Για τους εφημεριδολάτρες

Το είχα σκεφτεί ως ένα είδος κουίζ, να θέσω το ερώτημα σε ποια συγκεκριμένη ημερομηνία είχαν δημοσιευτεί στο ίδιο φύλλο εφημερίδας τέσσερα τελείως διαφορετικά μεταξύ τους περιστατικά. Τόσο διαφορετικά όπως ότι ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης θα συναντηθεί στο περιθώριο μιας Διάσκεψης στη γαλλική πρωτεύουσα με τον σοβιετικό πρόεδρο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ότι είχε σκοτωθεί ο ηγέτης των ανταρτών στη Ρουάντα υποστράτηγος Φρεντ Ρουιγκέμα, ότι η Σοβιετική Ενωση θα συμμετείχε συμβολικά στις στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράκ και ότι η Γαλλία και ο Ζακ Ντελόρ είχαν υπάρξει στόχος μιας πρωτοφανούς αγγλικής επίθεσης όπως την εξαπέλυσε μια «λαϊκή» εφημερίδα του Λονδίνου (πρώτη σε κυκλοφορία με τέσσερα εκατομμύρια φύλλα την ημέρα, η «Σαν»).

Φαίνεται απίστευτο πως η μελέτη του συγκεκριμένου φύλλου της εφημερίδας επαναφέρει το τι συνέβαινε στον κόσμο μια συγκεκριμένη στιγμή (θα αποκαλύψουμε στο τέλος τον τίτλο της εφημερίδας και την ημερομηνία) και όχι μόνον αυτό, αλλά αν και έχει περάσει ένα σεβαστό χρονικό διάστημα σαν να αποκαλύπτει μια σχέση των γεγονότων, όσο άσχετα κι αν υπήρξαν μεταξύ τους, όπως είναι αδύνατον να το καταφέρει το Διαδίκτυο. Επειδή η εφημερίδα, σε αντίθεση με το Διαδίκτυο, μαζί με την έκθεση των γεγονότων και τις κρίσεις για αυτά, ακριβώς γιατί είναι λόγος ζωντανός και προπαντός λόγω της μορφής που χρειάζεται να έχει για να είναι ως «μέσον» οικεία η εφημερίδα, οργανώνει και προστατεύει την εσωτερικότητα των ανθρώπων χωρίς να την αφήνει έκθετη στην αμορφία και το χύμα που είναι τα κύρια χαρακτηριστικά του Διαδικτύου.

Θυμάμαι πάντα έναν οδηγό ταξί με πόσο καμάρι μού είχε αναφέρει ότι κρατούσε και έδενε σε τόμους τα ένθετα των «ΝΕΩΝ» ώστε να κληροδοτήσει στα παιδιά του ένα πολύτιμο ντοκουμέντο και ταυτόχρονα ένα περιουσιακό στοιχείο. Και αναλογίζεται κανείς με πόση όρεξη, αν όχι όλα, πάρα πολλά νέα παιδιά θα αφοσιώνονταν στη μελέτη παλαιών σωμάτων εφημερίδων αν τύχαινε κάτι σχετικό να καθιερωθεί ως μάθημα στο πανεπιστήμιο. Θα ανακάλυπταν σχεδόν εξυπαρχής τον παλαιότερό τους κόσμο όχι χάρις σε μια παρατακτική εξιστόρηση, αλλά χάρις σε έναν συνδυασμό που το καθημερινό, το ιδιωτικό, το φαινομενικά μη σημαντικό, θα είχε την ίδια βαρύτητα με το αναγνωρίσιμο ως εξαιρετικό από όλους γεγονός.

Για παράδειγμα ο θάνατος από ηλεκτροπληξία ενός άγνωστου στη Νέα Καρβάλη σαν ν’ αποκτά πολλαπλάσια σημασία αν διαβαστεί σε συνδυασμό με την αυτοκτονία μιας βουλγάρας ιερόδουλης που έγινε την ίδια μέρα, στην ίδια περιοχή και την επίσκεψη ενός υπουργού την ίδια επίσης μέρα στην ομώνυμη περιοχή. Τώρα όσον αφορά την εφημερίδα που δημοσίευσε τα ήδη μνημονευθέντα στην αρχή τέσσερα περιστατικά, είναι η «Θεσσαλία» του Βόλου της 4ης Νοεμβρίου του 1990. Είχε κρατηθεί για λόγους απολύτως προσωπικούς, όπως κρατιούνται εδώ και δεκαετίες πολλά φύλλα και άλλων εφημερίδων ως προϋπόθεση για να ξαναζεσταθεί μια συγκίνηση, ή για να επανασυσταθεί με δριμύτητα ένα γεγονός που αν και έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό, έχει εντελώς λησμονηθεί.