Μια τοπική ήττα {LF}με πανεθνική εμβέλεια

Λίγες φορές μία τοπική εκλογική αναμέτρηση έχει στείλει ένα τέτοιο ωστικό κύμα σε ολόκληρη τη χώρα. Ως μία δεινή ήττα για το Κρεμλίνο, αν όχι για τον ίδιο τον Βλαντίμιρ Πούτιν, θεωρείται το αποτέλεσμα των τοπικών εκλογών στη Μόσχα, καθώς η Ενωμένη Ρωσία, το κυβερνών κόμμα, έχασε το ένα τρίτο των εδρών που διέθετε στο τοπικό Κοινοβούλιο. Η στρατηγική της «έξυπνης ψήφου» που είχε προτάξει ο πιο γνωστός αντιπολιτευόμενος πολιτικός της Ρωσίας, ο Αλεξέι Ναβάλνι, μία νέα τακτική που εφαρμόστηκε με το βλέμμα στις εθνικές κοινοβουλευτικές εκλογές του 2021, μοιάζει να απέδωσε καρπούς.

Οι Ρώσοι κλήθηκαν να συμμετάσχουν την Κυριακή σε συνολικά 6.000 τοπικές εκλογές στις 85 περιφέρειες της χώρας. Καμία άλλη αναμέτρηση, ωστόσο, δεν προσείλκυσε τόση προσοχή όσο οι τοπικές εκλογές στη Μόσχα. Γιατί τον Ιούλιο, η κεντρική εκλογική επιτροπή αρνήθηκε να δεχθεί τις υποψηφιότητες ενός μεγάλου αριθμού υποψηφίων της αντιπολίτευσης, με το επιχείρημα πως δεν είχαν καταφέρει να συγκεντρώσουν αρκετές υπογραφές στήριξης. Και η απόφαση αυτή, σε ένα κλίμα γενικευμένης δυσφορίας για την πτώση της αγοραστικής δύναμης, την αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης και μία οικονομία σε τέλμα, πυροδότησε το μεγαλύτερο κύμα διαμαρτυρίας που έχει βιώσει η Ρωσία μετά την περίοδο 2011-2013 και την επάνοδο του Πούτιν (από την πρωθυπουργία) στον προεδρικό θώκο. Διαδηλώσεις διαμαρτυρίας πραγματοποιούνταν σχεδόν κάθε Σαββατοκύριακο στη Μόσχα, συγκεντρώνοντας έως και 60.000 ανθρώπους. Η αντίδραση των Αρχών ήταν τόσο βίαιη, που η ύπατη αρμοστής του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Μισέλ Μπατσελέ, ζήτησε χθες να ερευνηθεί «η υπερβολική χρήση βίας» από την αστυνομία. Περισσότεροι από 2.500 άνθρωποι συνελήφθησαν συνολικά, πέντε από αυτούς έχουν καταδικαστεί σε ποινές φυλάκισης.

Μποϊκοτάζ. Κατά κανόνα, η φιλελεύθερη αντιπολίτευση προχωρούσε σε μποϊκοτάζ των εκλογών από τις οποίες αποκλειόταν. Αυτή τη φορά, ο Ναβάλνι κάλεσε τους υποστηρικτές της να ψηφίσουν κάθε υποψήφιο που έδειχνε να έχει τις περισσότερες πιθανότητες να νικήσει τον εκπρόσωπο του Κρεμλίνου – ακόμα και αν χρειαζόταν να «κλείσουν τη μύτη τους» για να το κάνουν. Η Ενωμένη Ρωσία είναι πια τόσο αντιδημοφιλής στη Μόσχα που το κόμμα απέφυγε να κατεβάσει επισήμως υποψήφιους διαλέγοντας αντ’ αυτού εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών, υποτίθεται ανεξάρτητους αλλά απόλυτα αφοσιωμένους στο Κρεμλίνο. Εστω και έτσι, ωστόσο, ήταν σαφές ποιοι ήταν οι υποψήφιοι «του κόμματος» και ποιοι όχι. Το αποτέλεσμα ήταν να πέσει η συμμετοχή κάτω από το 22% και να χάσει η Ενωμένη Ρωσία τις 20 από τις 45 περιφέρειες της Μόσχας. Διατηρεί βέβαια την πλειοψηφία στην τοπική Δούμα, ελέγχει τις 25 από τις 45 έδρες της, στο απερχόμενο σώμα ωστόσο ήλεγχε τις 38. Το Κομμουνιστικό Κόμμα αύξησε αντιθέτως τις έδρες του από πέντε στις 13, ενώ το Γιαμπλόκο απέσπασε τέσσερις έδρες και το κόμμα Δίκαιη Ρωσία – όλα μέλη της επονομαζόμενης «πιστής στο Κρεμλίνο αντιπολίτευσης» της Ρωσίας – τρεις.

Εκπρόσωπος του Κρεμλίνου επέμεινε πως η Ενωμένη Ρωσία τα πήγε συνολικά καλά την Κυριακή. Στο Χαμπάροφσκ, βέβαια, στη ρωσική Απω Ανατολή, εξασφάλισε μόλις δύο από τις 36 έδρες της τοπικής εθνοσυνέλευσης. Από την άλλη πλευρά, επικράτησε και στις 16 αναμετρήσεις που έγιναν για την εκλογή κυβερνητών. Ακόμα και ο ιδιαίτερα αντιδημοφιλής απερχόμενος κυβερνήτης της Αγίας Πετρούπολης, ο Αλεξάντερ Μπεγκλόφ, κατάφερε να επανεκλεγεί, με ποσοστό μάλιστα 64,57%. Για τη συγκεκριμένη περίπτωση, βέβαια, υπάρχουν πολλές καταγγελίες για νοθεία – για τη Μόσχα υπήρξαν λιγότερες. Αλλά αυτή η λεπτομέρεια δεν ήταν αρκετή για να χαλάσει την ωραία ιστορία του Κρεμλίνου.