της αστυνομίας ήταν ότι η ένοπλη επίθεση έγινε από περισσότερους του ενός δράστες που διέφυγαν με αυτοκίνητο. Και δεν άργησε πολύ να ανακοινώσει ότι συνέλαβε έναν από αυτούς. Επρόκειτο για τον 27χρονο νεοναζί, όπως έγινε γνωστό το βράδυ.

Η πόλη Χάλε με 239.000 κατοίκους έμεινε σε κατάσταση συναγερμού, η αστυνομία καλούσε τους πολίτες να μείνουν στα σπίτια τους για λόγους ασφάλειας, ο κεντρικός σιδηροδρομικός σταθμός της έμεινε όλη την ημέρα κλειστός. Ενοπλη επίθεση έγινε και στην πόλη Λάντμπεργκ, 15 χλμ. από το Χάλε, όπου επίσης υπήρξε μεγάλη κινητοποίηση της αστυνομίας.

Η πολιτική ηγεσία του Βερολίνου ήταν χθες συγκρατημένη σε εκτιμήσεις και δηλώσεις μέχρις ότου αποσαφηνιστεί η εικόνα από τις έρευνες της αστυνομίας. «Οι πυροβολισμοί εναντίον μιας συναγωγής, και μάλιστα την ημέρα της γιορτής Γιομ Κιπούρ, μας πετυχαίνουν στην καρδιά» έγραψε στο Twitter ο υπουργός Εξωτερικών Χάικο Μάας. Ο τοπικός πρωθυπουργός Ράινερ Χάζελχοφ καταδίκασε την «αποτρόπαιη, δειλή επίθεση στην ειρηνική συμβίωση των πολιτών». Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στο Βερολίνο Στέφεν Ζάιμπερτ περιορίστηκε σε μια δήλωση συντριβής για την ένοπλη επίθεση και τα θύματα στο Χάλε, συνιστώντας στους πολίτες να ακολουθούν τις υποδείξεις της αστυνομίας.

Η Ομοσπονδιακή Εισαγγελία ανέλαβε την ευθύνη των ερευνών για «δολοφονίες εξόχως σημαντικές». Είναι υπεύθυνη όταν πρόκειται για υποθέσεις τρομοκρατίας. Και η ενεργοποίησή της για την επίθεση στο Χάλε είναι σαφής ένδειξη ότι διαβλέπει εξτρεμιστικό υπόβαθρο.

Κλιμάκωση της ακροδεξιάς βίας

Η Ανατολική Γερμανία έχει εξελιχθεί από καιρό σε προπύργιο της Ακροδεξιάς και νεοναζιστικών πυρήνων. Το AfD σαρώνει στις περιφερειακές εκλογές στα κρατίδια της πρώην κομμουνιστικής Ανατολικής Γερμανίας. Εξτρεμιστικές, ακροδεξιές, ρατσιστικές κινήσεις, όπως το PEGIDA, έχουν αποκτήσει ρίζες σε ανατολικογερμανικές πόλεις, όπως η Δρέσδη. Το ανατολικογερμανικό Τσβίκαου είχε ορμητήριο ο πυρήνας NSU που δολοφόνησε ανενόχλητα οκτώ Τούρκους και έναν Ελληνα. Και στις ταραχές στο Κέμνιτς, τον Αύγουστο του 2018, εξτρεμιστικός πυρήνας δοκίμαζε την «επανάσταση» για την ανατροπή του δημοκρατικού καθεστώτος – η δίκη των μελών του ξεκίνησε αυτές τις ημέρες. Η χθεσινή επίθεση στο Χάλε είναι δραματική κλιμάκωση της ακροδεξιάς βίας που για πολύ καιρό είχε υποβαθμιστεί.