Κόκκινα δάνεια – μαύρες κηλίδες

Οκτώβριος του 2015. Λίγες ημέρες μετά τις βουλευτικές εκλογές, μία ανάσα από την επιστροφή σε εθνικό νόμισμα, το κλείσιμο των τραπεζών και την επιβολή capital controls, συνέρχεται το Διοικητικό Συμβούλιο συστημικού ομίλου. Τα μέλη του συζητούν τα επόμενα βήματα για την τρίτη, αναγκαστική αυτή τη φορά, ανακεφαλαιοποίηση της τράπεζας.

Το κλίμα είναι βαρύ. Η προοπτική μιας ολόκληρης τετραετίας υπό τη διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ προκαλεί τρόμο, δεδομένων των πεπραγμένων του πρώτου εξαμήνου του 2015. Η εμπιστοσύνη βρίσκεται στο ναδίρ, το τραπεζικό σύστημα έχει χάσει 40 δισ. ευρώ καταθέσεων, είναι πλήρως αποκομμένο από τις αγορές, τα κόκκινα δάνεια φτάνουν σχεδόν στο 50% και οι μακροοικονομικές προοπτικές αβέβαιες.

Τον λόγο κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης παίρνει «μπαρουτοκαπνισμένος» τραπεζίτης, που έχει συμμετάσχει ενεργά στην υπερανάπτυξη του κλάδου μετά την είσοδο της χώρας στο ευρώ, με στόχο να αφυπνίσει τα υπόλοιπα μέλη του ΔΣ. «Καλύτερα που ξανακέρδισαν τις εκλογές. Τώρα είναι αναγκασμένοι να ακολουθήσουν μια ορθολογική πολιτική. Από τους δρόμους και τις διαδηλώσεις κατά των πλειστηριασμών, θα κάνουν τη δουλειά που πρέπει να γίνει και θα δημιουργήσουν τα απαραίτητα εργαλεία που οι προηγούμενοι δεν μπόρεσαν να προωθήσουν, υπό την πίεση του αντιμνημονιακού μετώπου. Χωρίς κοινωνικές εντάσεις θα μπορέσουμε να καθαρίσουμε τους ισολογισμούς. Τα πράγματα θα πάνε καλύτερα από εδώ και στο εξής» λέει με σιγουριά.

Η ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΗ ΣΤΡΟΦΗ. Η πραγματικότητα τον επιβεβαιώνει. Η νέα κυβέρνηση όχι μόνο δεν ανοίγει νέα μέτωπα με τις τράπεζες, αλλά νομοθετεί μεταρρυθμίσεις που ανοίγουν τον δρόμο για την εξυγίανση του συστήματος. Από προεκλογικά συνθήματα του τύπου «κανένα σπίτι στα χέρια τραπεζίτη», «έξω από την Ελλάδα τα κοράκια των αγορών» και «σεισάχθεια σε όλους», γίνεται στροφή 180 μοιρών.

Νομοθετείται η άρση των πλειστηριασμών, αυστηροποιείται ο νόμος για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, γίνονται αποφασιστικά βήματα για τη δημιουργία μιας δευτερογενούς αγοράς μη εξυπηρετούμενων δανείων και απελευθερώνονται πλήρως οι πωλήσεις δανείων σε funds.

Μετά δε το μίνι κραχ στο χρηματιστήριο το φθινόπωρο του 2018, ξεκινά η δημιουργία ενός εργαλείου κρατικών εγγυήσεων, για την υποβοήθηση του κλάδου προς την κατεύθυνση της ταχύτερης μείωσης των δεικτών καθυστερήσεων, με χρήση μέρους του μαξιλαριού των 30 δισ. ευρώ που συνοδεύει την έξοδο από το μνημόνιο. Ο στόχος συγκεκριμένος. Να πουληθούν ακόμα περισσότερα κόκκινα δάνεια σε funds με σημαντικές εκπτώσεις, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

ΑΛΛΑΓΗ ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ. Η επιστροφή του ωστόσο στην αντιπολίτευση τον οδηγεί για μία ακόμα φορά σε αλλαγή ρητορικής. Το ενδεχόμενο πώλησης από τις τράπεζες μιας υπερχρεωμένης εταιρείας, της Forthnet εν προκειμένω, μέσω της οποίας θα διασφαλιστεί η συνέχιση της λειτουργίας της και θα σωθούν οι θέσεις εργασίας, ενεργοποίησε ξανά στις τάξεις της αξιωματικής αντιπολίτευσης αντισυστημικά αντανακλαστικά.

Τα επιχειρήματα ενάντια στο ενδεχόμενο μιας συμφωνίας θυμίζουν τις εποχές που ο ΣΥΡΙΖΑ βρισκόταν στους δρόμους. «Είστε έτοιμοι να χαρίσετε τα χρέη μιας εταιρείας σε ιδιώτη» είπε μεταξύ άλλων από το βήμα της Βουλής ο Νίκος Παππάς. Κατηγόρησε δε την κυβέρνηση ότι κάνει δώρο μέρος του μαξιλαριού των 30 δισ. ευρώ στις τράπεζες για να κουρευτούν τα δάνεια μιας επιχείρησης, προκειμένου να καταλήξει σε επενδυτή. Η αλήθεια ωστόσο είναι πως η παράταξή του ήταν αυτή που έθεσε τις βάσεις για να προχωρήσουν αυτού του είδους οι συμφωνίες.

«Οταν διευκολύνεις τις μεταβιβάσεις δανείων σε funds με κούρεμα έως και 97%, αποδέχεσαι δηλαδή την απώλειά του από την τράπεζα, χωρίς να απαλλάσσεις μάλιστα τον δανειολήπτη από τις υποχρεώσεις του, πώς μπορείς να είσαι αντίθετος με την πώληση μιας εταιρείας σε επενδυτή που όχι μόνο είναι διατεθειμένος να καταβάλει ένα σημαντικό ποσό για την απόκτησή της, αλλά αναλαμβάνει και ένα μεγάλο μέρος των χρεών της;» αναρωτάται τραπεζική πηγή που συμμετέχει στην ομάδα διαχείρισης κόκκινων δανείων συστημικού ομίλου. Και προσθέτει πως η εναλλακτική είναι να βάλει λουκέτο, εργαζόμενοι να μείνουν χωρίς δουλειά και τα πιστωτικά ιδρύματα να χάσουν τα πάντα, σε βάρος φυσικά του φορολογουμένου που πλήρωσε για την ανακεφαλαιοποίησή τους.