Οκτώ αλλαγές υπέρ {LF}του καταναλωτή

Οκτώ αλλαγές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας φέρνει αναθεωρημένη οδηγία της Ευρωπαϊκή Επιτροπής, η οποία αποσκοπεί στην ενίσχυση των δικαιωμάτων των καταναλωτών και στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.

Με το καινούργιο πλαίσιο που θα πρέπει να ενσωματώσουν στην εθνική τους νομοθεσία τα κράτη – μέλη της ΕΕ ανοίγει ο δρόμος για την ενεργότερη συμμετοχή των καταναλωτών στην αγορά όπως ακόμη και της δυνατότητας μέσω σύστασης ομάδων να πωλούν καθώς και να αποθηκεύουν ηλεκτρική ενέργεια.

Επιπλέον η οδηγία βάζει ως προθεσμία τον Ιανουάριο του 2026 ώστε οι χώρες της ΕΕ να ορίσουν πλαίσιο για τη διάρκεια αλλαγής προμηθευτή το πολύ εντός 24 ωρών και σε οποιαδήποτε εργάσιμη ημέρα.

Οι κυριότερες αλλαγές είναι:

1. Αλλαγή προμηθευτή. Η αλλαγή προμηθευτή ή η αλλαγή aggregator πραγματοποιείται εντός του συντομότερου δυνατού χρονικού διαστήματος και κατά μέγιστο εντός τριών εβδομάδων. Το αργότερο έως τον Ιανουάριο του 2026, η τεχνική διαδικασία αλλαγής προμηθευτή θα πρέπει να διαρκεί το πολύ 24 ώρες και να είναι δυνατή οποιαδήποτε εργάσιμη ημέρα. Δεν εφαρμόζονται χρεώσεις παρά μόνο στην περίπτωση πρόωρης αποχώρησης πελάτη από συμβόλαιο σταθερής τιμής και σταθερής διάρκειας και εφόσον οι χρεώσεις αυτές είναι εύλογες, αναλογικές και περιλαμβάνονται ήδη στη σύμβαση.

2. Εργαλεία σύγκρισης τιμών. Οι οικιακοί καταναλωτές και οι μικρές επιχειρήσεις επιβάλλεται να έχουν πρόσβαση σε τουλάχιστον ένα δωρεάν εργαλείο σύγκρισης προσφορών, που οφείλει να καλύπτει το σύνολο της αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των συμβάσεων δυναμικής τιμολόγησης. Οι πληροφορίες που παρέχονται θα πρέπει να είναι αξιόπιστες, αμερόληπτες και διαφανείς, με επικαιροποιημένα στοιχεία και αντικειμενικά κριτήρια σύγκρισης.

3. Τιμολόγηση και πληροφορίες λογαριασμών. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι λογαριασμοί και οι πληροφορίες τιμολόγησης είναι ακριβείς, κατανοητές, σαφείς, περιεκτικές, φιλικές για τον χρήστη και παρουσιάζονται κατά τρόπο που διευκολύνει τη σύγκριση από τους καταναλωτές. Εάν οι τελικοί πελάτες το ζητήσουν, λαμβάνουν σαφείς και κατανοητές εξηγήσεις για τον τρόπο με τον οποίο προέκυψε ο λογαριασμός τους, ιδίως στην περίπτωση που οι λογαριασμοί δεν βασίζονται στην πραγματική κατανάλωση. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι οι τελικοί πελάτες λαμβάνουν δωρεάν όλους τους λογαριασμούς τους και τις πληροφορίες τιμολόγησης, ότι προσφέρεται η επιλογή παροχής τους με ηλεκτρονικό τρόπο καθώς και ευέλικτες ρυθμίσεις πληρωμών.

4. Αλλαγές σε όρους σύμβασης. Εάν η σύμβαση περιλαμβάνει μελλοντική αλλαγή προϊόντος ή τιμής ή έκπτωσης, αυτό θα πρέπει να αναγράφεται στον λογαριασμό μαζί με την ημερομηνία κατά την οποία πραγματοποιείται η αλλαγή. Οι προμηθευτές ειδοποιούν τους πελάτες τους με διαφανή και κατανοητό τρόπο απευθείας για οποιαδήποτε προσαρμογή της τιμής προμήθειας και για τους λόγους και τις προϋποθέσεις της προσαρμογής, καθώς και για το πεδίο εφαρμογής της προσαρμογής, την κατάλληλη χρονική στιγμή. Το αργότερο χρονικό σημείο είναι δύο εβδομάδες, ενώ όταν πρόκειται για οικιακούς καταναλωτές, καθορίζεται στον έναν μήνα πριν από τη χρονική στιγμή κατά την οποία η προσαρμογή τίθεται σε ισχύ.

5. Εξυπνοι μετρητές. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν την εφαρμογή έξυπνων συστημάτων μέτρησης στην επικράτειά τους. Εγκρίνουν και δημοσιεύουν τις ελάχιστες λειτουργικές και τεχνικές απαιτήσεις και διασφαλίζουν τη διαλειτουργικότητα καθώς και την ικανότητά τους να παρέχουν στοιχεία για τα συστήματα ενεργειακής διαχείρισης των καταναλωτών, λαμβάνοντας υπόψη βέλτιστα πρότυπα

6. Δυναμική τιμολόγηση. Το εθνικό ρυθμιστικό πλαίσιο θα επιτρέπει στους προμηθευτές να παρέχουν συμβάσεις δυναμικής τιμολόγησης, που να αντανακλούν τη διακύμανση των τιμών με την ίδια χρονική συχνότητα που εκκαθαρίζεται η εθνική αγορά εξισορρόπησης. Οι καταναλωτές που διαθέτουν έξυπνο μετρητή θα μπορούν να ζητούν τη σύναψη σύμβασης δυναμικής τιμολόγησης από τουλάχιστον έναν προμηθευτή και από κάθε προμηθευτή που έχει περισσότερους από 200 χιλιάδες πελάτες.

7. Ενεργειακή φτώχεια. Τα κράτη μέλη πρέπει να αναπτύξουν εθνικά προγράμματα ή πλαίσιο δράσης για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, εφαρμόζοντας μέτρα κοινωνικής και ενεργειακής πολιτικής, όπως βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών και προστασία από αποσυνδέσεις. Οι παρεμβάσεις στον καθορισμό των τιμών για την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας εφαρμόζονται υπό όρους. Ειδικότερα, τα μέτρα που αφορούν ρυθμιζόμενη (εκπτωτική) τιμή ηλεκτρικής ενέργειας έχουν περιορισμένη χρονική διάρκεια, σαφώς καθορισμένους δικαιούχους, αναλογικό χαρακτήρα, και κοινοποιούνται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

8. Ενεργός καταναλωτής. Κομβικής σημασίας στην υπό έκδοση Οδηγία είναι το άρθρο 15, όπου εισάγεται η έννοια του ενεργού καταναλωτή (prosumer). Ο ενεργός καταναλωτής δικαιούται να ασκεί, απευθείας ή μέσω εκπροσώπων (aggregators), ένα εκτενές φάσμα ενεργειακών δραστηριοτήτων, είτε ατομικά είτε από κοινού με άλλους καταναλωτές, και φυσικά υπό τον όρο ότι αυτές δεν αποτελούν την κύρια εμπορική ή επαγγελματική του δραστηριότητα. Ειδικότερα, οι ενεργοί καταναλωτές δικαιούνται να πωλούν την ηλεκτρική ενέργεια που παράγουν, μέσω συμβάσεων ή άλλων τρόπων, να συμμετέχουν σε σχήματα ευελιξίας και ενεργειακής απόδοσης, να αποθηκεύουν την ενέργεια που παράγεται στους χώρους τους εντός καθορισμένων ορίων ή σε άλλους χώρους, όταν αυτό επιτρέπεται από τα κράτη μέλη, και να αναθέτουν σε τρίτα μέρη τη διαχείριση των εγκαταστάσεων που σχετίζονται με τις παραπάνω δραστηριότητες.