Το «Κουκλόσπιτο» ως ριάλιτι σόου

Ολα συμβαίνουν σε ένα επιβλητικό κουκλόσπιτο, όπου κατοικούν έντεκα γυναίκες. Ενας χορός κέρινων ομοιωμάτων – ή αμαζόνων σε εγρήγορση. Η παράσταση «Κούκλες», μετά την περσινή της επιτυχία, επαναλαμβάνεται στο φουαγέ του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, σε νέα εκδοχή, με ανανεωμένο θίασο. Εκεί ο Νικόλας Ανδρουλάκης μεταγράφει και σκηνοθετεί ένα έργο συνόλου, εμπνευσμένος από το «Κουκλόσπιτο» του Ιψεν. «Ολοι οι σπουδαίοι ήρωες είναι τοπία, “σπίτια”. Η Νόρα, 140 χρόνια μετά, είναι πανταχού παρούσα. Είναι μια γυναίκα που μάχεται με λούτρινα όπλα σε μια μάχη που αγνοεί ότι μετέχει. Στον ατέρμονο αγώνα για χειραφέτηση. Η Νόρα κατοικεί στα αμέτρητα, μικρά και μεγάλα, Κουκλόσπιτα που συνιστούν την κοινωνία μας» αναφέρει ο σκηνοθέτης στο «Νσυν».

Επιστρατεύοντας μια ομάδα γυναικών και συνθέτοντας έναν χορό που μεταλλάσσεται, η παράσταση επιχειρεί να συνομιλήσει δραματουργικά με έργα – ορόσημα. «Από την Αντιγόνη και τη Λυσιστράτη ως την Αγία Ιωάννα των Σφαγείων του Μπρεχτ και τη Λυσσασμένη Γάτα, τη Σαλώμη και το “Λαχταρώ” της Σάρα Κέιν. Ολα αυτά τα έργα συνομιλούν. Γιατί έχουν κοινό πηγάδι. Τη γυναίκα, στις μάχες των καιρών» επισημαίνει ο δημιουργός.

Στην ανάγνωση του Ανδρουλάκη, οι ηρωίδες του αναζητούν τα πολλαπλά καθρεφτίσματα της σύγχρονης γυναίκας στο ιψενικό έργο και καταλήγουν ενώπιον της προσωπικής τους ρωγμής. «Τα θραύσματα της Νόρας είναι σφηνωμένα παντού. Οπως και της Λώρας, την αληθινή ιστορία της οποίας μετέφερε στο χαρτί ο Ιψεν, απαλείφοντας μάλιστα στοιχεία που θεώρησε ότι θα ήταν αποπροσανατολισμός από το ζουμί του έργου. Η αληθινή ηρωίδα ήταν θύμα σωματικής βίας, η Νόρα ψυχολογικής. Αυτή η μετατόπιση, πέρα από τα προφανή, στις σκιές, στα λεπτά όρια, αυτές είναι που ως σήμερα οφείλουμε να φωτίσουμε. Αυτές που μας διαφεύγουν».

Η σκηνή γεμίζει από μια στρατιά εκκολαπτόμενες Νόρες όπου η μία εξερευνά την άλλη κι όλες μαζί χειραγωγούνται από τον δημιουργό τους, στήνοντας ένα ριάλιτι σόου χειραφέτησης. Διόλου τυχαία ο θεατής θα εντοπίσει ανάμεσά τους την Ειρήνη Καζαριάν, νικήτρια της πρώτης σεζόν του ριάλιτι μόδας Greece’s Next Top Model. «Ενα τέτοιο σπιτικό ριάλιτι βιώνει και η Νόρα Χέλμερ. Εναν αιώνα πριν από τα τηλεοπτικά. Το δικό μου θέατρο αγωνίζομαι να συνομιλεί με την πραγματικότητα, όχι μόνο αλληγορικά αλλά και ακτιβιστικά. Στην πράξη του. Σε μία παράσταση που έχει στον πυρήνα του τη δραματουργική συνθήκη ενός τέτοιου διαγωνισμού, ψάχνοντας, μέσα σε μία έκθεση ζωντανών έργων τέχνης, την επόμενη top Νόρα – αλληλέγγυα αλλά και σαρκοφαγικά, ήθελα να έχω την πραγματικότητα επί σκηνής. Και η Ειρήνη φέρει το αληθινό βίωμα της εμπλοκής και της νίκης σε ένα τέτοιο κανιβαλικό παραμύθι. Οπως το είδαμε να παίρνει σάρκα και οστά, με σεξιστικά και μειωτικά σχόλια από το λαίμαργο και επιπόλαιο κουκλόσπιτο που λέγεται ελληνική τηλεόραση. Για ένα “παιδί του”. Με το ίδιο πείσμα προσπαθώ να βρω τρόπο νομικά να μετέχει της παράστασης μια άστεγη γυναίκα, λαλίστατη και ευγενέστατη, που στηρίζω όπως μπορώ και κάνω παρέα καθημερινά, ακριβώς δίπλα στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Οποιος δυσκολεύεται να συλλάβει τη συλλογιστική μου ας έχει υπομονή. Θα δικαιωθώ. Αργά και σταθερά. Για ένα θέατρο που συνομιλεί με τη ζωή. Χωρίς φόβο. Στ’ αλήθεια. Κι ας έχει κόστος την αμφισβήτηση. Για όσα δεν χωρούν στα επίπλαστα κουτάκια μας» καταλήγει ο Ανδρουλάκης.