Η ψυχή και η ουσία

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η παρακάτω ιστορία συμβαίνει εις Παρισίους, αλλά θα ήταν λάθος. Γιατί συμβαίνει σε μια συγκεκριμένη εφημερίδα, που είχε ανέκαθεν ένα συγκεκριμένο μοντέλο διοίκησης. Με την έννοια αυτή έχει έναν εξαιρετισμό, έναν ρομαντισμό, μια αθωότητα. Και έναν πρωταγωνιστή γνώριμο στο ελληνικό κοινό.

Το 2010, η Monde αγοράστηκε από τρεις επενδυτές. Τον μεγιστάνα των τηλεπικοινωνιών Ξαβιέ Νιελ. Τον βιομήχανο Πιερ Μπερζέ, συνιδρυτή του οίκου Yves Saint Laurent, που πέθανε τον Οκτώβριο του 2017. Και τον Ματιέ Πιγκάς, ανώτερο στέλεχος της γαλλοαμερικανικής τράπεζας Lazard, η οποία μεταξύ άλλων έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους το 2012, συμβούλευε για ένα διάστημα την κυβέρνηση Τσίπρα και, όπως έγινε γνωστό χθες, αναλαμβάνει εκ νέου σύμβουλος του Οργανισμού Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους. Θαύμαζε πάντοτε, λέει, τον Βαρουφάκη ο Πιγκάς, είχε πει γι’ αυτόν και την ομάδα του ότι «δεν χάνουν χρόνο με κουβέντες. Συζητούν, αποφασίζουν και εκτελούν»…

Οι δημοσιογράφοι της Monde είχαν εγκρίνει εκείνη την αγορά. Εκπληκτοι, όμως, έμαθαν πέρυσι ότι ο Πιγκάς πούλησε ξαφνικά το 49% των μετοχών του στον τσέχο βιομήχανο Ντάνιελ Κρετίνσκι, που δραστηριοποιείται στον τομέα της ενέργειας. Και το έκανε χωρίς να ενημερώσει τον λεγόμενο Πόλο Ανεξαρτησίας του ομίλου, που διαθέτει ένα μερίδιο των μετοχών και αποτελείται από τις εταιρείες των δημοσιογράφων, των άλλων εργαζομένων, των αναγνωστών και των ιδρυτών.

Λόγω των αντιδράσεων που προκλήθηκαν, Πιγκάς και Νιελ δεσμεύτηκαν τότε να χορηγήσουν στον Πόλο το δικαίωμα να εγκρίνει ή να απορρίπτει κάθε καινούργιο μέτοχο. Αλλά δεν το έκαναν. Οι διαπραγματεύσεις που έκανε το καλοκαίρι ο Πιγκάς με τον Κρετίνσκι για να του πουλήσει τις μετοχές του στον ισπανικό όμιλο Prisa, που είναι επίσης μέτοχος της Monde, ενίσχυσαν την ανησυχία των δημοσιογράφων. Και τώρα έστειλαν στους δύο μετόχους και στον τσέχο ολιγάρχη τελεσίγραφο: ή τηρείτε τη δέσμευσή σας ή προχωράμε σε κινητοποιήσεις.

Ο Νιελ το έκανε, οι άλλοι όχι ακόμη. Προχθές, λοιπόν, 460 δημοσιογράφοι της εφημερίδας υπέγραψαν ένα κείμενο με το οποίο προειδοποιούν ότι απειλείται η εκδοτική τους ανεξαρτησία και η ιδιαίτερη θέση της Monde στον γαλλικό Τύπο. «Η εκδοτική ομάδα της Monde δεν έχει χάσει ούτε την ψυχή της ούτε την ουσία της», γράφουν. «Δεν θεωρήσαμε ποτέ την ενημέρωση ούτε προϊόν ούτε απλή πηγή κέρδους (…) Κάθε ουσιαστική αλλαγή του κεφαλαίου όμως χωρίς την έγκρισή μας θα στιγμάτιζε τη σχέση που έχουμε χτίσει εδώ και δέκα χρόνια με τους μετόχους μας, θα έριχνε σκιές στην αξία της δημοσιογραφίας της Monde και θα έπληττε την εμπιστοσύνη των αναγνωστών μας».

Εκεί κρίνεται άλλωστε πάντα η μάχη, τόσο για τη Monde όσο και για οποιαδήποτε εφημερίδα: στην εμπιστοσύνη των αναγνωστών. Αυτοί μας κρίνουν, σ’ αυτούς λογoδοτούμε.